ਕृਤਨਿਤ੍ਯਕ੍ਰਿਯੋ ਹृष੍ਟਃ ਕੁਣ੍ਡਲਾਂਗਦਭੂषਿਤਃ
ਨਿੱਤ ਦੀ ਰੁਟੀਨ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਕੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁੰਡਲ ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਂਹਦੇ ਪਾ ਕੇ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਦ੍ਮਮष੍ਟਦਲਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੌਦੁਮ੍ਬਰੇ ਸ਼ੁਭੇ ਵਿਧਿਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਚ ਰੁਦ੍ਰਂ ਚ ਵਰਦਾਂ ਚ ਸਰਸ੍ਵਤੀਮ੍
ਸਾਫ ਉੱਦੂਮਬਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਤੇ ਅੱਠ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕਮਲ ਬਣਾ ਕੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਰੁਦਰ ਅਤੇ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵੀਣਾਪੁਸ੍ਤਕਸਂਯੁਕ੍ਤਾਂ ਪੂਜਯੇਤ੍ਸ੍ਵਸ੍ਥਮਾਨਸਃ
ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਵੀਣਾ ਤੇ ਪੁਸਤਕ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਧੂਪੈਸ਼੍ਚ ਨੈਵੇਦ੍ਯੈਰ੍ਨਾਰਿਕੇਲਫਲਾਦਿਭਿਃ
ਫੁੱਲਾਂ, ਧੂਪ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਆਦਿ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਵੇਦਵਿਦੁषੇ ਗਾਂ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਸਵਤ੍ਸਕਾਮ੍ 2.4.11.
ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਬੱਚੜ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ ਤੇ ਤ੍ਵਿਮਾਂ ਸੌਮ੍ਯਾਂ ਧੇਨੁਂ ਸਂਪ੍ਰਦਦਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਇਹ ਸੋਹਣੀ ਗਾਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਤਦਲਾਭੇ ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦਦ੍ਯਾਦੁਪਾਨਹੌ
ਜੇ ਉਹ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਤਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਨ੍ਵਯੋਵृਦ੍ਧਾਨ੍ਸਮ੍ਯਗ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾऽਭਿਵਾਦਯੇਤ੍
ਸੱਚੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਮਾਣਯੋਗ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਸੋਦਰਸਂਪਨ੍ਨਾ ਭਗਿਨੀ ਯਾ ਭਵੇਨ੍ਮੁਨੇ
ਫਿਰ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਭੈਣ ਜੋ ਇੱਕੋ ਮਾਂ ਦੀ ਹੋਵੇ,
ਭਗਿਨਿ ਸੁਭਗੇ ਭਦ੍ਰੇ ਤ੍ਵਦਂਘ੍ਰਿਸਰਸੀਰੁਹਮ੍
ਹੇ ਭੈਣ, ਸੁਭਾਗਨ ਤੇ ਭਲੀਏ, ਤੇਰੇ ਕੌਮਲ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਰਨ—
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਿਨੀਂ ਤਾਂ ਤੁ ਵਿष੍ਣੁਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾऽਭਿਵਾਦਯੇਤ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਭੈਣ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭਗਿਨ੍ਯਾ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿ ਨਾਰਦ
ਹੇ ਨਾਰਦ, ਭੈਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤੇऽਦ੍ਯ ਮਦ੍ਗੇਹੇ ਸ੍ਵਾਯੁषੇ ਕੁਲਦੀਪਕ
ਮੇਰੇ ਘਰ ਆ ਕੇ, ਤੂੰ ਅੱਜ ਜਰੂਰ ਖਾਣਾ ਖਾ, ਹੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਰੌਣਕ, ਆਪਣੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਲਈ।
ਸ੍ਵਸੁਰ੍ਨਰੋ ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ ਯੋ ਨ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਯਮਦ੍ਵਿਤੀਯਾਦਿਨਮਤ੍ਰ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ 2.4.11.
ਜੋ ਭਰਾ ਯਮਦੁਤੀਆ ਦੇ ਦਿਨ ਭੈਣ ਦੇ ਘਰ ਸੱਦਾ ਮਿਲਣ ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ—
ਇਤਿ ਪਾਪਾ ਰਟਂਤੀਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਯਸ੍ਤਥਾ
ਉਸ ਉੱਤੇ ਇੱਥੇ ਬੜੇ ਪਾਪ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਘਾਤ ਕਰਨਾ ਆਦਿਕ, ਚੀਕਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਯਾਂ ਤੁ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਯਾਂ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਯਾਂ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯੇ
ਇਹ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਦੀ ਦੂਜ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ—
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਭਗਿਨੀਂ ਪੂਜਯੇਦ੍ਵ੍ਰਤੀ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਆਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਭੈਣ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਰਜਾਮਭਿਵਂਦ੍ਯਾऽਥ ਆਸ਼ਿषਂ ਚ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਚ
ਫਿਰ, ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਦुआਵਾਂ ਲੈਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਭਾਵੇ ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਤੁ ਸ੍ਵਸੁਃ ਪਿਤृਵ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਪਿਤੁਃ ਸ੍ਵਸਾ
ਜੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਚਾਚੀ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਪੁਤ੍ਰ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਂ ਯਮਨਾਮਿਕਾਮ੍
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਕੋਈ ਯਮਦੁਤੀਆ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਇਹ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਿਪੁਲਾਨ੍ਭੋਗਾਨਨ੍ਯਾਨ੍ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਾਨ੍
ਉਹ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਤੇ ਹੋਰ ਮਨ ਚਾਹੇ ਭੋਗ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਰਤਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਦਾਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਰਤ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਨ—
ਕਥਾਂ ਯਮਦ੍ਵਿਤੀਯਾਯਾ ਵ੍ਰਤਸ੍ਥਃ ਸ਼ृਣੁਯਾਨ੍ਨਰਃ
ਜੋ ਵਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਮਦੁਤੀਆ ਦੀ ਕਥਾ ਜਰੂਰ ਸੁਣੇ।
ਭਾਨੁਜਾਯਾਂ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਯਮਲੋਕਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ 2.4.11.
ਭਾਨੁ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਦਿਨ ਜੋ ਇਨਸਾਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਯਾਂ ਤੁ ਸ਼ੌਨਕ
ਹੇ ਸ਼ਉਨਕ, ਕਾਰਤਿਕ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਦੀ ਦੂਜ ਨੂੰ—
ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਯਾਂ ਮਹੋਤ੍ਸਰ੍ਗੋ ਨਾਰਕੀਯਾਸ਼੍ਚ ਤਰ੍ਪਿਤਾਃ
ਉਸ ਦਿਨ ਵੱਡਾ ਹਵਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਰਕ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰਾऽऽਸ਼ਿਤਾਸ਼੍ਚ ਸਂਤੁष੍ਟਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਦृਚ੍ਛਯਾ
ਇੱਥੇ ਜੋ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਤੋ ਯਮਦ੍ਵਿਤੀਯੇਯਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਯਮਦੁਤੀਆ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਸ੍ਨੇਹੇਨ ਭਗਿਨੀਹਸ੍ਤਾਦ੍ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਬਲਵਰ੍ਧਨਮ੍
ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਭੈਣ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਹਿषਾਸਨਮਾਰੂਢੋ ਦਂਡਮੁਦ੍ਗਰਭृਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਮਹਿਸ਼ ਦੀ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਲਾਠੀ ਤੇ ਗਦਾ ਫੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।