ਜੀਵਹਿਂਸਾ ਸੁਰਾਪਾਨਮਗਮ੍ਯਾਗਮਨਂ ਤਥਾ ਬਲਿਰਾਜ੍ਯੇ ਤੁ ਨਰਕਦ੍ਵਾਰਾਣ੍ਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਸਂਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣਾ, ਅਣਮਨਜ਼ੂਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਣਾ—ਇਹ ਬਲੀ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਰਕ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋऽਰ੍ਦ੍ਧਰਾਤ੍ਰਸਮਯੇ ਸ੍ਵਯਂ ਰਾਜਾ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ਪੁਰਮ੍ ਬਲਿਰਾਜ੍ਯਪ੍ਰਮੋਦਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਵਗृਹਮਾਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਫਿਰ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਖੁਦ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਬਲੀ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵੇ।
ਏਵਂ ਗਤੇ ਨਿਸ਼ੀਥੇ ਚ ਜਨੇ ਨਿਦ੍ਰਾਰ੍ਦ੍ਧਲੋਚਨੇ ਨਿष੍ਕਾਸ੍ਯਤੇ ਪ੍ਰਦृष੍ਟਾਭਿਰਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸ੍ਵਗृਹਾਂऽਗਣਾਤ੍ ।। 2.4.9.
ਜਦ ਰਾਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕ ਅੱਧੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਆੰਗਣ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦਂਡੈਕਰਜਨੀਯੋਗੇ ਦਰ੍ਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤੁ ਪਰੇऽਹਨਿ
ਜਦ ਰਾਤ ਸਿਰਫ ਇਕ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਨਵੇਂ ਚੰਦ ਦੀ ਰਸਮ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
* ਯੇ ਵੈष੍ਣਵਾऽਵੈष੍ਣਵਾਸ਼੍ਚ ਬਲਿਰਾਜ੍ਯੋਤ੍ਸਵਂ ਨਰਾਃ
ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਬਲੀ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ—
ਰਾਤ੍ਰੌ ਜਾਗਰਣਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪੁਰਾਣਪਠਨਾਦਿਭਿਃ
—ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗਣ, ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਵਾਚਨਾ ਤੇ ਹੋਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਣ।
ਸੁਵੇषਃ ਸਤ੍ਕਥਾਗੀਤੈਰ੍ਦਾਨੈਸ਼੍ਚ ਦਿਵਸਂ ਨਯੇਤ੍
ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਦਿਨ ਚੰਗੀ ਵਸਤ੍ਰ-ਪਹਿਨਾਵੇ, ਚੰਗੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਗੀਤ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਲੰਘਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਤੁ ਪੁਰਾ ਦ੍ਯੂਤਂ ਸਸਰ੍ਜ ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਮਨਮੋਹਣਾ ਜੂਆ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਬਲਿਰਾਜ੍ਯਦਿਨਸ੍ਯਾऽਪਿ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ਼ृਣੁ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਹੁਣ ਬਲੀ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਦਿਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਸੱਚੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ।
ਯਦਿ ਮੋਹਾਨ੍ਨ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸ ਯਾਤਿ ਯਮਸਾਦਨਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਨਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇਨ ਦਤ੍ਤਾ ਵਾਮਨਾਯ ਭੂਮਿਃ ਸ੍ਵਮਸ੍ਤਕਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਉਸ ਦਿਨ, ਬਲੀ ਨੇ ਵਾਮਨ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਾਂ ਯਤੋ ਭਵਾਨ੍
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਪੱਖ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਰਂ ਦਦਾਮਿ ਤੇ ਰਾਜਨ੍ਨਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾऽਦਾਦ੍ਵਰਂ ਤਦਾ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ,' ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਵਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਏਤਸ੍ਯਾਂ ਯੇ ਕਰਿष੍ਯਂਤਿ ਤੈਲਸ੍ਨਾਨਾਦਿਕਾਰ੍ਚਨਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਦਿਨ ਤੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੇ ਹੋਰ ਪੂਜਾ ਕਰਣਗੇ—
ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਲੋਕੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤਿਥਿਃ
—ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਤਾਰੀਖ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ।
ਤਤ੍ਰਾਭ੍ਯਂਗਂ ਨ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਅਨ੍ਯਥਾ ਮृਤਿਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । । 2.4.10.
ਜੇ ਕੋਈ ਉਥੇ ਅਭਯੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੌਤ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਾਂਗਲ੍ਯਂ ਤਦ੍ਦਿਨੇ ਚੇਤ੍ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਤ੍ਤਾਦਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਉਸ ਦਿਨ ਤੇ ਮੰਗਲਤਾ ਆਵੇਗੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਯਦ੍ਯਥ ਚਾऽऽਰ੍ਤਿਕ੍ਯਂ ਨਾਰੀ ਮੋਹਾਤ੍ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਿਨ ਆਰਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ—
ਅਵਿਦ੍ਧਾ ਪ੍ਰਤਿਪਚ੍ਚੇਤ੍ਸ੍ਯਾਨ੍ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਪਰੇऽਹਨਿ
ਜੇ ਪ੍ਰਤਿਪਤ ਦਿਨ ਹੋਰ ਤਿਥੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਆਵੇਗੀ।
ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਸ੍ਵਲ੍ਪਮਾਤ੍ਰਾऽਪਿ ਯਦਿ ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਰੇऽਹਨਿ
ਜੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਪ੍ਰਤਿਪਤ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ,
ਤਦ੍ਦਿਨੇ ਗृਹਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਤਦਾਂਗਣੇ
ਉਸ ਦਿਨ ਘਰ ਦੇ ਆੰਗਣ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆਰ੍ਤਿਕ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਏਵਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਧਾਨਤਃ
ਉਥੇ ਦੀਵਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨ ਮਾਂਗਲ੍ਯਂ ਭਵੇਤ੍ਤੇषਾਂ ਯਾਵਤ੍ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਤ੍ਸਰਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪੂਰਾ ਸਾਲ ਲੰਘਣ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸ਼ੁਭਤਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਆਵਰ੍षਂ ਤਦ੍ਭਵੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਂਗਲਮਾਚਰੇਤ੍
ਉਹ ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕੁਰੁ ਦੀਪੋਤ੍ਸਵਂ ਰਮ੍ਯਂ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਦਿਕੇषੁ ਚ
ਤੁਸੀਂ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਰੌਣਕ ਵਾਲਾ ਦੀਵਿਆਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਓ।
ਗੌਰ੍ਯਾ ਜਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਾ ਸ਼ਂਭੁਰ੍ਨਗ੍ਨੋ ਦ੍ਯੂਤੇ ਵਿਸਰ੍ਜਿਤਃ 2.4.10.
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਗੌਰੀ ਨੇ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਹਾਰ ਕੇ ਨੰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਦ੍ਯੂਤਂ ਨਿषਿਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਹਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤਿਪਦਂ ਬੁਧਾਃ
ਜੂਆ ਖੇਡਣਾ ਹਰ ਥਾਂ ਮਨਾਹੀ ਹੈ; ਗਿਆਨਵਾਨ ਪ੍ਰਤਿਪਤ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਭਵਾਨ੍ਯਾऽਭ੍ਯਰ੍ਥਿਤਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਧੇਨੁਰੂਪੇਣ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ
ਭਵਾਨੀ ਦੀ ਮੰਗ ਤੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਗਾਂ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ।
ਭੂषਣੀਯਾਸ੍ਤਦਾ ਗਾਵੋ ਵਰ੍ਜ੍ਯਾ ਵਹਨਦੋਹਨਾਤ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰ ਲੈਣ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਦਿਣ ਲਈ ਵਰਤਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਗੋਵਰ੍ਦ੍ਧਨ ਧਰਾऽऽਧਾਰ ਗੋਕੁਲਤ੍ਰਾਣਕਾਰਕ
ਹੇ ਗੋਵਰਧਨ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਧਾਰਕ ਤੇ ਗੋਕੁਲ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ,