ਅਭਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਵਿष੍ਣੁਭੀਤਾਃ ਸੁਰਦ੍ਵਿषਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਵਂ ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਸ਼੍ਰੀਰਵੀਨ੍ਦ੍ਵਗ੍ਨਿਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਸੌਵਰ੍ਣਤਾਰਕਾਃ
ਤੂੰ ਹੀ ਜੋਤ ਹੈਂ—ਸ਼੍ਰੀ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਅੱਗ, ਬਿਜਲੀ, ਸੋਨਾ ਤੇ ਤਾਰੇ।
ਯਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਦਿਵਸੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਦੀਪਾਵਲ੍ਯਾਂ ਚ ਭੂਤਲੇ 2.4.9.
ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਵਾਲੀ ਦੇ ਦਿਨ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ—
ਦੀਪਦਾਨਂ ਤਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਦੋषੇ ਚ ਤਥੋਲ੍ਮੁਕਮ੍
ਫਿਰ ਦੀਵੇ ਦੀ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਮਸ਼ਾਲਾਂ ਵੀ।
ਦੀਪਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤਥਾ ਕਾਰ੍ਯਾਃ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦੇਵਗृਹਾਦਿषੁ
ਦੀਵਾ-ਵ੍ਰੱਖ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੰਦਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਬਣਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਵृਕ੍ਸ਼ਮੂਲੇषੁ ਗੋष੍ਠੇषੁ ਚਤ੍ਵਰੇषੁ ਗृਹੇषੁ ਚ
ਵ੍ਰੱਖਾਂ ਦੇ ਮੂਲਾਂ, ਗੋਸ਼ਾਲਾ, ਚੌਕਾਂ ਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ।
ਸਰ੍ਵਂ ਪੁਰਮਲਂਕृਤ੍ਯ ਪ੍ਰਦੋषੇ ਤਦਨਨ੍ਤਰਮ੍
ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਜਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ—
ਅਲਂਕृਤੇਨ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਵਵਸ੍ਤ੍ਰੋਪਸ਼ੋਭਿਨਾ
ਨਵੇਂ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਹੋ ਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਦ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯਂ ਬਲੇਰ੍ਲੋਕਾ ਯਥੇਚ੍ਛਂ ਕ੍ਰੀਡ੍ਯਤਾਮਿਤਿ
ਅੱਜ ਬਲੀ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਖੇਡ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਤੇਭ੍ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਕ੍ਰੀਡਨਕਂ ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਯੇਚ੍ਛੁਭਾਸ਼ੁਭ੍ਯ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਿਡੌਣੇ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜੀਵਹਿਂਸਾ ਸੁਰਾਪਾਨਮਗਮ੍ਯਾਗਮਨਂ ਤਥਾ ਬਲਿਰਾਜ੍ਯੇ ਤੁ ਨਰਕਦ੍ਵਾਰਾਣ੍ਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਸਂਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣਾ, ਅਣਮਨਜ਼ੂਰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਣਾ—ਇਹ ਬਲੀ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਰਕ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋऽਰ੍ਦ੍ਧਰਾਤ੍ਰਸਮਯੇ ਸ੍ਵਯਂ ਰਾਜਾ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ਪੁਰਮ੍ ਬਲਿਰਾਜ੍ਯਪ੍ਰਮੋਦਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਵਗृਹਮਾਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਫਿਰ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਖੁਦ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਬਲੀ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵੇ।
ਏਵਂ ਗਤੇ ਨਿਸ਼ੀਥੇ ਚ ਜਨੇ ਨਿਦ੍ਰਾਰ੍ਦ੍ਧਲੋਚਨੇ ਨਿष੍ਕਾਸ੍ਯਤੇ ਪ੍ਰਦृष੍ਟਾਭਿਰਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸ੍ਵਗृਹਾਂऽਗਣਾਤ੍ ।। 2.4.9.
ਜਦ ਰਾਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕ ਅੱਧੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਆੰਗਣ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦਂਡੈਕਰਜਨੀਯੋਗੇ ਦਰ੍ਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤੁ ਪਰੇऽਹਨਿ
ਜਦ ਰਾਤ ਸਿਰਫ ਇਕ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਨਵੇਂ ਚੰਦ ਦੀ ਰਸਮ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
* ਯੇ ਵੈष੍ਣਵਾऽਵੈष੍ਣਵਾਸ਼੍ਚ ਬਲਿਰਾਜ੍ਯੋਤ੍ਸਵਂ ਨਰਾਃ
ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਬਲੀ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ—
ਰਾਤ੍ਰੌ ਜਾਗਰਣਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪੁਰਾਣਪਠਨਾਦਿਭਿਃ
—ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗਣ, ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਵਾਚਨਾ ਤੇ ਹੋਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਣ।
ਸੁਵੇषਃ ਸਤ੍ਕਥਾਗੀਤੈਰ੍ਦਾਨੈਸ਼੍ਚ ਦਿਵਸਂ ਨਯੇਤ੍
ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਦਿਨ ਚੰਗੀ ਵਸਤ੍ਰ-ਪਹਿਨਾਵੇ, ਚੰਗੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਗੀਤ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਲੰਘਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਤੁ ਪੁਰਾ ਦ੍ਯੂਤਂ ਸਸਰ੍ਜ ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਮਨਮੋਹਣਾ ਜੂਆ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਬਲਿਰਾਜ੍ਯਦਿਨਸ੍ਯਾऽਪਿ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ਼ृਣੁ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਹੁਣ ਬਲੀ ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਦਿਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਸੱਚੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ।
ਯਦਿ ਮੋਹਾਨ੍ਨ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸ ਯਾਤਿ ਯਮਸਾਦਨਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਨਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇਨ ਦਤ੍ਤਾ ਵਾਮਨਾਯ ਭੂਮਿਃ ਸ੍ਵਮਸ੍ਤਕਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਉਸ ਦਿਨ, ਬਲੀ ਨੇ ਵਾਮਨ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਾਂ ਯਤੋ ਭਵਾਨ੍
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਪੱਖ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਰਂ ਦਦਾਮਿ ਤੇ ਰਾਜਨ੍ਨਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾऽਦਾਦ੍ਵਰਂ ਤਦਾ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ,' ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਵਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਏਤਸ੍ਯਾਂ ਯੇ ਕਰਿष੍ਯਂਤਿ ਤੈਲਸ੍ਨਾਨਾਦਿਕਾਰ੍ਚਨਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਦਿਨ ਤੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੇ ਹੋਰ ਪੂਜਾ ਕਰਣਗੇ—
ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਲੋਕੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤਿਥਿਃ
—ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਤਾਰੀਖ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ।
ਤਤ੍ਰਾਭ੍ਯਂਗਂ ਨ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਅਨ੍ਯਥਾ ਮृਤਿਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । । 2.4.10.
ਜੇ ਕੋਈ ਉਥੇ ਅਭਯੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੌਤ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮਾਂਗਲ੍ਯਂ ਤਦ੍ਦਿਨੇ ਚੇਤ੍ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਤ੍ਤਾਦਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਉਸ ਦਿਨ ਤੇ ਮੰਗਲਤਾ ਆਵੇਗੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਯਦ੍ਯਥ ਚਾऽऽਰ੍ਤਿਕ੍ਯਂ ਨਾਰੀ ਮੋਹਾਤ੍ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਿਨ ਆਰਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ—
ਅਵਿਦ੍ਧਾ ਪ੍ਰਤਿਪਚ੍ਚੇਤ੍ਸ੍ਯਾਨ੍ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਪਰੇऽਹਨਿ
ਜੇ ਪ੍ਰਤਿਪਤ ਦਿਨ ਹੋਰ ਤਿਥੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਆਵੇਗੀ।
ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਸ੍ਵਲ੍ਪਮਾਤ੍ਰਾऽਪਿ ਯਦਿ ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਰੇऽਹਨਿ
ਜੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਪ੍ਰਤਿਪਤ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ,