ऋਣਮੋਚਨਸਂਜ੍ਞਂ ਤੁ ਸਰਯੂਤੀਰਸਂਗਤਮ੍
ਸਰਯੂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਰਣਮੋਚਨ ਨਾਂ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਕੁਣ੍ਡਾਨ੍ਮੁਨਿਵਰ ਧਨੁਃਸਪ੍ਤਸ਼ਤੇਨ ਚ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ-ਕੁੰਡ ਸੱਤ ਸੌ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਂ ਮੁਨਿਵਰੋ ਲੋਮਸ਼ੋ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ
ਉਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਮਸ਼ਾ ਨਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਤਤਃ ਸ ऋਣਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਬਭੂਵ ਗਤਕਲ੍ਮषਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਰਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ।
ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਵੇਤਸ੍ਯ ਮਹਤੋ ਗੁਣਾਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥਵਰਸ੍ਯ ਵੈ
ਇਸ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਦੇ ਵੱਡੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੋ।
ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨੇਨ ਜਂਤੂਨਾਮृਣਨਿਰ੍ਯਾਤਨਂ ਭਵੇਤ੍
ਇਥੇ ਇਨਸਾਨ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਰਣ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਐਹਿਕਂ ਪਾਰਲੌਕਿਕ੍ਯਂ ਯਦृਣਤ੍ਰਿਤਯਂ ਨृਣਾਮ੍
ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਣ, ਦੁਨੀਆਵੀ ਤੇ ਪਰਲੋਕੀ, ਇਥੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੋਤ੍ਤਮਂ ਚੈਤਤ੍ਸਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਕਾਰਕਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦਤ੍ਰ ਵਿਧਾਨੇਨ ਸ੍ਨਾਨਂ ਦਾਨਂ ਚ ਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ 2.8.2.
ਇਸ ਲਈ ਇਥੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਮੁਤਾਬਕ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਤਵ੍ਯਂ ਚ ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਚ ਦੇਯਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ
ਨ੍ਹਾਉਣਾ, ਸੋਨਾ ਤੇ ਕਪੜੇ ਆਦਿ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਲੋਮਸ਼ੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਲੋਮਸ਼ਾ—
ਇਤ੍ਯੇਤਤ੍ਕਥਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰ ऋਣਮੋਚਨਸਂਜ੍ਞਕਮ੍ ऋਣਮੋਚਨਤੀਰ੍ਥਂ ਤੁ ਪੂਰ੍ਵਤਃ ਸਰਯੂਜਲੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਣਮੋਚਨ ਨਾਂ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ; ਰਣਮੋਚਨ ਤੀਰਥ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਰਯੂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਧਨੁਰ੍ਦ੍ਵਿਸ਼ਤ੍ਯਾ ਤੀਰ੍ਥਂ ਚ ਪਾਪਮੋਚਨਸਂਜ੍ਞਕਮ੍ ਜਾਯਤੇ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਦੋ ਸੌ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਪਾਪ-ਮੋਚਨ ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਤੀਰਥ ਬਣਿਆ; ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਥੇ ਕੋਈ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ।
ਮਯਾ ਤਤ੍ਰ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਦृष੍ਟਂ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਉਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਹਿਮਾ ਦੇਖੀ ਹੈ।
ਪਾਂਚਾਲਦੇਸ਼ਸਂਭੂਤੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਨਰਹਰਿਰ੍ਦ੍ਵਿਜਃ
ਪਾਂਚਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਨਰਹਰੀ ਸੀ।
ਨਾਨਾ ਵਿਧਾਨਿ ਪਾਪਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿਕਾਨਿ ਚ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਕੀਤੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਸ ਕਦਾਚਿਤ੍ਸਾਧੁਸਂਗਾਤ੍ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਪ੍ਰਸਂਗਤਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਈ।
ਪਾਪਮੋਚਨਤੀਰ੍ਥੇ ਤੁ ਸ੍ਨਾਤਃ ਸਤ੍ਸਂਗਤੋ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਪਾਪ ਮੁਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ।
ਦਿਵਃ ਪਪਾਤ ਤਨ੍ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਪੁष੍ਪਵृष੍ਟਿਰ੍ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰ 2.8.2.
ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ।
ਤਦ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਮਯਾ ਚ ਦ੍ਵਿਜਪੁਂਗਵ
ਦੁਆਨਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਾਘਕृष੍ਣਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਵੀ ਨੂੰ, ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਖਾਸ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਦਾ(?) ਤੁ ਕृਤੇ ਸ੍ਨਾਨੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਹੋਰ ਸਮਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ, ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਾਪਮੋਚਨਤੀਰ੍ਥੇ ਤੁ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤੁ ਸਰਯੂਜਲੇ
ਪਹਿਲਾਂ, ਪਾਪ ਮੁਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਸਰਯੂ ਨਦੀ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ,
ਸਹਸ੍ਰਧਾਰਾਸਂਜ੍ਞਂ ਤੁ ਸਰ੍ਵਕਿਲ੍ਬਿषਨਾਸ਼ਨਮ੍ ਪ੍ਰਾਣਾਨੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਯੋਗੇਨ ਯਯੌ ਸ਼ੇषਾਤ੍ਮਤਾਂ ਪੁਰਾ
ਸਹਸਰਧਾਰਾ ਨਾਮਕ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਯੋਗ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡ ਕੇ, ਸ਼ੇਸ਼ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂਹਸ੍ਤਤ੍ਰਯੇਣੈਵ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਧਨੁषੋ ਵਿਦੁਃ
ਉਸ ਦੀ ਮਾਪ ਤੀਨ ਹੱਥ ਅਤੇ ਅੱਧ ਹੱਥ ਹੈ, ਜੋ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਮਾਪ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨੋ ਵ੍ਯਾਸਃ ਪੁਨਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕੌਤੁਕਾਤ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਵੈਪਾਯਨ ਵਿਅਾਸ ਨੇ, ਜਿਗਿਆਸਾ ਨਾਲ, ਮੁੜ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸ਼ृਣ੍ਵਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨ ਤृਪ੍ਯਤਿ ਮਨੋ ਮਮ
ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਰੱਜਦਾ ਨਹੀਂ।
ਸਹਸ੍ਰਧਾਰਾਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯ ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਮਹੋਦਯਾਤ੍
ਮੈਨੂੰ ਸਹਸਰਧਾਰਾ ਤੀਰਥ ਦੀ ਉਤਪਤੀ, ਮਹਾ ਉਦਯਾ ਤੋਂ, ਦੱਸੋ।
ਪੁਰਾ ਰਾਮੋ ਰਘੁਪਤਿਰ੍ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਧਾਯ ਵੈ 2.8.2.
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਮਯਾ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯੋ ਭਵੇਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਿਤ੍ਥਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸ ਸਂਵਿਦਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਐਸਾ ਨਿਸਚੈ ਕੀਤਾ: 'ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਛੇਤੀ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।'