ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ਰ੍ਮਾਖ੍ਯਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਵਚਨਾਤ੍ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਸੁਧੀਃ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਚੰਦ੍ਰਸ਼ਰਮਾ ਨਾਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ—
ਦੀਪਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਅਸ਼ृਣੋਚ੍ਚ ਕਥਾਂ ਨਿਸ਼ਿ
ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਦੀਵਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੀ।
ਰਾਜ੍ਞਾ ਦਤ੍ਤਂ ਵ੍ਯੋਮਦੀਪਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਕ੍ਸ਼ਣਮਤਿष੍ਠਤ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ ਅਕਾਸ਼-ਦੀਵਾ ਦੇਖ ਕੇ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਖੜਾ ਰਿਹਾ।
ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਗਤ੍ਯ ਜਗ੍ਰਾਹ ਤੈਲਪਾਤ੍ਰਂ ਸਦੀਪਕਮ੍
ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਇਆ ਅਤੇ ਤੇਲ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰਾ ਤੇ ਦੀਵਾ ਲੈ ਲਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਪੀਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤੈਲਂ ਚ ਦੀਪਂ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸ ਪਕ੍ਸ਼ਿਰਾਟ੍
ਉਥੇ, ਤੇਲ ਪੀ ਕੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੀਵਾ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਤਦਾਨੀਂ ਦੈਵਯੋਗੇਨ ਗ੍ਰਹੀਤੁਂ ਪਕ੍ਸ਼ਿਸਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦੈਵੀ ਇੰਤਜਾਮ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਆਇਆ ਜੋ ਉਸ ਵਧੀਆ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈ।
ਤਦਗ੍ਰੇ ਮੁਖਦੀਪਂ ਚ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਕ੍ਸ਼ਣਮਤਿष੍ਠਤ
ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਦੀਵਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਖੜਾ ਰਿਹਾ।
ਰਾਜ੍ਞੇ ਸੁਕृਤਿਨਾਮ੍ਨੇ ਚ ਤੌ ਵੈ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਵਤੁਃ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ 2.4.7.
ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਸੁਕ੍ਰਿਤਿਨ ਨਾਮ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ।
ਮਾਰ੍ਜਾਰੋ ਜਗृਹੇ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਾਖਾਮਤਰਗਤਂ ਖਗਮ੍
ਉਥੇ, ਇੱਕ ਬਿੱਲੀ ਨੇ ਟਾਹਣੀ 'ਤੇ ਗਿਆ ਪੰਛੀ ਫੜ ਲਿਆ।
ਭਗ੍ਨਗਾਤ੍ਰੌ ਮृਤੌ ਤਤ੍ਰ ਪਕ੍ਸ਼ਿਮਾਰ੍ਜਾਰਕੌ ਭੁਵਿ
ਉਥੇ, ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਬਿੱਲੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਰ ਗਏ।
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਲੁਬ੍ਧਕੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚੌਰ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਸਮੁਪਾਗਤਃ
ਉਥੇ ਚੋਰੀ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਆਇਆ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖਿਆ।
ਚਂਦ੍ਰਸ਼ਰ੍ਮਾਣਮਾਭਾष੍ਯ ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਚੰਦ੍ਰਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਬਾਤਾਂ ਕਹੀਆਂ।
ਰਾਜ੍ਞਾ ਸੁਕृਤਿਨਾ ਦਤ੍ਤਂ ਵ੍ਯੋਮਦੀਪਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਇੱਕ ਨੇਕ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਅਸਮਾਨੀ ਦੀਵਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤੈਲਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਤ੍ਪਾਤ੍ਰਂ ਸਦੀਪਂ ਤੁ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਤੇਲ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪਾਤਰਾ ਅਤੇ ਸੋਹਣਾ ਦੀਵਾ ਵੀ ਉਥੇ ਸੀ।
ਮਾਰ੍ਜਾਰੋऽਪ੍ਯਾਗਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਗ੍ਰਹੀਤੁਂ ਪਕ੍ਸ਼ਿਪੁਂਗਵਮ੍
ਇੱਕ ਬਿੱਲੀ ਵੀ ਉਥੇ ਆਈ, ਜੋ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵਣੀ ਨੂੰ ਫੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਤ੍ਵਨ੍ਮੁਖਾਤ੍ਕਥ੍ਯਮਾਨਾਂ ਹਿ ਕਥਾਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਵਤੁਃ ਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਲਈ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਕਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਦੇ ਰਹੇ।
ਤੌ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪਤਿਤੌ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਚ ਕ੍ਸ਼ਣਮਾਤ੍ਰਤਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ ਅਤੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਤਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮਹਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸਮੁਪਾਗਤਃ 2.4.7.
ਇਹ ਅਜੋਬਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿਸਮਾਪਨ੍ਨੌ ਮੁਕ੍ਤੌ ਕੇਨ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਜੂਨ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਕਿਸ ਕਰਤੂਤ ਨਾਲ ਮੁਕਤ ਹੋਏ?
ਸ਼ृਣੁ ਲੁਬ੍ਧ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਯੋਰ੍ਵृਤ੍ਤਾਂਤਮਂਜਸਾ
ਸੁਣ ਲਾਲਚੀ, ਮੈਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਿੱਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਦੇਵਸ਼ਰ੍ਮਾ ਇਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਦੇਵਦ੍ਰਵ੍ਯਾऽਪਹਾਰਕਃ
ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇਵਸ਼ਰਮਾ ਸੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵਸਤੂ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦੇਵਾਲਯੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤੈਲਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਦਿਕਂ ਤਥਾ
ਉਸ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਸਤੂਆਂ ਵੀ ਲੈ ਲਈਆਂ।
ਆਯੁਰ੍ਨੀਤ੍ਵੈਵਮੇਵਾऽਸੌ ਤਤਃ ਪਂਚਤ੍ਵਮਾਗਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਗੁਜ਼ਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ।
ਨਿਰੁਚ੍ਛ੍ਵਾਸਂ ਤਥਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਅਸਿਪਤ੍ਰਵਨਂ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਸਾਸ ਰੁਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਅਨੁਭੂਯ ਚ ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸਤਾਂ ਗਤਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਰਾਖਸ ਬਣ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਜਨ੍ਮਸ਼ਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਭੂਮੌ ਮਾਰ੍ਜਾਰਤਾਂ ਗਤਃ ਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾऽਖਿਲਪਾਪਸ੍ਤੁ ਅਗਮਦ੍ਧਰਿਮਂਦਿਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੌ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਬਿੱਲੀ ਬਣਿਆ; ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਗृਧ੍ਰੋऽਯਂ ਤੁ ਪੁਰਾ ਵਿਪ੍ਰੋ ਮਿਥਿਲੇ ਵੇਦਪਾਰਗਃ
ਇਹ ਗਿਧ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਥਿਲਾ ਦਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ।
ਦਾਸੀਸਂਗਂ ਚਕਾਰਾਸੌ ਵੇਸ਼੍ਯਾਸਂਗਂ ਤਥੈਵ ਚ 2.4.7.
ਉਸ ਨੇ ਦਾਸੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਿਆ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਗਤ ਕੀਤੀ।
ਕੁਂਭੀਪਾਕੇ ਮਹਾਘੋਰੇ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਯੁਗਚਤੁष੍ਟਯਮ੍
ਉਹ ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਭਿਆਨਕ ਕੁੰਭੀਪਾਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ।
ਦੈਵੇਨ ਚੋਦਿਤੋ ਗृਧ੍ਰਸ੍ਤੈਲਪਾਨਾਰ੍ਥਮਾਗਤਃ
ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਗਿਧ ਤੇਲ ਪੀਣ ਲਈ ਆਇਆ।