ਪਿਤृਵਿਤ੍ਤਕ੍ਸ਼ਯਕਰੋ ਵਂਸ਼ਚ੍ਛੇਦੇ ਕੁਠਾਰਕਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਦੌਲਤ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਵਾਲਾ ਕੁਰਹਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਹਾਰਿਤਂ ਦੁष੍ਟਸਂਸਰ੍ਗਾਤ੍ਤਤੋ ਦੁਃਖੀ ਸ ਚਾऽਭਵਤ੍
ਉਹ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰਕੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਮਾਗਤੋ ਵਤ੍ਸੇ ਮਹਾਪਾਪਕਰੋ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਅਯੋਧਿਆ ਆ ਗਿਆ, ਹੇ ਪੁੱਤ।
ਦ੍ਯੂਤਵ੍ਯਾਜੇਨ ਤੇਨਾऽऽਸ਼ੁ ਦੀਪੋ ਦਤ੍ਤੋ ਹਰੇਃ ਪੁਰਃ
ਜੂਏ ਦੇ ਭਾਣੇ, ਉਸ ਨੇ ਹਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੁਰੰਤ ਦੀਵਾ ਚੜ੍ਹਾਇਆ।
ਮਹਾਪਾਤਕਕृਦ੍ਵਾऽਪਿ ਗਤਵਾਨਭਯਂ ਹਰਿਮ੍
ਚਾਹੇ ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਕੀਤੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਹਰੀ ਤੋਂ ਨਿਰਭੈਤਾ ਪਾ ਲੀ।
ਤਥਾऽਨ੍ਯਾਨ੍ਯਪਿ ਦਾਨਾਨਿ ਕੁਰੁ ਭਕ੍ਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰ ਦਾਨ ਭੀ ਭਗਤੀ ਸਮੇਤ ਕਰ।
ਸਾऽਪਿ ਕੁਤ੍ਸਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਾਪੇਨ ਸਂਯੁਤਾ
ਉਹ ਵੀ ਜਦੋਂ ਨਿੰਦਾ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਪਛਤਾਵੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।
ਪਤਂਗੋਦਯਵੇਲਾਯਾਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਸ੍ਨਾਨਮਂਭਸਿ 2.4.7.
ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਤਤਃ ਕਾਲਾਂਤਰੇ ਚੈਵ ਗਤਾਯੁਰ੍ਮृਤਿਮਾਗਤਾ
ਫਿਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਮੁੱਕ ਗਈ ਤੇ ਮੌਤ ਆ ਗਈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਰ੍ਗਂ ਗਤਾ ਸਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਕਾਲੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਵਾਪ ਹ
ਉਹ ਔਰਤ ਸੁਵਰਗ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲ ਪਈ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਵੀ ਪਾ ਲੀ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਦੀਪਦਾਨਂ ਤੁ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਫਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਦੀਵੇ ਦੇਣ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਪੂਨਿਆ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਦੀਪਦਾਨਸ੍ਯੇਤਿਹਾਸਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਵੈ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਦੀਵੇ ਦੇਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦੀਪਦਾਨਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵਕ੍ਤੁਂ ਕੇਨੇਹ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ
ਇੱਥੇ ਦੀਵੇ ਦੇਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਹੈ?
ਸ੍ਵਸ੍ਯਾऽਪਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਾਹਿਤ੍ਯੇ ਪਰਸ੍ਯਾऽਪਿ ਪ੍ਰਬੋਧਨਮ੍
ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ, ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦੀਪਾਰ੍ਥਂ ਵਰ੍ਤਿਕਾਂ ਤੈਲਂ ਪਾਤ੍ਰਂ ਵਾ ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਹਿ
ਜੋ ਕੋਈ ਦੀਵੇ ਲਈ ਵੱਟੀ, ਤੇਲ ਜਾਂ ਪਾਤਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਸ ਤੁ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨਾऽਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਸ੍ਵਸ੍ਯਾਪਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਾਹਿਤ੍ਯੇ ਪਰਦੀਪਂ ਪ੍ਰਬੋਧਯੇਤ੍
ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ, ਦੂਜੇ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵੇਸ਼੍ਯਾ ਚੇਨ੍ਦੁਮਤੀਨਾਮ ਤਸ੍ਯਾ ਗੇਹੇऽਥ ਮੂषਿਕਾ 2.4.7.
ਇੱਕ ਵੇਸ਼ਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਇੰਦੁਮਤੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੂਹਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਪਰਦੀਪਂ ਪ੍ਰਬੋਧਯੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਰਦੀਪਪ੍ਰਬਬੋਧਸ੍ਯ ਫਲਮੀਦृਗ੍ਵਿਧਂ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਦੂਜੇ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣ ਦਾ ਫਲ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰਦੀਪ ਪ੍ਰਬੋਧਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮਪਿ ਵੈ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਦੂਜੇ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਸੁਣੀ ਗਈ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਵਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਦੀਪਦਾਨੇ ਮਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਸਿਰਫ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਦੀਵੇ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਪ੍ਰਾਤਃਸ੍ਨਾਨਪਰਾਯਣਃ
ਜਦੋਂ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,
ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਧਿਪੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਸਂਪਤ੍ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਕ੍ਰਿਯਾਪੂਰ੍ਵਂ ਹਰਿਮਂਦਿਰਮਸ੍ਤਕੇ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਪੂਰ੍ਣਾਯਾਂ ਵਿਧਿਨੋਤ੍ਸਰ੍ਜਯੇਚ੍ਚ ਤਮ੍
ਨ੍ਹਾਉਣ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਅਤੇ ਰਸਮਾਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਹਰੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਵਿਧਾਨੇਨ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਦੀਪਕਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾ ਜਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਅਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰ੍ਣਯਿष੍ਯਾਮਿ ਇਤਿਹਾਸਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍
ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ।
ਪੁਰਾ ਤੁ ਨਿष੍ਠੁਰੋਨਾਮ ਲੁਬ੍ਧਕੋ ਲੋਕਕਂਟਕਃ 2.4.7.
ਕਦੇ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਠੁਰ ਨਾਮ ਦਾ ਕਠੋਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਵਨੇ ਚਰਨ੍ਮृਗਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ਵृਤ੍ਤਿਮਕਲ੍ਪਯਤ੍
ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਕਂਚਿਦ੍ਗ੍ਰਾਮਂ ਜਗਾਮਾਸ਼ੁ ਚੌਰ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮੁਨੇ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਚੋਰੀ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਆ।