ਤਸ੍ਯਾ ਗृਹਂ ਸਮਾਗਚ੍ਛਦ੍ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਵੈ ਕੁਤ੍ਸਨਾਮਕਃ ਕੋਪੇਨ ਰਕ੍ਤਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਸਂਸ੍ਤਾਮੁਵਾਚਾऽਸਤੀਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮ੍
ਇੱਕ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕੁਤਸਨਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ। ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਤਿੱਖੀ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਦੁਃਖਹੇਤੁਮਿਮਂ ਦੇਹਂ ਪੂਯਸ਼ੋਣਿਤਪੂਰਿਤਮ੍
ਇਹ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਪੀਪ ਤੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਜਲਬੁਦ੍ਬੁਦਵਦ੍ਦੇਹੋ ਨਾਸ਼ਮਾਯਾਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਸਰੀਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੁਲਬੁਲੇ ਵਾਂਗ, ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦਂਤਃਸ੍ਥਿਤਂ ਮੋਹਂ ਤ੍ਯਜ ਮੂਢੇ ਵਿਚਾਰਤਃ
ਇਸ ਲਈ, ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੇ ਮੋਹ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੇ ਮੂਰਖ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਾਦਿਕਂ ਕੁਰੁ
ਜਦੋਂ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨਾ ਆਵੇ, ਤੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਲੇ ਕੰਮ ਕਰ।
ਲਕ੍ਸ਼ਵਰ੍ਤ੍ਯਾਦਿਕਂ ਚੈਵ ਲਕ੍ਸ਼ਪਦ੍ਮਾਦਿਕਂ ਤਥਾ
ਹزارਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਦੀਵੇ ਤੇ ਕਮਲ ਆਦਿ ਦੀ ਭੇਟ ਵੀ ਕਰ।
ਧਾਰਣਂ ਪਾਰਣਂ ਚੈਵ ਕੁਰੁ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਹਿ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਧਾਰਣ ਤੇ ਪਾਰਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਰ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਸ਼ਮਨਂ ਸਰ੍ਵੋਪਦ੍ਰਵਨਾਸ਼ਨਮ੍ 2.4.7.
ਇਹ ਕਰਮ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦੀਪੋ ਹਰੇਃ ਪ੍ਰਿਯਕਰਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ।
ਪੁਰਾ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਦ੍ਵਿਜਵਰੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਹਰਿਕਰੋ ਹ੍ਯਭੂਤ੍
ਕਦੇ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹਰੀਕਰਾ ਸੀ।
ਪਿਤृਵਿਤ੍ਤਕ੍ਸ਼ਯਕਰੋ ਵਂਸ਼ਚ੍ਛੇਦੇ ਕੁਠਾਰਕਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਦੌਲਤ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਵਾਲਾ ਕੁਰਹਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਹਾਰਿਤਂ ਦੁष੍ਟਸਂਸਰ੍ਗਾਤ੍ਤਤੋ ਦੁਃਖੀ ਸ ਚਾऽਭਵਤ੍
ਉਹ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰਕੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਮਾਗਤੋ ਵਤ੍ਸੇ ਮਹਾਪਾਪਕਰੋ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਅਯੋਧਿਆ ਆ ਗਿਆ, ਹੇ ਪੁੱਤ।
ਦ੍ਯੂਤਵ੍ਯਾਜੇਨ ਤੇਨਾऽऽਸ਼ੁ ਦੀਪੋ ਦਤ੍ਤੋ ਹਰੇਃ ਪੁਰਃ
ਜੂਏ ਦੇ ਭਾਣੇ, ਉਸ ਨੇ ਹਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੁਰੰਤ ਦੀਵਾ ਚੜ੍ਹਾਇਆ।
ਮਹਾਪਾਤਕਕृਦ੍ਵਾऽਪਿ ਗਤਵਾਨਭਯਂ ਹਰਿਮ੍
ਚਾਹੇ ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਕੀਤੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਹਰੀ ਤੋਂ ਨਿਰਭੈਤਾ ਪਾ ਲੀ।
ਤਥਾऽਨ੍ਯਾਨ੍ਯਪਿ ਦਾਨਾਨਿ ਕੁਰੁ ਭਕ੍ਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰ ਦਾਨ ਭੀ ਭਗਤੀ ਸਮੇਤ ਕਰ।
ਸਾऽਪਿ ਕੁਤ੍ਸਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਾਪੇਨ ਸਂਯੁਤਾ
ਉਹ ਵੀ ਜਦੋਂ ਨਿੰਦਾ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਪਛਤਾਵੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।
ਪਤਂਗੋਦਯਵੇਲਾਯਾਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਸ੍ਨਾਨਮਂਭਸਿ 2.4.7.
ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਤਤਃ ਕਾਲਾਂਤਰੇ ਚੈਵ ਗਤਾਯੁਰ੍ਮृਤਿਮਾਗਤਾ
ਫਿਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਮੁੱਕ ਗਈ ਤੇ ਮੌਤ ਆ ਗਈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਰ੍ਗਂ ਗਤਾ ਸਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਕਾਲੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਵਾਪ ਹ
ਉਹ ਔਰਤ ਸੁਵਰਗ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲ ਪਈ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਵੀ ਪਾ ਲੀ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਦੀਪਦਾਨਂ ਤੁ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਫਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਦੀਵੇ ਦੇਣ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਪੂਨਿਆ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਦੀਪਦਾਨਸ੍ਯੇਤਿਹਾਸਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਵੈ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਦੀਵੇ ਦੇਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦੀਪਦਾਨਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵਕ੍ਤੁਂ ਕੇਨੇਹ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ
ਇੱਥੇ ਦੀਵੇ ਦੇਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਹੈ?
ਸ੍ਵਸ੍ਯਾऽਪਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਾਹਿਤ੍ਯੇ ਪਰਸ੍ਯਾऽਪਿ ਪ੍ਰਬੋਧਨਮ੍
ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ, ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦੀਪਾਰ੍ਥਂ ਵਰ੍ਤਿਕਾਂ ਤੈਲਂ ਪਾਤ੍ਰਂ ਵਾ ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਹਿ
ਜੋ ਕੋਈ ਦੀਵੇ ਲਈ ਵੱਟੀ, ਤੇਲ ਜਾਂ ਪਾਤਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਸ ਤੁ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨਾऽਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਸ੍ਵਸ੍ਯਾਪਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਾਹਿਤ੍ਯੇ ਪਰਦੀਪਂ ਪ੍ਰਬੋਧਯੇਤ੍
ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ, ਦੂਜੇ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵੇਸ਼੍ਯਾ ਚੇਨ੍ਦੁਮਤੀਨਾਮ ਤਸ੍ਯਾ ਗੇਹੇऽਥ ਮੂषਿਕਾ 2.4.7.
ਇੱਕ ਵੇਸ਼ਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਇੰਦੁਮਤੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੂਹਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਪਰਦੀਪਂ ਪ੍ਰਬੋਧਯੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਰਦੀਪਪ੍ਰਬਬੋਧਸ੍ਯ ਫਲਮੀਦृਗ੍ਵਿਧਂ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਦੂਜੇ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣ ਦਾ ਫਲ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।