ਨਿਂਦਾਂ ਭਗਵਤਃ ਸ਼ृਣ੍ਵਂਸ੍ਤਤ੍ਪਰਸ੍ਯ ਜਨਸ੍ਯ ਚ
ਜੇ ਕੋਈ ਭਗਵਾਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਤੁ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਕੇਸ਼ਵਸ੍ਯ ਹਿ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਦਂਡਪ੍ਰਣਾਮਂ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਕੇਸ਼ਵਾऽਗ੍ਰਤਃ 2.4.6.
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੇਟ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਕੁਟੁਮ੍ਬਭੋਜਨਂ ਚੈਵ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਭਕ੍ਤਿਸਂਯੁਤਃ
ਜੋ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਪਰਸ੍ਤ੍ਰੀਸਂਗਮਂ ਯਸ੍ਤੁ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਕੁਰੁਤੇ ਨਰਃ
ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਤੁਲਸੀਮृਤ੍ਤਿਕਾਪੁਂਡ੍ਰਂ ਲਲਾਟੇ ਯਸ੍ਯ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਜਿਸਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਤੁਲਸੀ, ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ—
ਸ਼ਾਕਂ ਵਾ ਲਵਣਂ ਵਾऽਪਿ ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦ੍ਵਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਬਜ਼ੀ ਹੋਵੇ, ਲੂਣ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਹੋਵੇ—
ਇਤ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ਬਹਵੋ ਧਰ੍ਮਾਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਵਿष੍ਣੁਵਲ੍ਲਭਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਹਨ—
ਹਰਿਸਂਤੁष੍ਟਯੇ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਤ੍ਯਾਗੋ ਵਾ ਸ੍ਵੇष੍ਟਵਸ੍ਤੁਨਃ
ਹਰੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਸਮਾਨ ਦੀ ਤਿਆਗ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—
ਸਰ੍ਵਵ੍ਰਤਾਨਿ ਚੈਕਤ੍ਰ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਮਥੈਕਤਃ
ਸਾਰੇ ਵਰਤ ਇਕੱਠੇ, ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਵਰਤ—
ਅਨ੍ਯਧਰ੍ਮੇष੍ਵਧਿਕृਤਿਃ ਕੁਲਜਾਤਿਵਿਭਾਗਤਃ
ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—
ਗੋਗ੍ਰਾਸਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਵਿਸ਼ੇषਾਦ੍ਯੈਸ੍ਤੁ ਦੀਯਤੇ
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰਾ ਦੇਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ—
ਵਿष੍ਣੁਦੇਵਾਲਯਂ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸਂਮਾਰ੍ਜਯਤਿ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ 2.4.6.
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਕਾਰ੍ਤਿਕਮਾਸੇ ਤੁ ਧਰ੍ਮਕਾष੍ਠਾਨਿ ਭੂਰਿਸ਼ਃ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਧਰਮਕ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਵਾਫ਼ਰ ਲੱਕੜ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—
ਸੁਧਾਦਿ ਲੇਪਯੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਵਿष੍ਣੁਮਂਦਿਰੇ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਚੰਦਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਲਪੇਟਦਾ ਹੈ—
ਦੇਵਾਲਯੇ ਵਾ ਤੀਰ੍ਥੇ ਵਾ ਕृਤੋ ਦੁष੍ਟੈਰ੍ਨृਪੈਃ ਕਰਃ
ਜੇ ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਤੀਰਥ ਤੇ ਮੰਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਟੈਕਸ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ—
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਯੋ ਵਿਪ੍ਰੋ ਗਭਸ੍ਤੀਸ਼੍ਵਰਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਿਰਣਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ (ਸੂਰਜ) ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ—
ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਯੈਃ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਵਰ੍षਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕਵ੍ਰਤਮ੍
ਜੋ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਕਾਰਤਿਕ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਇਹ ਲੋਕੇ ਫਲਂ ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਜਾਯਤੇ ਕਿਲ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਫਲ ਇਸ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—
ਪਲਾਂਡੁਂ ਸ਼ृਂਗਂ ਮਾਂਸਂ ਚ ਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਸੌਵੀਰਕਂ ਤਥਾ
ਪਿਆਜ਼, ਲਸਣ, ਮਾਸ, ਸੌਣ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ—
ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਂ ਭਾਨੁਵਾਰੇ ਪਰਦੇਸ਼ਾਗਮਂ ਤਥਾ
ਅੰਬਲ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਐਤਵਾਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ ਵੀ,
ਦੇਵਵੇਦਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨਾਂ ਗੁਰੁਗੋਵ੍ਰਤਿਨਾਂ ਤਥਾ
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਿਆਂ, ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਜਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਖਾਣਾ,
ਨਰਕਸ੍ਯ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤੈਲਾਭ੍ਯਂਗਂ ਚ ਕਾਰਯੇਤ੍ ਨਾਲਿਕਾਂ ਮੂਲਕਂ ਚੈਵ ਕੂष੍ਮਾਂਡਂ ਚ ਕਪਿਤ੍ਥਕਮ੍ 2.4.6.
ਚੌਦਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਤੇਲ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਾਲ, ਨਲ, ਮੁਲੀ, ਲੌਕੀ ਅਤੇ ਕੱਠੇ ਦਾ ਫਲ ਵੀ,
ਰਜਸ੍ਵਲਾਂਤ੍ਯਜ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛ ਪਤਿਤऽਵ੍ਰਤਿਕੈਸ੍ਤਥਾ
ਮਹਾਵਾਰੀ ਵਾਲੀ ਔਰਤ, ਛੂਆਛਾਤੀ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ, ਪਤਿਤ ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਖਾਣਾ,
ਏਭਿਰ੍ਦृष੍ਟਂ ਚ ਕਾਕੈਸ਼੍ਚ ਸੂਤਿਕਾਨ੍ਨਂ ਚ ਯਦ੍ਭਵੇਤ੍
ਇਹਨਾਂ ਜਾਂ ਕਾਂਵਾਂ ਵਲੋਂ ਵੇਖਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਾਂ ਨਵੀਂ ਜਣੀ ਔਰਤ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ,
ਕ੍ਰਮਾਤ੍ਕੂष੍ਮਾਂਡਬृਹਤੀਤਰੁਣੀਮੂਲਕਂ ਤਥਾ
ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ: ਲੌਕੀ, ਭ੍ਰਹਤੀ, ਨੌਜਵਾਨ ਮੁਲੀ ਦਾ ਜੜ ਵੀ,
ਨਾਰਿਕੇਲਮਲਾਬੁਂ ਚ ਪਟੋਲਂ ਬृਹਤੀਫਲਮ੍
ਨਾਰੀਅਲ, ਘੀਆ, ਪਟੋਲਾ ਅਤੇ ਭ੍ਰਹਤੀ ਦਾ ਫਲ,
ਸ਼ਾਕਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ ਵਰ੍ਜ੍ਯਾਨਿ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿਪਦਾਦਿषੁ
ਇਹ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਪਹਿਲੀ ਤਾਰੀਖ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਛੱਡਣ ਯੋਗ ਹਨ,
ਕਾਰ੍ਤਿਕਵ੍ਰਤਿਨਃ ਪੁਣ੍ਯਂ ਯਥੋਕ੍ਤਵ੍ਰਤਕਾਰਿਣਃ
ਜੋ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੱਸੇ ਨਿਯਮ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪੁੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ,
ਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਂ ਨੇਹ ਭੂਯੋ ਮੇ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਦੇਵਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਸੁਣਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ,