ਸ਼ਂਖਦਾਨਂ ਤੁ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਥਾ ਚਕ੍ਰਾਂਕਿਤਸ੍ਯ ਚ
ਜੇ ਕੋਈ ਸ਼ੰਖ ਜਾਂ ਚੱਕਰ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਗੀਤਾਪਾਠਂ ਤੁ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਵਿष੍ਣੁਵਲ੍ਲਭੇ
ਕਾਰਤਿਕ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਮਹੀਨਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੋਈ ਗੀਤਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਗਵਤਸ੍ਯਾऽਪਿ ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਯਃ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ 2.4.6.
ਜੇ ਕੋਈ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਵੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਨਿਰਾਹਾਰਮੁਪਵਾਸਂ ਕਰੋਤਿ ਯਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਰਹਿ ਕੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਸ਼ਾਲਿਗ੍ਰਾਮਸ੍ਯ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਕੋਟਿਯਜ੍ਞਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਸ਼ਾਲਿਗ੍ਰਾਮ ਪਥਰ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵਾਂਗੂ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪੂਜਾਕਾਲੇ ਤੁ ਦੇਵਸ੍ਯ ਘਣ੍ਟਾਨਾਦਂ ਕਰੋਤਿ ਯਃ
ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵੇਲੇ ਜੋ ਘੰਟੀ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਪਰਾਨ੍ਨਂ ਵਰ੍ਜਯੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਵਿष੍ਣੁਤੁष੍ਟਯੇ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ—
ਅਧ੍ਵਗਂ ਤੁ ਪਰਿਸ਼੍ਰਾਂਤਂ ਕਾਲੇ ਚ ਗृਹਮਾਗਤਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਯਾਤਰੀ ਥੱਕ ਕੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਘਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—
ਨਿਂਦਾਂ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਯੇ ਮੂਢਾ ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਜੋ ਮੂਰਖ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਾਗਵਤਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਸਨ੍ਮੁਖੋ ਨ ਚ ਯਾਤਿ ਹਿ
ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ—
ਨਿਂਦਾਂ ਭਗਵਤਃ ਸ਼ृਣ੍ਵਂਸ੍ਤਤ੍ਪਰਸ੍ਯ ਜਨਸ੍ਯ ਚ
ਜੇ ਕੋਈ ਭਗਵਾਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਤੁ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਕੇਸ਼ਵਸ੍ਯ ਹਿ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਦਂਡਪ੍ਰਣਾਮਂ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਕੇਸ਼ਵਾऽਗ੍ਰਤਃ 2.4.6.
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੇਟ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਕੁਟੁਮ੍ਬਭੋਜਨਂ ਚੈਵ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਭਕ੍ਤਿਸਂਯੁਤਃ
ਜੋ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਪਰਸ੍ਤ੍ਰੀਸਂਗਮਂ ਯਸ੍ਤੁ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਕੁਰੁਤੇ ਨਰਃ
ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਤੁਲਸੀਮृਤ੍ਤਿਕਾਪੁਂਡ੍ਰਂ ਲਲਾਟੇ ਯਸ੍ਯ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਜਿਸਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਤੁਲਸੀ, ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ—
ਸ਼ਾਕਂ ਵਾ ਲਵਣਂ ਵਾऽਪਿ ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦ੍ਵਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਬਜ਼ੀ ਹੋਵੇ, ਲੂਣ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਹੋਵੇ—
ਇਤ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ਬਹਵੋ ਧਰ੍ਮਾਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਵਿष੍ਣੁਵਲ੍ਲਭਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਹਨ—
ਹਰਿਸਂਤੁष੍ਟਯੇ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਤ੍ਯਾਗੋ ਵਾ ਸ੍ਵੇष੍ਟਵਸ੍ਤੁਨਃ
ਹਰੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਸਮਾਨ ਦੀ ਤਿਆਗ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—
ਸਰ੍ਵਵ੍ਰਤਾਨਿ ਚੈਕਤ੍ਰ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਮਥੈਕਤਃ
ਸਾਰੇ ਵਰਤ ਇਕੱਠੇ, ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਵਰਤ—
ਅਨ੍ਯਧਰ੍ਮੇष੍ਵਧਿਕृਤਿਃ ਕੁਲਜਾਤਿਵਿਭਾਗਤਃ
ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—
ਗੋਗ੍ਰਾਸਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਵਿਸ਼ੇषਾਦ੍ਯੈਸ੍ਤੁ ਦੀਯਤੇ
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰਾ ਦੇਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ—
ਵਿष੍ਣੁਦੇਵਾਲਯਂ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸਂਮਾਰ੍ਜਯਤਿ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ 2.4.6.
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਕਾਰ੍ਤਿਕਮਾਸੇ ਤੁ ਧਰ੍ਮਕਾष੍ਠਾਨਿ ਭੂਰਿਸ਼ਃ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਧਰਮਕ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਵਾਫ਼ਰ ਲੱਕੜ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—
ਸੁਧਾਦਿ ਲੇਪਯੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਵਿष੍ਣੁਮਂਦਿਰੇ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਚੰਦਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਲਪੇਟਦਾ ਹੈ—
ਦੇਵਾਲਯੇ ਵਾ ਤੀਰ੍ਥੇ ਵਾ ਕृਤੋ ਦੁष੍ਟੈਰ੍ਨृਪੈਃ ਕਰਃ
ਜੇ ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਤੀਰਥ ਤੇ ਮੰਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਟੈਕਸ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ—
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਯੋ ਵਿਪ੍ਰੋ ਗਭਸ੍ਤੀਸ਼੍ਵਰਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਿਰਣਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ (ਸੂਰਜ) ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ—
ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਯੈਃ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਵਰ੍षਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕਵ੍ਰਤਮ੍
ਜੋ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਕਾਰਤਿਕ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਇਹ ਲੋਕੇ ਫਲਂ ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਜਾਯਤੇ ਕਿਲ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਫਲ ਇਸ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—
ਪਲਾਂਡੁਂ ਸ਼ृਂਗਂ ਮਾਂਸਂ ਚ ਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਸੌਵੀਰਕਂ ਤਥਾ
ਪਿਆਜ਼, ਲਸਣ, ਮਾਸ, ਸੌਣ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ—