ਨਿषਿਦ੍ਧੇषੁ ਚ ਪਤ੍ਰੇषੁ ਭੋਜਨਂ ਨੈਵ ਕਾਰਯੇਤ੍ ਏਤਤ੍ਪਤ੍ਰੇषੁ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪੁष੍ਕਰੇ ਨ ਕਦਾਚਨ
ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ 'ਤੇ ਕਦੇ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੱਤੀਆਂ 'ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਨਭੋਜਨਮ੍
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੇ ਕੋਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਖਾਵੇ—
ਪ੍ਰਾਤਃਸ੍ਨਾਨਂ ਤੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਥੈਵ ਹਰਿਪੂਜਨਮ੍ 2.4.6.
ਸਵੇਰੇ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਗੋਪੀਚਂਦਨਦਾਨਂ ਤੁ ਗੋਦਾਨਂ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਾਯ ਚ
ਗੋਪੀਚੰਦਨ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਗਾਂ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕਦਲੀਫਲਦਾਨਂ ਤੁ ਦਾਨਂ ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਸ੍ਯ ਚ
ਕੇਲਾ ਜਾਂ ਆੰਵਲੇ ਦਾ ਫਲ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਭੀ ਦਾਨ ਦੇ ਕੰਮ ਹਨ।
ਸ਼ਾਕਾਦਿਦਾਨਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਚਾਨ੍ਨਦਾਨਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਆਦਿ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੱਕਾ ਹੋਇਆ ਚੌਲ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੌਰਾਣਿਕਾਯ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦਾਮਾਨ੍ਨਂ ਘृਤਪਾਯਸਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਪੁਰਾਣਾ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਘਿਉਂ ਤੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ ਪੱਕਾ ਚੌਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਕਮਲੈਃ ਪੂਜਯੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਕਮਲਾਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਦਾ ਹੈ—
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਤੁਲਸੀਪਤ੍ਰਂ ਯੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿष੍ਣਵੇऽਰ੍ਪਯੇਤ੍
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਕੇਤਕੀਪੁष੍ਪੈਰਰ੍ਚਯੇਦ੍ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਮ੍
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਗਰੁੜ ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ ਦੀ ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਸ਼ਂਖਦਾਨਂ ਤੁ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਥਾ ਚਕ੍ਰਾਂਕਿਤਸ੍ਯ ਚ
ਜੇ ਕੋਈ ਸ਼ੰਖ ਜਾਂ ਚੱਕਰ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਗੀਤਾਪਾਠਂ ਤੁ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਵਿष੍ਣੁਵਲ੍ਲਭੇ
ਕਾਰਤਿਕ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਮਹੀਨਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੋਈ ਗੀਤਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਗਵਤਸ੍ਯਾऽਪਿ ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਯਃ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ 2.4.6.
ਜੇ ਕੋਈ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਵੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਨਿਰਾਹਾਰਮੁਪਵਾਸਂ ਕਰੋਤਿ ਯਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਰਹਿ ਕੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਸ਼ਾਲਿਗ੍ਰਾਮਸ੍ਯ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਕੋਟਿਯਜ੍ਞਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਸ਼ਾਲਿਗ੍ਰਾਮ ਪਥਰ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵਾਂਗੂ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪੂਜਾਕਾਲੇ ਤੁ ਦੇਵਸ੍ਯ ਘਣ੍ਟਾਨਾਦਂ ਕਰੋਤਿ ਯਃ
ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵੇਲੇ ਜੋ ਘੰਟੀ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਪਰਾਨ੍ਨਂ ਵਰ੍ਜਯੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਵਿष੍ਣੁਤੁष੍ਟਯੇ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ—
ਅਧ੍ਵਗਂ ਤੁ ਪਰਿਸ਼੍ਰਾਂਤਂ ਕਾਲੇ ਚ ਗृਹਮਾਗਤਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਯਾਤਰੀ ਥੱਕ ਕੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਘਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—
ਨਿਂਦਾਂ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਯੇ ਮੂਢਾ ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਜੋ ਮੂਰਖ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਾਗਵਤਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਸਨ੍ਮੁਖੋ ਨ ਚ ਯਾਤਿ ਹਿ
ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ—
ਨਿਂਦਾਂ ਭਗਵਤਃ ਸ਼ृਣ੍ਵਂਸ੍ਤਤ੍ਪਰਸ੍ਯ ਜਨਸ੍ਯ ਚ
ਜੇ ਕੋਈ ਭਗਵਾਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਤੁ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਕੇਸ਼ਵਸ੍ਯ ਹਿ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਦਂਡਪ੍ਰਣਾਮਂ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਕੇਸ਼ਵਾऽਗ੍ਰਤਃ 2.4.6.
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੇਟ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਕੁਟੁਮ੍ਬਭੋਜਨਂ ਚੈਵ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਭਕ੍ਤਿਸਂਯੁਤਃ
ਜੋ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਪਰਸ੍ਤ੍ਰੀਸਂਗਮਂ ਯਸ੍ਤੁ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਕੁਰੁਤੇ ਨਰਃ
ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਤੁਲਸੀਮृਤ੍ਤਿਕਾਪੁਂਡ੍ਰਂ ਲਲਾਟੇ ਯਸ੍ਯ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਜਿਸਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਤੁਲਸੀ, ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ—
ਸ਼ਾਕਂ ਵਾ ਲਵਣਂ ਵਾऽਪਿ ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦ੍ਵਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਬਜ਼ੀ ਹੋਵੇ, ਲੂਣ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਹੋਵੇ—
ਇਤ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ਬਹਵੋ ਧਰ੍ਮਾਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਵਿष੍ਣੁਵਲ੍ਲਭਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਹਨ—
ਹਰਿਸਂਤੁष੍ਟਯੇ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਤ੍ਯਾਗੋ ਵਾ ਸ੍ਵੇष੍ਟਵਸ੍ਤੁਨਃ
ਹਰੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਸਮਾਨ ਦੀ ਤਿਆਗ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—
ਸਰ੍ਵਵ੍ਰਤਾਨਿ ਚੈਕਤ੍ਰ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਮਥੈਕਤਃ
ਸਾਰੇ ਵਰਤ ਇਕੱਠੇ, ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਵਰਤ—