ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਹਸ੍ਰਪਾਪਾਨਿ ਭਰ੍ਤ੍ਰਾऽऽਜ੍ਞਾਂ ਯਾ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਪਾਪ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਦਰਿਦ੍ਰਃ ਪਤਿਤੋ ਮੂਰ੍ਖੋ ਦੀਨੋऽਪਿ ਯਦਿ ਚੇਤ੍ਪਤਿਃ
ਜੇ ਪਤੀ ਗਰੀਬ, ਪਤਿਤ, ਮੂਰਖ ਜਾਂ ਦੁਖੀ ਵੀ ਹੋਵੇ,
ਕਲੌ ਵਤ੍ਸ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਸ਼ੈਥਿਲ੍ਯਂ ਸ੍ਨਾਨਕਰ੍ਮਣਿ
ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਲੋਕ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਆਲਸੀ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਯਸ੍ਯ ਹਸ੍ਤੌ ਚ ਪਾਦੌ ਚ ਵਾਙ੍ਮਨਸ਼੍ਚ ਸੁਸਂਯਤਮ੍
ਜਿਸਦੇ ਹੱਥ, ਪੈਰ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਮਨ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਹਨ,
ਅਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਃ ਪਾਪਾਤ੍ਮਾ ਨਾਸ੍ਤਿਕਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਮਾਨਸਃ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ, ਪਾਪੀ, ਨਾਸਤਿਕ ਤੇ ਮਨ ਤੋਂ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ,
ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਯੋ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਨਾਯੀ ਸਦਾ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,
ਸ੍ਨਾਨਂ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸ੍ਨਾਨਵਿਦ੍ਭਿਰ੍ਮਨੀषਿਭਿਃ
ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਚਾਰ ਤਰੀਕੇ ਹਨ, ਇਹ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸੇ ਹਨ।
ਵਾਯਵ੍ਯਂ ਗੋਰਜਃਸ੍ਨਾਨਂ ਵਾਰੁਣਂ ਸਾਗਰਾਦਿषੁ 2.4.4.
ਇਹ ਹਨ: ਹਵਾ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣਾ, ਗਾਂ ਦੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣਾ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣਾ, ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣਾ।
ਸ੍ਨਾਨਾਨਾਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਂ ਤਤ੍ਰ ਵਾਰੁਣਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤੂष੍ਣੀਮੇਵ ਹਿ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਚੈਵ ਤਥਾ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਸ਼ੂਦਰ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਚੁੱਪਚਾਪ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਾਪੈਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਂਤੇ ਸ੍ਨਾਨਾਤ੍ਕਾਰ੍ਤਿਕਮਾਘਯੋਃ
ਕਾਰਤਿਕ ਤੇ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਧੋਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੁष੍ਕਰੇ ਤੀਰ੍ਥਵਰ੍ਯੇ ਤੁ ਨਂਦਾਯਾਃ ਸਂਗਮੇ ਪੁਰਾ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਕਰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰਥ ਸੀ, ਉਥੇ ਨੰਦਾ ਨਦੀ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ—
* ਨਂਦਾਯਾ ਵਚਨੇਨੈਵ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਸਾ ਪਰਂ ਯਯੌ
ਨੰਦਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਹ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਈ।
ਯਚ੍ਛੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਮੁਕ੍ਤੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪਾਵੇਂਗਾ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਨਿषਿਦ੍ਧਾਨਿ ਚ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਜਦ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਫਲਾਨਿ ਬਹੁਬੀਜਾਨਿ ਧਾਨ੍ਯਾਨਿ ਦ੍ਵਿਦਲਾਨ੍ਯਪਿ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਫਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਬੀਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ—
ਅਲਾਬੁਂ ਗृਂਜਰਂ ਚੈਵ ਵृਂਤਾਕਂ ਬृਹਤੀਫਲਮ੍
ਲੌਕੀ, ਖੀਰਾ, ਬੈੰਗਣ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਤੀ ਦਾ ਫਲ—
ਪੁਨਰ੍ਭੋਜਨਂ ਮਾਧ੍ਵਂ ਚ ਪਰਾਨ੍ਨਂ ਕਾਂਸ੍ਯਭੋਜਨਮ੍
ਦੁਬਾਰਾ ਖਾਣਾ, ਮਿੱਠਾ, ਦੂਜੇ ਦੀ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਰੋਟੀ, ਤੇ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ—
ਗਣਾਨ੍ਨਂ ਗਣਿਕਾਨ੍ਨਂ ਚ ਤਥਾ ਵੈ ਗ੍ਰਾਮਯਾਜਿਨਃ
ਜਥੇ ਦਾ ਖਾਣਾ, ਵਿਸ਼ਿਆ ਦਾ ਖਾਣਾ, ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਯਜਮਾਨਾਂ ਦਾ ਖਾਣਾ—
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨ੍ਨਮृਤੁਸ਼ਾਂਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਜਾਤਕਂ ਨਾਮਕਂ ਤਥਾ
ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਲਈ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਖਾਣਾ, ਰੁੱਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਖਾਣਾ, ਤੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਦਾ ਭੋਜਨ—
ਨਿषਿਦ੍ਧੇषੁ ਚ ਪਤ੍ਰੇषੁ ਭੋਜਨਂ ਨੈਵ ਕਾਰਯੇਤ੍ ਏਤਤ੍ਪਤ੍ਰੇषੁ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪੁष੍ਕਰੇ ਨ ਕਦਾਚਨ
ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ 'ਤੇ ਕਦੇ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੱਤੀਆਂ 'ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਨਭੋਜਨਮ੍
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੇ ਕੋਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਖਾਵੇ—
ਪ੍ਰਾਤਃਸ੍ਨਾਨਂ ਤੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਥੈਵ ਹਰਿਪੂਜਨਮ੍ 2.4.6.
ਸਵੇਰੇ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਗੋਪੀਚਂਦਨਦਾਨਂ ਤੁ ਗੋਦਾਨਂ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਾਯ ਚ
ਗੋਪੀਚੰਦਨ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਗਾਂ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕਦਲੀਫਲਦਾਨਂ ਤੁ ਦਾਨਂ ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਸ੍ਯ ਚ
ਕੇਲਾ ਜਾਂ ਆੰਵਲੇ ਦਾ ਫਲ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਭੀ ਦਾਨ ਦੇ ਕੰਮ ਹਨ।
ਸ਼ਾਕਾਦਿਦਾਨਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਚਾਨ੍ਨਦਾਨਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਆਦਿ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੱਕਾ ਹੋਇਆ ਚੌਲ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੌਰਾਣਿਕਾਯ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦਾਮਾਨ੍ਨਂ ਘृਤਪਾਯਸਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਪੁਰਾਣਾ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਘਿਉਂ ਤੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲਾ ਪੱਕਾ ਚੌਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਕਮਲੈਃ ਪੂਜਯੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਕਮਲਾਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਦਾ ਹੈ—
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਤੁਲਸੀਪਤ੍ਰਂ ਯੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿष੍ਣਵੇऽਰ੍ਪਯੇਤ੍
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਕੇਤਕੀਪੁष੍ਪੈਰਰ੍ਚਯੇਦ੍ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਮ੍
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਗਰੁੜ ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ ਦੀ ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—