ਨਦ੍ਯਾ ਦਸ਼ਗੁਣਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਨਾਨਂ ਖਗੋਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦਸ ਗੁਣਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਨਦੀਤ੍ਰਯਸ੍ਯ ਸਂਯੋਗੇ ਪੁਣ੍ਯਸ੍ਯਾਂऽਤੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਤਿੰਨ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ।
ਗੋਦਾਵਰੀ ਵਿਪਾਸ਼ਾ ਚ ਨਰ੍ਮਦਾ ਤਮਸਾ ਮਹੀ
ਗੋਦਾਵਰੀ, ਵਿਪਾਸ਼ਾ, ਨਰਮਦਾ, ਤਮਸਾ ਦਰਿਆ ਤੇ ਇਹ ਧਰਤੀ,
ਵਿਤਸ੍ਤਾ ਵੇਦਿਕਾ ਸ਼ੋਣੋ ਵੇਤ੍ਰਵਤ੍ਯਪਰਾਜਿਤਾ
ਵਿਤਸਤਾ, ਵੇਦਿਕਾ, ਸੋਣਾ, ਵੈਤ੍ਰਵਤੀ ਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤਾ,
ਵਾਗ੍ਮਤੀ ਚ ਸ਼ਤਦ੍ਰੁਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਬਦਰਿਕਾਸ਼੍ਰਮਃ
ਵਾਗਮਤੀ, ਸ਼ਤਦ੍ਰੁ ਤੇ ਬਦਰੀਕਾਸ਼੍ਰਮ ਵੀ,
ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ੍ਥਲੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਆਰ੍ਯਾਵਰ੍ਤਂ ਤੁ ਪੁਣ੍ਯਦਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਆਰਿਆਵਰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਅਨਂਤਸੇਨਵਸਤਿਰ੍ਵਰਾਹਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮੇਵ ਚ
ਅਨੰਤਸੇਨਾ ਦਾ ਵਾਸ ਤੇ ਵਰਾਹ ਖੇਤਰ ਵੀ,
ਅਵਂਤਿਕਾ ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਤਤੋ ਬਦਰਿਕਾਸ਼੍ਰਮਃ 2.4.4.
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਵੰਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਬਦਰੀਕਾਸ਼੍ਰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਕਨਖਲਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤਤੋ ਮਧੁਪੁਰੀ ਵਰਾ
ਫਿਰ ਕਨਖਲ ਤੀਰਥ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਧੁਪੁਰੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।
ਯੈਃ ਸ੍ਨਾਤਸ੍ਤੇ ਤੁ ਵੈਕੁਂਠੇ ਬਹੁਕਾਲਂ ਵਸਂਤਿ ਹਿ
ਜਿਹੜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਅਤੋ ਮਧੁਪੁਰੀ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਯਮੁਨਾ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਇਸ ਲਈ ਮਧੁਪੁਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਯਮੁਨਾ।
ਦ੍ਵਾਰਾਵਤੀ ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਸ੍ਨਾਤਿ ਕੇਸ਼ਵਃ
ਫਿਰ ਦੁਆਰਾਵਤੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੇਸ਼ਵ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਾਰਕਾਯਾਂ ਮृਤ੍ਤਿਕਾਯਾਸ੍ਤਿਲਕੋ ਯੇਨ ਮਸ੍ਤਕੇ ਦ੍ਵਾਰਕਾਸ੍ਨਾਨਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨ ਵਕ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਮਯਾ
ਜੋ ਦੁਆਰਕਾ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਤਿਲਕ ਮੱਥੇ ਲਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੁਆਰਕਾ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ।
ਗੋਵਿਂਦਾਰ੍ਪਿਤਚਿਤ੍ਤਾਨਾਂ ਜਾਯਤੇ ਪੁਣ੍ਯਭਾਸ੍ਕਰਾ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦਸ਼ਗੁਣਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤੀਰ੍ਥਰਾਜੇऽਤ੍ਰ ਜਾਯਤੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਦਸ ਗੁਣਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਕਲੌ ਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਂऽਤੇ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਮੇਦਿਨੀਮ੍
ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਵਿਣੁ ਧਰਤੀ ਛੱਡ ਦੇਣਗੇ।
ਯਾਵਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਗਂਗਾऽਤ੍ਰ ਤਾਵਤ੍ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਂਤਿ ਚ
ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਗੰਗਾ ਇੱਥੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੀਰਥ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਯਦੈਵ ਗਂਗਾ ਨष੍ਟਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕੋ ਵਾ ਤਤ੍ਪਾਪਮਾਹਰੇਤ੍ 2.4.4.
ਜਦੋਂ ਗੰਗਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਫਿਰ ਉਹ ਪਾਪ ਕੌਣ ਹਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਾਵਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਜਾਹ੍ਨਵੀ
ਇਸ ਲਈ, ਜਦ ਤੱਕ ਜਾਹਨਵੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ,
ਸਮਾਧਿਂ ਗृਹ੍ਯ ਸੁਦृਢਾਂ ਯਾਵਤ੍ਕृਤਯੁਗਂ ਭਵੇਤ੍
ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਮਾਧੀ ਲੈ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਆਉਣ ਤੱਕ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ।
ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਤਰਾ ਕਾਸ਼ੀ ਯਸ੍ਯਾ ਨਾਸ਼ੋ ਨ ਜਾਯਤੇ
ਫਿਰ ਕਾਸੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਦੇ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਕਾਸ਼ਿਕਾਯਾ ਨੈਵ ਨਾਸ਼ੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਪਿ ਮृਤੇ ਸਤਿ ਤਸ੍ਯਾਂ ਪਂਚਨਦਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਕਾਸੀ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਮਰ ਜਾਵੇ। ਉਥੇ ਪੰਜਨਦ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਆਗਤੇ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਰੌਰਵਂ ਨਰਕਂ ਗਤਾਃ
ਜਦੋਂ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿਚ ਗਏ ਹੋਣ—
ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਭਾਗ੍ਯਵਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਗਤ੍ਵਾ ਪਂਚਨਦੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਜਦੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਪੰਜਨਦ ਨੂੰ ਜਾ ਲਿਆ—
ਤੀਰ੍ਥਰਾਜਾਦਿਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕਾਰ੍ਤਿਕਮਾਸਕੇ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ, ਤੀਰਥਰਾਜ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਉਥੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਲਕ੍ਸ਼ਪਾਪਾਨਿ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪਂਚਨਦੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਜੇਕਰ ਲੱਖਾਂ ਪਾਪ ਵੀ ਕੀਤੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪੰਜਨਦ ਵਿਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ—
ਯੈਃ ਸ੍ਨਾਤਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਸਕृਤ੍ਪਂਚਨਦੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰ ਪੰਜਨਦ ਵਿਚ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਨ੍ਹਾ ਲਿਆ—
ਤਾਵਤਾ ਵੈ ਵਿਮੁਕ੍ਤਾऽਘੋ ਵਿष੍ਣੁਸਾਯੁਜ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। 2.4.4.
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਵੇਰ੍ਯ੍ਯਾਸ਼੍ਚੈਵ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕੋ ਵਦੇਤ੍ਪਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਕਾਵੇਰੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਤੇ ਵਡਿਆਈ ਕੌਣ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕਾਵੇਰ੍ਯਾ ਵਿषਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਸਾਵਧਾਨਮਨਾਃ ਸ਼ृਣੁ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਾਵੇਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਬਾਰੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।