ਦਰਿਦ੍ਰੋ ਦਾਨਪਾਤ੍ਰਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਦ੍ਯਾਵਾਂਸ੍ਤੁ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਗਰੀਬ ਦਾਨ ਲੈਣ ਯੋਗ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਦਵਾਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਜਂਗਮਤਃ ਸ੍ਥਾਵਰਾ ਤੁ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ ਪਿਤृਭਿਰ੍ਨਿਰਯਂ ਯਾਤਿ ਦਸ਼ਪੂਰ੍ਵੈਰ੍ਦਸ਼ਾਪਰੈਃ
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਚਲਦੀ ਫਿਰਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੈ, ਪਰ ਅਡੋਲ ਮੂਰਤੀ ਹੋਰ ਚੰਗੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦਸ ਪਿਛਲੇ ਤੇ ਦਸ ਅੱਗੇ ਵਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਰ੍ਚਿਤਸ੍ਯ ਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਦ੍ਦਹੇਦਾਸਪ੍ਤਮਂ ਕੁਲਮ੍
ਜਿਸ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ੂਦਰ ਨੇ ਪੂਜਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਸੱਤ ਪੀੜੀਆਂ ਤਕ ਕੁਲ ਸੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਚਾਰ੍ਯ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰੈਰ੍ਯਾ ਸ੍ਥਾਪਿਤਾ ਤਾਂ ਸਮਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਮੂਰਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਭਾਵੇ ਪੂਜਨੀਯੋऽਸ਼੍ਵਤ੍ਥੋ ਵਾऽਥ ਵਟੋऽਥ ਵਾ
ਜੇ ਮੂਰਤੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਸ਼ਵੱਥਾ ਜਾਂ ਵਟ ਦਾ ਰੁੱਖ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਤੁਲਸੀਸ਼ਾਕਂ ਤਾਂਬੂਲਂ ਵਾ ਨਰਾਧਮਃ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਜਾਂ ਪਾਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਲਿਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾਚਕ੍ਰੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤੋ ਹਰਿਃ 2.4.3.
ਸ਼ਾਲਿਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰਿ ਜੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰਸ਼ਾਪਵਸ਼ਾਦ੍ਗਾਵੋ ਵਿष੍ਠਾਭਕ੍ਸ਼ਣਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਰੁਦਰ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਗਾਂਵਾਂ ਮਲ ਖਾਣ ਵੱਲ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂऽਸ਼ਕਸਮੁਦ੍ਭੂਤੇ ਪਾਲਾਸ਼ੇ ਯਸ੍ਤੁ ਭੋਜਨਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਪਲਾਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
* ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਰੂਪੀ ਭਗਵਾਨ੍ਵਟਰੂਪੀ ਸਦਾਸ਼ਿਵਃ
ਭਗਵਾਨ ਅਸ਼ਵਥ ਵਿੱਛ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ ਤੇ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਵਟ ਵਿੱਛ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਯਾ ਨਾਰੀ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਃ
ਜੋ ਮਹਿਲਾ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਲੱਖ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦੀ ਹੈ,
ਦਮ੍ਪਤੀ ਭੋਜਯੇਦ੍ਰਾਧਾਦਾਮੋਦਰਸ੍ਵਰੂਪਿਣੌ
ਉਹਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਧਾ ਅਤੇ ਦਾਮੋਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਦੰਪਤੀ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਵੇ।
ਵਨ੍ਧ੍ਯਾऽਪਿ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਮਿਤਰਾਸਾਂ ਤੁ ਕਾ ਕਥਾ
ਜੋ ਔਰਤ ਬਾਂਝ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ।
ਬੋਧਿਦ੍ਰੁਮੇ ਪਾਦਪੇषੁ ਸ਼ਾਲਿਗ੍ਰਾਮੇ ਸ਼ਿਲਾਸੁ ਚ
ਬੋਧੀ ਵਿੱਛ, ਹੋਰ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਿਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਪੂਜਾ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੇਨ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਾ ਸ਼ਨਿਵਾਸਰੇ
ਅਸ਼ਵਥ ਵਿੱਛ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਨਂ ਜਾਗਰਣਂ ਦੀਪਂ ਤੁਲਸੀਵਨਪਾਲਨਮ੍
ਨ੍ਹਾਉਣਾ, ਜਾਗਣਾ, ਦੀਵੇ ਬਾਲਣਾ ਅਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਬਾਗ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨੀ,
ਸਂਮਾਰ੍ਜਨਂ ਵਿष੍ਣੁਗृਹੇ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਾਦਿਨਿਵੇਦਨਮ੍ 2.4.3.
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਫਾਈ ਕਰਨੀ ਤੇ ਸਵਸਤਿਕ ਆਦਿਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਭੇਟ ਕਰਨੀ,
ਸ੍ਨਾਨਕਾਲਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੀਰ੍ਥਾਦਿषੁ ਚ ਯਤ੍ਫਲਮ੍
ਮੈਂ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਤੇ ਤੀਰਥ ਆਦਿਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਤੁਲਸੀਮृਤ੍ਤਿਕਾਯੁਕ੍ਤਃ ਸਵਸ੍ਤ੍ਰਕਲਸ਼ੋ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਜੋ ਘੜਾ ਕਪੜੇ ਨਾਲ, ਤੁਲਸੀ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ,
ਆਗਤ੍ਯ ਤੋਯਨਿਕਟੇ ਤੀਰੇ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਪਾਤ੍ਰਕਮ੍
ਜਦ ਪਾਣੀ ਕੋਲ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਮਰੇਦ੍ਗਂਗਾਦਿਕਾ ਨਦ੍ਯੋ ਵਿष੍ਣੁਸ਼ਰ੍ਵਾਦਿਦੇਵਤਾਃ
ਗੰਗਾ ਆਦਿਕ ਦਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਸ਼ਰਵ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇऽਹਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਾਤਃਸ੍ਨਾਨਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਮੈਂ ਸਵੇਰੇ ਦਾ ਨ੍ਹਾਉਣ ਕਰਾਂਗਾ।
ਨਿਤ੍ਯੇ ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨ
ਨਿੱਤ ਤੇ ਨਿਮਿਤ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ਕ ਹੈ,
ਤੀਰ੍ਥਾਦਿਦੇਵਤਾਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰਮਾਦਰ੍ਘ੍ਯਾਦਿ ਦਾਪਯੇਤ੍
ਤੀਰਥ ਆਦਿਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਅਰਘ ਆਦਿ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਮਃ ਕਮਲਨਾਭਾਯ ਨਮਸ੍ਤੇ ਜਲਸ਼ਾਯਿਨੇ
ਕਮਲ-ਨਾਭ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜਲ ਉੱਤੇ ਵਿਛਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪ੍ਰਣਾਮ।
ਵ੍ਰਤਿਨਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਸ੍ਨਾਤਸ੍ਯ ਵਿਧਿਵਨ੍ਮਮ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਕਿਰਣਾ ਧੂਤਪਾਪਾ ਚ ਪੁਣ੍ਯਤੋਯਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ, ਪਾਪ ਧੋਣ ਵਾਲਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ, ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ—
ਅਨ੍ਯਾਸਾਂ ਚ ਨਦੀਨਾਂ ਚ ਦਦ੍ਯਾਦਰ੍ਘ੍ਯਂ ਯਥਾਵਿਧਿ 2.4.4.
ਹੋਰ ਨਦੀਆਂ ਲਈ ਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਨਿਯਮ ਹੈ, ਅਰਘ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਤੁ ਜਾਹ੍ਨਵ੍ਯਾਂ ਸ੍ਮਰਣੀਯਂ ਕਦਾਚਨ
ਜਾਹਨਵੀ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਕਦੇ ਵੀ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਮृਤ੍ਸ੍ਨਾਨਂ ਚ ਪਿਤृਸ੍ਨਾਨਂ ਗੁਰੁਸ੍ਨਾਨਂ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਫਿਰ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਤੇ ਗੁਰੂ ਲਈ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।