ਦਾਮੋਦਰਂ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਂਕਲ੍ਪਮਾਦਿਤਃ
ਦਾਮੋਦਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕਸ੍ਯ ਵ੍ਰਤਂ ਕਰ੍ਤੁਮਨੁਜ੍ਞਾਂ ਦਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ, ਕਾਰਤਿਕ ਦੇ ਵਰਤ ਲਈ ਆਗਿਆ ਦੇਵੋ।
ਇਤਿ ਸਂਪ੍ਰਾਰ੍ਥ੍ਯ ਵਿਧਿਨਾ ਕਾਰ੍ਤਿਕਵ੍ਰਤਮਾਚਰੇਤ੍ ਕਲੌ ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਗਗਮਨਕਾਰਣਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਹਿ ਤਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਕੇ, ਕਾਰਤਿਕ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸੁਰਗ ਵਿਚ ਜਾਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪੁਣ੍ਯਫਲਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਵੈਸ਼ਾਖੋ ਨਰ੍ਮਦਾਤਟੇ
ਇਸ ਲਈ, ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਿਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਫਲ ਵੱਡਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਹਾਫਲਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕੋ ਜਲਮਾਤ੍ਰਕੇ
ਇਸ ਲਈ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫਲ ਸਿਰਫ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਏਕਤਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕਸ੍ਨਾਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਤੁਲਯਾ ਧृਤਮ੍
ਇੱਕ ਪਾਸੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਤਰਾਜੂ ਤੇ ਕਾਰਤਿਕ ਦੇ ਸਨਾਨ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਤੈਃ ਕृਤਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਕਾਰ੍ਤਿਕਸ੍ਨਾਨਮਾਦਰਾਤ੍ 2.4.3.
ਇਹ ਜਾਣ ਲਵੋ ਕਿ ਉਹ ਲੋਕ ਆਦਰ ਨਾਲ ਜਰੂਰ ਕਾਰਤਿਕ ਦਾ ਸਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਭੂਮਿਸ਼ਯ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯ੍ਯਂ ਤਥਾ ਦ੍ਵਿਦਲਵਰ੍ਜਨਮ੍
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤਣਾ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਅਤੇ ਦਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ—
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤ ਏਵ ਹਿ
ਜੋ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਕਾਰ੍ਤਿਕਸਮਂ ਕਾਮ੍ਯਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਾਨਂ ਨ ਕਾਰ੍ਤਿਕਾਤ੍
ਕਾਰਤਿਕ ਵਰਗਾ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਦਾਨ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਕਾਰਤਿਕ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣੇਨ ਤੁ ਕਾਮਾਰ੍ਥਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਨਾਰਦੇਨ ਚ
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇੱਛਾ ਲਈ ਤੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਇਹ ਵਰਤ ਕੀਤਾ।
ਅਰੁਣ ਉਵਾਚ ਬ੍ਰੂਹਿ ਭਾਸ੍ਕਰ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨ੍ਕਦਾऽऽਰਭ੍ਯ ਵ੍ਰਤਂ ਕृਤਮ੍
ਅਰੁਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੂਰਜਦੇਵ! ਸਭ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਦੱਸੋ ਇਹ ਵਰਤ ਕਦੋਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਅਹਂ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਸ਼ਰ੍ਵਸ਼੍ਚ ਦੇਵੀ ਵਿਘ੍ਨੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤਥਾ
ਮੈਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਰਵ, ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਵਿੱਘਨੈਸ਼ਵਰ ਵੀ—
ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਸਰ੍ਵ ਏਵੈਤੇ ਭੇਦਾ ਵਿਦ੍ਧਿ ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ
ਹੇ ਖਗਪਤੀ! ਇਹ ਸਭ ਸਾਡੇ ਹੀ ਰੂਪ ਹਨ, ਇਹ ਜਾਣ ਲਵੋ।
ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕਸ੍ਨਾਨਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਾਪਨੁਤ੍ਤਯੇ
ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਕਾਰਤਿਕ ਦਾ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇषਪੂਰ੍ਣਾਂ ਸਮਾਰਭ੍ਯ ਯਾਵਤ੍ਕਾਰ੍ਤਿਕਪੂਰ੍ਣਿਮਾ
ਈਸ਼ ਪੂਰਨਿਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਾਰਤਿਕ ਪੂਰਨਿਮਾ ਤੱਕ—
ਦੇਵੀਪਕ੍ਸ਼ਂ ਸਮਾਰਭ੍ਯ ਮਹਾਰਾਤ੍ਰਿਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੀ 2.4.3.
ਦੇਵੀ ਪੱਖ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਹਾ ਰਾਤ ਚੌਦਸ ਤੱਕ—
ਗਣਪਕ੍ਸ਼ਂ ਸਮਾਰਭ੍ਯ ਕृष੍ਣਾ ਯਾ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਭਵੇਤ੍
ਗਣ ਪੱਖ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਤੱਕ ਜੋ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼ੀਂ ਸਮਾਰਭ੍ਯ ਆਸ਼੍ਵਿਨਸ੍ਯਾऽਸਿਤੇਤਰਾਮ੍ ਕृਤਂ ਯੇਨ ਤੁ ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਰਿਤੁष੍ਟੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਗਿਆਰਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਾਲੀ ਪੱਖ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਇਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਪਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨ ਕਾਰ੍ਤਿਕਸਮੋ ਮਾਸੋ ਨ ਕਾਸ਼ੀਸਦृਸ਼ੀ ਪੁਰੀ
ਕਾਰਤਿਕ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਹੀਨਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਕਾਸੀ ਵਰਗੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਗਰੀ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਸਂਗਾਦ੍ਵਾ ਬਲਾਤ੍ਕਾਰੈਰ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕृਤਂ ਭਵੇਤ੍
ਚਾਹੇ ਜਾਣ ਬੁਝ ਕੇ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ, ਸੰਗਤ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵੀ, ਕੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਨਾਰ੍ਥਂ ਚੇਨ੍ਨ ਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਂ ਦਤ੍ਵਾਨ੍ਯਸ੍ਮੈ ਧਨਾਦਿਕਮ੍
ਜੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਧਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਕੇ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਵਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਥਵਾ ਕਾਰ੍ਤਿਕਸ੍ਨਾਨਂ ਯੇ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ
ਜਾਂ ਫਿਰ, ਜਿਹੜੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ—
ਰਾਧਾਦਾਮੋਦਰਃ ਪੂਜ੍ਯਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਤੁ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਧਾ ਤੇ ਦਾਮੋਦਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਣਸ੍ਯ ਵਾਥ ਰੌਪ੍ਯਸ੍ਯਾऽਪ੍ਯਭਾਵੇ ਸ਼ੁਲ੍ਬਜਾਮਪਿ
ਜੇ ਸੋਨਾ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤਾਮੇ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਦਾਮੋਦਰਸ੍ਯ ਰਾਧਾਯਾਸ੍ਤੁਲਸ੍ਯਧੋऽਰ੍ਚਯਂਤਿ ਯੇ
ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਾਮੋਦਰ ਤੇ ਰਾਧਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਅਪਿ ਪਾਪਸਹਸ੍ਰਾਢ੍ਯਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕਸ੍ਨਾਨਤੋ ਨਰਃ 2.4.3.
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਾਪਾਂ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੁਲਸ੍ਯਭਾਵੇ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਪੂਜਾ ਧਾਤ੍ਰੀਤਲੇ ਖਗ
ਜੇ ਤੁਲਸੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਆਂਵਲੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਪੰਛੀ।
ਅਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ੋ ਭਗਵਾਨਯਮ੍
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਸਿੱਧੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦੇ, ਪਰ ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਸਾਫ਼ ਦਿੱਸਦੇ ਹਨ।
ਏਤਦਾਰਾਧਨੇऽਸ਼ਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤਿਮਾਂ ਪੂਜਯੇਨ੍ਨਰਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।