ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਨਾਂ ਤੁ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਣਾਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਨਿਯਮੇ ਕृਤੇ
ਜੋ ਭੋਜਨ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਕਾਰਤਿਕ ਦੇ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਖਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਮਹੀਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਗ੍ਰਹਣੇ ਸੂਰ੍ਯਚਂਦ੍ਰਯੋਃ 2.4.2.
ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾਨ ਕਰਕੇ—
ਭੋਜਨਂ ਦ੍ਵਿਜਦਂਪਤ੍ਯੋਃ ਪੂਜਨਂ ਚ ਵਿਲੇਪਨੈਃ
ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਖਵਾਉਣਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤੂਲਿਕਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਚ੍ਛਾਦਨਪਟੈਃ ਸਹ
ਤਕੀਆਂ ਵੀ ਦਿਓ, ਉੱਤੇ ਢੱਕਣ ਵਾਲੇ ਕਪੜਿਆਂ ਸਮੇਤ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਸ਼ਾਯੀ ਚ ਹਨ੍ਯਾਤ੍ਪਾਪਂ ਯੁਗਾਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦਾਮੋਦਰਾਗ੍ਰੇ ਦੇਵਰ੍षੇ ਗੋਸਹਸ੍ਰਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਦਾਮੋਦਰ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਖੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨੂਂ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਵਰਗਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਭਵੇਤ੍ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਯਸ੍ਯ ਹਰੇਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਦਸ਼ਾਬ੍ਦਿਕਮ੍
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਉਸਦਾ ਦੱਸ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਪੁੰਨ ਵੀ ਲੈ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਲਕ੍ਸ਼ਕੋਟਿਗੁਣਂ ਭਵੇਤ੍
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਪੁੰਨ ਲੱਖ ਕੋਣੀਆਂ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਵਨ੍ਤੀ ਮਾਧਵੇ ਮਾਸਿ ਹਨ੍ਯਾਤ੍ਪਾਪਂ ਯੁਗਾਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਅਵੰਤੀ ਨਗਰੀ ਵਿਚ, ਮਾਧਵ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ, ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਨਰਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਹਰਿਪੂਜਨਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਦਿਸ੍ਨਪਨਂ ਵਿष੍ਣੋਃ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਪਿਤृਕਾਰਣਾਤ੍
ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਨਾਰ੍ਚਿਤੋ ਯੈਸ੍ਤੁ ਕृष੍ਣਸ੍ਤੁ ਕਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣਃ 2.4.2.
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਮਲ-ਅੱਖ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ—
ਅਹੋ ਮੁष੍ਟਾ ਵਿਨष੍ਟਾਸ੍ਤੇ ਪਤਿਤਾਃ ਕਲਿਕਨ੍ਦਰੇ
ਹਾਏ, ਉਹ ਹੱਥ ਵਿਅਰਥ ਗਏ; ਉਹ ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਖੱਡ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਪਏ ਹਨ।
ਪਦ੍ਮੇਨੈਕੇਨ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਯੋऽਰ੍ਚਯੇਤ੍ਕਮਲਾਪਤਿਮ੍ ਪੁष੍ਕਰਾਰ੍ਚਨਯੋਗੇਨ ਸ਼੍ਵੇਤੋ ਮੁਕ੍ਤਿਮਵਾਪ ਹ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਕ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮੀਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਮਲ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਸਫੈਦ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ।
* ਅਪਰਾਧਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤਥਾ ਸਪ੍ਤਸ਼ਤਾਨਿ ਚ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਲਤੀਆਂ, ਉੱਤੇ ਸੱਤ ਸੌ ਹੋਰ ਵੀ—
ਤੁਲਸੀਪਤ੍ਰਲਕ੍ਸ਼ੇਣ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਯੋऽਰ੍ਚਯੇਦ੍ਧਰਿਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਲੱਖ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਮੁਖੇ ਸ਼ਿਰਸਿ ਦੇਹੇ ਤੁ ਕृष੍ਣੋਤ੍ਤੀਰ੍ਣਾਂ ਤੁ ਯੋ ਵਹੇਤ੍ ਸਰ੍ਵਰੋਗੈਸ੍ਤਥਾ ਪਾਪੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਭਵਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮੂੰਹ, ਸਿਰ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦਾ ਨਾਂ ਜਾਂ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਂਖੋਦਕਂ ਹਰੇਰ੍ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਨਿਰ੍ਮਾਲ੍ਯਂ ਪਾਦਯੋਰ੍ਜਲਮ੍
ਹਰਿ ਦੇ ਸ਼ੰਖ ਦਾ ਪਾਣੀ, ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ, ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਉਤਰੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਜਲ—
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਪ੍ਰਾਤਃਸ੍ਨਾਨਪਰਾਯਣਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸਵੇਰੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਦਾਨਾਨਾਮਨ੍ਨਦਾਨਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਸਭ ਦਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅੰਨ ਦਾ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਨਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਾਣਭੂਤਂ ਪਰਂ ਵਿਦੁਃ
ਅਸਲ ਵਿਚ, ਅੰਨ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਨਾਨੇਨ ਕਿਂ ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਯਾਤ੍ਰਾਦਿਨਾऽਪਿ ਕਿਮ੍ 2.4.2.
ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਸਤ੍ਯਕੇਤੁਰ੍ਦ੍ਵਿਜਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਚਾਨ੍ਨਦਾਨੇਨ ਕੇਵਲਮ੍
ਸਤ੍ਯਕੇਤੂ ਨਾਂ ਦਾ ਦੋਜਾਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਰੋਟੀ-ਪਾਣੀ ਹੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਸੀ।
* ਕਾਰ੍ਤਿਕਵ੍ਰਤਨਿष੍ਠਸ੍ਤੁ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਗੋਦਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਪਰ ਜੇਹੜਾ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਵਰਤ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਚੰਗਾ ਹੈ ਕਿ ਗਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰੇ।
ਗੋਦਾਨਾਤ੍ਪਰਮਂ ਦਾਨਂ ਸਂਸਾਰਾਰ੍ਣਵਤਾਰਕਮ੍
ਗਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
* ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਨਾਨ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਜੇ ਕੋਈ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਕਰੇ,
ਨਾਮਸ੍ਮਰਣਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਮਯਾ ਵਕ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ
ਮੈਂ ਰੱਬ ਦੇ ਨਾਮ ਜਪਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
* ਗੋਵਿਂਦ ਗੋਵਿਂਦ ਹਰੇ ਮੁਰਾਰੇ ਗੋਵਿਂਦ ਗੋਵਿਂਦ੍ ਮੁਕੁਂਦ ਕृष੍ਣ
ਗੋਵਿੰਦਾ, ਗੋਵਿੰਦਾ, ਹਰੇ, ਮੁਰਾਰੇ, ਗੋਵਿੰਦਾ, ਗੋਵਿੰਦਾ, ਮੁਕੁੰਦ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ।
ਸ਼੍ਲੋਕਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸ਼੍ਲੋਕਪਾਦਂ ਵਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਾਗਵਤੋਦ੍ਭਵਮ੍
ਭਾਵੇਂ ਭਾਗਵਤ ਤੋਂ ਰੋਜ਼ ਅੱਧਾ ਸ਼ਲੋਕ ਜਾਂ ਇਕ ਪੰਕਤੀ ਹੀ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਵੇ,
ਯੈਰ੍ਨ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਭਾਗਵਤਂ ਪੁਰਾਣਂ ਨਾਰਾਧਿਤੋ ਵੈ ਪੁਰੁषਃ ਪੁਰਾਣਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਪੁਰਾਣ ਪੁਰਖ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ,