ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਣੀਤ ਦਾਨਸਂਕਲ੍ਪਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਕੇ, ਉਹ ਪੁੰਨ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਦਾ ਤੇਨ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪਾਨਂ ਤੀਰ੍ਥਜਲਸ੍ਯ ਚ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੀਰਥ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਮਰਣਂ ਚ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਨਿਯਮਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਨਿਯਮ ਨਾਲ, ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਸਿਮਰਨ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੋਃ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਵਾ ਕੁਰ੍ਯਾਦਾਲਯੇ ਹਰਿਜਾਗਰਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਹਰਿ ਦਾ ਜਾਗਣਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਦੁਰ੍ਗਾਟਵ੍ਯਾਂ ਸ੍ਥਿਤੋ ਵਾऽਥ ਯਦਿਵਾऽऽਪਦ੍ਗਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ ਹੋਵੇ,
ਵਿष੍ਣੁਨਾਮਪ੍ਰਬਂਧਾਨਾਂ ਗਾਯਨਂ ਵਿष੍ਣੁਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਾਦ੍ਯਕृਤ੍ਪੁਰੁषਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਾਜਪੇਯਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਜੋ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਵਾਜਪੇਯ ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਮੇਤਲ੍ਲਭੇਤ੍ਪੁਣ੍ਯਮੇਤੇषਾਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਦਃ ਪੁਮਾਨ੍ 2.4.1.
ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਮਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਪੁੰਨ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਆਪਦ੍ਗਤੋ ਯਦਾਪ੍ਯਂਭੋ ਨ ਲਭੇਤ੍ਕੁਤ੍ਰਚਿਨ੍ਨਰਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਕਿਤੇ ਵੀ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਦਾ,
ਉਦ੍ਯਾਪਨਵਿਧਿਂ ਕਰ੍ਤੁਮਸ਼ਕ੍ਤੋ ਯੋ ਵ੍ਰਤਸ੍ਥਿਤਃ
ਜਾਂ ਜੋ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਸੰਪੂਰਨ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ,
ਅਸ਼ਕ੍ਤੋ ਦੀਪਦਾਨਾਯ ਪਰਦੀਪਂ ਪ੍ਰਬੋਧਯੇਤ੍
ਜੇ ਦੀਵਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਦੀਵਾ ਬਾਲ ਦੇਵੇ।
ਸ਼੍ਰੀਵਿष੍ਣੋਃ ਪੂਜਨਾऽਭਾਵੇ ਤੁਲਸੀਧਾਤ੍ਰਿਪੂਜਨਮ੍ ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯਭਾਵੇ ਮਨਸਿ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਨਾਮਾਨੁਕੀਰ੍ਤਨਮ੍
ਜੇ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਤਾਂ ਤੁਲਸੀ ਜਾਂ ਧਾਤੂਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ; ਜੇ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਤਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਮ ਉਚਾਰਨ ਕਰੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਅਥ ਕਾਰ੍ਤਿਕਮਾਸਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਾਨ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਾਰਦ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਮੈਂ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਧਰਮ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਸ ਤੁ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ਗੁਰੁਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਯਾ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ऋषਿਸਤ੍ਤਮ
ਉਹ ਮੋਖਸ਼ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੌ ਤੁष੍ਟੇ ਚ ਤੁष੍ਟਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਦੇਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਵਾਸਵਾ
ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕਂ ਮਾਸਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਭੂਰਿਸ਼ਃ
ਜਦੋਂ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ,
ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦ੍ਵਾ ਸਮਾਦਿष੍ਟੋ ਗੁਰੁਣਾ ਤਤ੍ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਗੁਰੂ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਆਖੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਜ੍ਞਪ੍ਤੋ ਗੁਰੁਣਾ ਵਿਪ੍ਰ ਨ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਤੁ ਲਂਘਯੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਹੁਕਮ ਦੇਵੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਟਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਮਾਤृਤ੍ਵੇ ਚ ਪਿਤृਤ੍ਵੇ ਚ ਗੁਰੁਮੇਵ ਸ੍ਮਰੇਦ੍ਬੁਧਃ
ਮਾਂ ਜਾਂ ਪਿਓ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਹੀ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੁਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤੁ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯੇਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ਗੌਤਮਸ੍ਯ ਗੁਰੋਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸੇਵਯਾऽਮਰਤਾਂ ਗਤਾਃ
ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਗੌਤਮ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਹੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ।
* ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਵਿष੍ਣੁਤਤ੍ਪਰਃ
ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਰੇਭ੍ਯੋ ਵੈष੍ਣਵਂ ਧਰ੍ਮਂ ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ 2.4.2.
ਜੋ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਧਰਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਤਿਲਧੇਨੁਂ ਹਿਰਣ੍ਯਂ ਚ ਰਜਤਂ ਭੂਮਿਵਾਸਸੀ
ਤਿਲ, ਗਾਂ, ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ—
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਦਾਨਾਨਾਂ ਕਨ੍ਯਾਦਾਨਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਸਭ ਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਕੁੜੀ ਦਾ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਸ਼ਾਨਡੁਤ੍ਸਮਂ ਯਾਨਂ ਦਸ਼ਯਾਨਸਮੋ ਹਯਃ
ਦਸ ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰਥ, ਦਸ ਰਥਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਘੋੜਾ—
ਗਜਦਾਨਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਦਾਨਂ ਚ ਤਤ੍ਸਮਮ੍
ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੋਨੇ ਦਾ ਦਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਯਾਦਾਨਾਤ੍ਕੋਟਿਗੁਣਂ ਭੂਮਿਦਾਨਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲੋਂ ਕੋਟੀਆਂ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਦਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੋਪ੍ਰਦਾਨਸਹਸ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਹ੍ਯਨ੍ਨਦਾਨਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਅੰਨ ਦਾ ਦਾਨ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਪਰਾਨ੍ਨਵਰ੍ਜਨਾਦੇਵ ਲਭੇਚ੍ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣਂ ਫਲਮ੍
ਪਰਾਇਆ ਅੰਨ ਨਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਹੀ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਵਰ੍ਜਯੇਨ੍ਮਾਂਸਂ ਸਨ੍ਧਾਨਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਾਸ ਤੇ ਵਿਅਭਿਚਾਰ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।