ਤਦਕ੍ਸ਼ਯਂ ਹਿ ਲਭਤੇ ਅਨ੍ਨਦਾਨਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਦਾਤ ਕਦੇ ਮੁੱਕਦੀ ਨਹੀਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਅੰਨ ਦੀ ਦਾਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।
ਉਦਧੀਨਾਂ ਚ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षੇ ਕ੍ਸ਼ਯੋ ਨੈਵੋਪਪਦ੍ਯਤੇ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਕਦੇ ਘਟਦੇ ਨਹੀਂ, ਇੱਥੇ ਵੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਨ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਕ੍ਸ਼ਯੋ ਵਿਪ੍ਰ ਪਾਪਂ ਯਾਤਿ ਸਹਸ੍ਰਧਾ
ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਕਦੇ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸਦੇ ਪਾਪ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਿਨੇਦਿਨੇऽਤਿਕृਚ੍ਛ੍ਰਸ੍ਯ ਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯਯਤ੍ਨਤਃ
ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਔਖੇ ਜਤਨ ਦੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤਪੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਵੇਦਸਦृਸ਼ਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨ ਤੀਰ੍ਥਂ ਗਂਗਯਾ ਸਮਮ੍
ਵੇਦ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਗੰਗਾ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ।
ਨ੍ਯਾਯੇਨੋਪਾਰ੍ਜਿਤਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਦਾਨਕਾਰਿਣਾਮ੍
ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਧਨ, ਦਾਤ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸ਼ਾਲਿਗ੍ਰਾਮਸ਼ਿਲਾਰ੍ਚਨਮ੍
ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼ਰੋਮਣ, ਕਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਲਿਗ੍ਰਾਮ ਪੱਥਰ ਦੀ ਪੂਜਾ—
ਏਤਾਦृਸ਼ਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕਂ ਚ ਅਕृਤੇਨੈਵ ਯੋ ਨਯੇਤ੍ 2.4.1.
ਜੇ ਕੋਈ ਐਸਾ ਕਰਤਿਕ ਮਹੀਨਾ ਬਿਤਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—
ਯੇਨ ਤਤ੍ਫਲਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਨ੍ਮੇ ਵਦ ਪਿਤਾਮਹ
ਪਿਤਾਮਹ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਹ ਫਲ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਸ੍ਮੈ ਦ੍ਰਵਿਣਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਰਯੇਤ੍ਕਾਰ੍ਤਿਕਵ੍ਰਤਮ੍
ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਧਨ ਦੇ ਕੇ, ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਵਾਏ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਣੀਤ ਦਾਨਸਂਕਲ੍ਪਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਕੇ, ਉਹ ਪੁੰਨ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਦਾ ਤੇਨ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪਾਨਂ ਤੀਰ੍ਥਜਲਸ੍ਯ ਚ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੀਰਥ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਮਰਣਂ ਚ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਨਿਯਮਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਨਿਯਮ ਨਾਲ, ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਸਿਮਰਨ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੋਃ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਵਾ ਕੁਰ੍ਯਾਦਾਲਯੇ ਹਰਿਜਾਗਰਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਹਰਿ ਦਾ ਜਾਗਣਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਦੁਰ੍ਗਾਟਵ੍ਯਾਂ ਸ੍ਥਿਤੋ ਵਾऽਥ ਯਦਿਵਾऽऽਪਦ੍ਗਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ ਹੋਵੇ,
ਵਿष੍ਣੁਨਾਮਪ੍ਰਬਂਧਾਨਾਂ ਗਾਯਨਂ ਵਿष੍ਣੁਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਾਦ੍ਯਕृਤ੍ਪੁਰੁषਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਾਜਪੇਯਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਜੋ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਵਾਜਪੇਯ ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਮੇਤਲ੍ਲਭੇਤ੍ਪੁਣ੍ਯਮੇਤੇषਾਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਦਃ ਪੁਮਾਨ੍ 2.4.1.
ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਮਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਪੁੰਨ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਆਪਦ੍ਗਤੋ ਯਦਾਪ੍ਯਂਭੋ ਨ ਲਭੇਤ੍ਕੁਤ੍ਰਚਿਨ੍ਨਰਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਕਿਤੇ ਵੀ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਦਾ,
ਉਦ੍ਯਾਪਨਵਿਧਿਂ ਕਰ੍ਤੁਮਸ਼ਕ੍ਤੋ ਯੋ ਵ੍ਰਤਸ੍ਥਿਤਃ
ਜਾਂ ਜੋ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਸੰਪੂਰਨ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ,
ਅਸ਼ਕ੍ਤੋ ਦੀਪਦਾਨਾਯ ਪਰਦੀਪਂ ਪ੍ਰਬੋਧਯੇਤ੍
ਜੇ ਦੀਵਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਦੀਵਾ ਬਾਲ ਦੇਵੇ।
ਸ਼੍ਰੀਵਿष੍ਣੋਃ ਪੂਜਨਾऽਭਾਵੇ ਤੁਲਸੀਧਾਤ੍ਰਿਪੂਜਨਮ੍ ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯਭਾਵੇ ਮਨਸਿ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਨਾਮਾਨੁਕੀਰ੍ਤਨਮ੍
ਜੇ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਤਾਂ ਤੁਲਸੀ ਜਾਂ ਧਾਤੂਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ; ਜੇ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਤਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਮ ਉਚਾਰਨ ਕਰੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਅਥ ਕਾਰ੍ਤਿਕਮਾਸਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਾਨ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਾਰਦ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਮੈਂ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਧਰਮ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਸ ਤੁ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ਗੁਰੁਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਯਾ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ऋषਿਸਤ੍ਤਮ
ਉਹ ਮੋਖਸ਼ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੌ ਤੁष੍ਟੇ ਚ ਤੁष੍ਟਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਦੇਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਵਾਸਵਾ
ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕਂ ਮਾਸਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਭੂਰਿਸ਼ਃ
ਜਦੋਂ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ,
ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦ੍ਵਾ ਸਮਾਦਿष੍ਟੋ ਗੁਰੁਣਾ ਤਤ੍ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਗੁਰੂ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਆਖੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਜ੍ਞਪ੍ਤੋ ਗੁਰੁਣਾ ਵਿਪ੍ਰ ਨ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਤੁ ਲਂਘਯੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਹੁਕਮ ਦੇਵੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਟਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਮਾਤृਤ੍ਵੇ ਚ ਪਿਤृਤ੍ਵੇ ਚ ਗੁਰੁਮੇਵ ਸ੍ਮਰੇਦ੍ਬੁਧਃ
ਮਾਂ ਜਾਂ ਪਿਓ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਹੀ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੁਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤੁ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯੇਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ਗੌਤਮਸ੍ਯ ਗੁਰੋਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸੇਵਯਾऽਮਰਤਾਂ ਗਤਾਃ
ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਗੌਤਮ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਹੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ।