ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਯੇ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਿ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਸ ਨੂੰ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਜੋ ਉੱਤਰੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਕਿਂ ਦਾਨੈਃ ਕਿਂ ਤਪੋਭਿਸ਼੍ਚ ਕਿਂ ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਬਹੁਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ
ਫਿਰ ਦਾਨ, ਤਪ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਯੱਗਾਂ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਆਜਨ੍ਮ ਚ ਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਸ੍ਵਲ੍ਪਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਬਹੁ
ਜਨਮ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਕੋਈ ਵੀ ਪਾਪ, ਚਾਹੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵੱਧ,
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਚਤੁਰਾਸ਼ੀਤਿਃ ਸਂਖ੍ਯਾਤਾ ਈਸ਼੍ਵਰਾਸ੍ਤਵ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੌਰਾਸੀ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਯ ਏਤੇषਾਂ ਦੇਵਿ ਯਾਤ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਾਨੁਲੋਮਤਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਲਟੀ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਸਿੱਧੀ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ,
ਯਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਲਿਂਗਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੁ ਮਾਨਵਃ
ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ਨਃ ੫.੨.੮੪.
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਇਹ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮ ਆਵਂਤ੍ਯਖਂਡੇ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਲਿਙ੍ਗਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯ ਉਮਾਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸਂਵਾਦ ਉਤ੍ਤਰੇਸ਼੍ਵਰਲਿਂਗਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਪੂਰ੍ਵਕ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਲਿਂਗਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਚੌਰਾਸੀ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉੱਤਰੇਸ਼ਵਰ ਲਿੰਗ ਦੀ ਵਡਿਆਈ, ਉਮਾ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਚੌਰਾਸੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਗਣੇਸ਼ਾਯ ਨਮਃ ਅਥ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕਮਾਸਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਪ੍ਰਾਰਮ੍ਭਃ ਦੇਵੀਂ ਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਚੈਵ ਤਤੋ ਜਯਮੁਦੀਰਯੇਤ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੁਣ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਕੇ, ਸਰਸਵਤੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਭੂਯੋऽਨ੍ਯਚ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕਸ੍ਯ ਚ ਵੈਭਵਮ੍
ਅਸੀਂ ਮੁੜ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।
ਕਲੌ ਕਲੁषਚਿਤ੍ਤਾਨਾਂ ਨਰਾਣਾਂ ਪਾਪਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਮੈਲੇ ਤੇ ਕਰਮ ਪਾਪੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,
ਕੋ ਧਰ੍ਮਃ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਾਣਾਮਧਿਕੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਸਾਧਕਃ
ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਧਰਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ?
ਨਾਰਦੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਤੁ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍
ਨਾਰਦ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜਗਤ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਗਏ।
ਤਥੈਵ ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਚ ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਂ ਜਗਦੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਨੇ ਵੀ ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਮਿਲਿਆ।
ਵਾਲਖਿਲ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ऋषਿਭਿਰ੍ਯਦੁਕ੍ਤਮृषਿਸਂਸਦਿ
ਵਾਲਖਿਲਯ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਜੋ ਗੱਲ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਖੀ,
ਕੈਲਾਸੇ ਸ਼ਂਕਰੇਣੈਵ ਕਾਰ੍ਤਿਕਸ੍ਯ ਚ ਵੈਭਵਮ੍
ਤੇ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਵਲੋਂ ਜੋ ਕਾਰਤਿਕੇ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦੱਸੀ ਗਈ,
ਪृਥੁਂ ਪ੍ਰਤਿ ਨਾਰਦੇਨ ਕਥਿਤਂ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮ੍ਯਕਮ੍
ਉਹ ਮਹਾਨਤਾ ਜੋ ਨਾਰਦ ਨੇ ਪ੍ਰਿਥੂ ਨੂੰ ਦੱਸੀ,
ਏਕਦਾ ਨਾਰਦੋ ਯੋਗੀ ਸਤ੍ਯਲੋਕਮੁਪਾਗਤਃ 2.4.1.
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜੋਗੀ ਨਾਰਦ ਸਤ੍ਯਲੋਕ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੇ।
ਕੋ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਦਹਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂਸ੍ਤਦ੍ਭਵਾਨ੍ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਕਿਹੜੀ ਅੱਗ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਸਾੜ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਦੱਸਣ ਜੋਗ ਹੋ।
ਨਾਜ੍ਞਾਤਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡਾਂਤਰ੍ਗਤਸ੍ਯ ਯਤ੍
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਿੱਚ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ।
ਮਾਸਾਨਾਂ ਪ੍ਰਵਰੋ ਮਾਸੋ ਦੇਵਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਃ
ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ।
ਤੀਰ੍ਥਂ ਨਾਰਾਯਣਾਖ੍ਯਂ ਹਿ ਤ੍ਰਿਤਯਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਕਲੌ
ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਤੀਰਥ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਔਖੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਵੈष੍ਣਵਾਨ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਧਰ੍ਮਾਨ੍ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋऽਸਿ ਪਿਤਾਮਹ
ਮੈਨੂੰ ਵੈਸ਼ਣਵ ਧਰਮ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ।
ਆਦੌ ਕਾਰ੍ਤਿਕਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਮੇ ਪ੍ਰਭੋ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦੱਸੋ।
ਗੋਪੀਚਂਦਨਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਤੁਲਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਵਿਭੋ ਵ੍ਰਤਾਰਂਭਃ ਕਦਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਉਦ੍ਯਾਪਨਵਿਧਿਂ ਤਥਾ
ਹੇ ਵੱਡੇ, ਗੋਪੀਚੰਦਨ ਅਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਵਰਤ ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ ਵੀ ਦੱਸੋ।
ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦ੍ਵੈष੍ਣਵਂ ਧਰ੍ਮਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵੈਸ਼ਣਵ ਧਰਮ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਰਾਧਾਦਾਮੋਦਰਂ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਤਨੁਜਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਰਾਧਾ ਅਤੇ ਦਾਮੋਦਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਕਥਯਾਮਿ ਨ ਸਂਦੇਹਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕਸ੍ਯ ਚ ਵੈਭਵਮ੍ ।। 2.4.1.
ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਏਕਤਃ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਰ੍ਵੇ ਯਜ੍ਞਾਃ ਸਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕਸ੍ਯ ਤੁ ਮਾਸਸ੍ਯ ਕਲਾਂ ਨਾਰ੍ਹਂਤਿ षੋਡਸ਼ੀਮ੍
ਜੇਕਰ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸਾਰੇ ਯਗ੍ਯ ਦਾਨ ਸਮੇਤ ਇਕ ਪਾਸੇ ਰੱਖੀਏ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ।
ਏਕਤਃ ਪੁष੍ਕਰੇ ਵਾਸਃ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਹਿਮਾਲਯੇ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਪੁਰਸ਼ਕਰ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਜਾਂ ਹਿਮਾਲੇ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਵੀ