ਅਥੋਵਾਚ ਕਨ੍ਯਾ
ਫਿਰ ਉਹ ਕੁੜੀ ਬੋਲ ਪਈ।
ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਸਮਪृਚ੍ਛਤ੍ਕਸ੍ਤੇ ਸਮਯ ਇਤਿ
ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੇਰੀ ਕੀ ਸ਼ਰਤ ਹੈ?'
ਤਤਃ ਕਨ੍ਯਾ ਤਮੁਵਾਚ ਨੋਦਕਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤਵ੍ਯਮਿਤਿ
ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਾਉਣਾ।'
ਰਾਜਾ ਬਾਢਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਤਾਂ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਤਯਾ ਸਹਾਸ੍ਤੇ
ਰਾਜਾ ਕਹਿੰਦਾ, 'ਠੀਕ ਹੈ,' ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਤਤ੍ਰੈਵਾਸਨ੍ਨੇ ਰਾਜਨਿ ਸੇਨਾ ਤ੍ਵਾਗਚ੍ਛਤ੍ ਤਯਾ ਸਹੋਪਵਿष੍ਟਂ ਰਾਜਾਨਂ ਪਰਿਵਾਰ੍ਯ ਚਾਤਿष੍ਠਤ੍
ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇੜੇ ਸੀ, ਫੌਜ ਆ ਗਈ। ਉਹ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਫੌਜ ਨੇ ਆ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਤੇ ਖੜੀ ਰਹੀ।
ਸਭਾਜਿਤਸ਼੍ਚ ਰਾਜਾ ਤਥੈਵ ਸ਼ਿਬਿ ਕਯਾ ਪ੍ਰਾਯਾਤ੍
ਰਾਜੇ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਤੇ ਸ਼ਿਬੀ ਵੀ ਉੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।
ਕਿਮਤ੍ਰ ਪ੍ਰਯੋਜਨਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਇਤ੍ਯਬ੍ਰੁਵਂਸ੍ਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਪੂਰ੍ਵਮੇਵ ਪਸ਼੍ਯਾਮਸ੍ਤਦੁਦਕਂ ਨਾਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਿਯਤ ਇਤਿ ।। ੫.੨.੮੪.
ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਆਖਣ ਲੱਗੀਆਂ, 'ਇੱਥੇ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਹ ਪਾਣੀ ਵੇਖ ਲਿਆ ਸੀ; ਇੱਥੇ ਉਹਦੀ ਕੋਈ ਕਦਰ ਨਹੀਂ।'
ਅਥਾਮਾ ਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਨਿਰੁਦਕਂ ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਦਾਰੁਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਵृਦ੍ਧਪੁष੍ਪਫਲਂ ਸ਼ਰਦ੍ਯੁਪਲਭ੍ਯ ਰਾਜਾਨਾਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ ਅਮਾਤ ਨੇ ਓਥੇ ਪਾਣੀ ਮੁਕਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਬੁੱਢਾ ਰੁੱਖ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ ਲੱਭ ਕੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।
ਸ ਤਸ੍ਯ ਵਚਨਾਤ੍ਤ ਯੈਵ ਸਹ ਦੇਵ੍ਯਾ ਵਨਂ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਣੀ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸਕਲਤ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਤਯੈਵ ਸਹ ਰੇਮੇ
ਉਸ ਸੋਹਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਰਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਚ ਰਾਜਾ ਸਹ ਪ੍ਰਿਯਯਾ ਸੁਧਾਧਵਲਸਲਿਲਪੂਰ੍ਣਾਂ ਵਾਪੀਮਪਸ਼੍ਯਤ੍
ਜਦ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਝੀਲ ਵੇਖੀ।
ਵਾਪੀਂ ਦਰ੍ਦੁਰੈਃ ਪੂਰ੍ਣਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਚ ਤਾਂ ਤਸ੍ਯਾ ਏਵ ਤੀਰੇ ਤਯਾ ਦੇਵ੍ਯਾਤਿष੍ਠਤ੍
ਉਹ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਡੱਡੂਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਥ ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਰਾਜਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ।
ਸਾ ਚ ਤਦ੍ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੀਰ੍ਥਵਾਪੀਂ ਨ੍ਯਮਜ੍ਜਨ੍ਨ ਪੁਨਰੁਦਮਜ੍ਜਤ੍
ਉਹ ਰਾਣੀ ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਤੀਰਥ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਤੇ ਫਿਰ ਉੱਪਰ ਆ ਗਈ।
ਵਾਪੀਂ ਦਰ੍ਦੁਰੈਰ੍ ਪੂਰ੍ਣਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਆਜ੍ਞਾਪਯਾਮਾਸ ਭृਤ੍ਯਾਨ੍ਸਰ੍ਵਦਰ੍ਦੁਰਵਧਃ ਕ੍ਰਿਯਤਾਮਿਤਿ
ਉਹ ਝੀਲ ਡੱਡੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, 'ਸਾਰੇ ਡੱਡੂ ਮਾਰ ਦਿਓ।'
ਯੋ ਮਮਾਰ੍ਥੀ ਸ ਤੈਰ੍ਦਦੁਰੈਰੁਪਾਯਨੈਰ੍ਮਾਮਨੁਤਿष੍ਠੇਤ੍
ਜੋ ਮੇਰਾ ਚਾਹਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਡੱਡੂਆਂ ਦੀ ਭੇਟ ਲੈ ਕੇ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ।
ਅਥ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮਹਾਨ੍ਦਰ੍ਦੁਰੋ ਦਰ੍ਦੁਰਵਧੇ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣੇ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਦਿਕ੍ਸ਼੍ਵਭ੍ਯਗਾਤ੍ ।। ੫.੨.੮੪.
ਜਦੋਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਿੱਚ ਡੱਡੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਡੱਡੂ ਉੱਥੇ ਆ ਗਿਆ।
ਉਪੇਤ੍ਯ ਚੈਨਮੁਵਾਚੇਦਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਂਗਤਮ੍
ਉਹ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਹੈ, ਫਿਰ ਡੱਡੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕਿਹਾ।
ਸ਼੍ਲੋਕਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਭਵਤਿ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੀਯਤੇ ਮਹਾਧਰ੍ਮੋ ਜਨਾਨਾਂ ਪਰਿਜਾਨਤਾਮ੍
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਚੌਪਈ ਉਚਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: 'ਜੋ ਸੱਚ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਨੇਕੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।'
ਤਮੇਵਂ ਵਾਦਿਨਮਿष੍ਟਜਨਵਿਯੋਗੇ ਸ਼ਾਕਪਰੀਤਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਐਸਾ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਵਿਛੋੜੀ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏਤੈਰ੍ਦੁਰਾਤ੍ਮਭਿਰ੍ਮ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਸਰ੍ਵਥੈਵ ਤ੍ਵਿਮ ਵਧ੍ਯਾ ਦਰ੍ਦੁਰਾਃ
ਇਹ ਮਾੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਡੱਡੂ ਮਾਰਣੇ ਹੀ ਪੈਣਗੇ।
ਸ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮੁਪਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਵ੍ਯਥਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਮਨਾਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਪ੍ਰਸੀਦ ਰਾਜਨ੍ਨਹਮਾਯੁਰ੍ਨਾਮਭੂਪਾਲਃ
ਉਹ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਰਾਜਨ, ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਆਯੁਰ ਹੈ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।'
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਸਾ ਮਮ ਦੁਹਿਤਾ ਅਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਨਾਗਚੂਡੋ ਨਾਗਰਾਜਃ
'ਮੇਰੀ ਧੀ ਇੱਥੇ ਆ ਗਈ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਨਾਗਚੂੜਾ, ਨਾਗਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।'
ਤਾਮਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰਾਜਾ ਤਾਂ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾਨੀਯ ਮੇ ਦੀਯਤਾਮਿਤਿ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਉਸਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਲਿਆਓ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ।'
ਅਥੈਨਾਂ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਞੇ ਅਦਾਤ੍
ਫਿਰ, ਉਸਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਧੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਮਯਾਵਹਸਿਤੋ ਗਾਲਵੋ ਮਹਾਨ੍ਮੁਨਿਃ ਤਪਸਾ ਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾਂਗਃ
ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਤਪਸੀ ਗਾਲਵ ਮੁਨੀ, ਜੋ ਤਪ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਹੰਸੀ ਉਡਾਈ ਸੀ।
ਪ੍ਰਸਾਦਿਤਸ੍ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ੫.੨.੮੪.
ਪਰ ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਵਿਤਥੋऽਯਂ ਮਮ ਸ਼ਾਪਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਨ੍ਯਜਨ੍ਮਨਿ ਦਰ੍ਦੁਰਰਾਜੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਦੁਹਿਤਰਮਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਕੁਲੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਸਰ੍ਵਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾਯ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯਦਾ ਯਾਸ੍ਯਸਿ ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਤਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਤਦਾ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨ ਮੁਕ੍ਤਿਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ
'ਮੇਰਾ ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਕਦੇ ਝੂਠਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਡੱਡੂਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣੇਂਗਾ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ, ਜੋ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇਵੇਂਗਾ ਤੇ ਵੱਡੇ ਕਾਲਾ ਜੰਗਲ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਮੁਕਤੀ ਪਾਵੇਂਗਾ।'
ਦੁਹਿਤਾ ਕਿਯਤ੍ਪਾਤਾਲਂ ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਸ੍ਮृਤਾ ਚਾਗਮਿष੍ਯਤਿ
'ਤੇਰੀ ਧੀ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗੀ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੇਂਗਾ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵੇਗੀ।'
ਤਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰੇ ਲਿਂਗਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦਨੇਕਮਾ ਣਿਕ੍ਯਰਚਿਤਂ ਸਿਦ੍ਧਗਨ੍ਧਰ੍ਵਸੇਵਿਤਂ ਵਿਮਾਨਵਰਮਾਰੁਹ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਰਲੋਕਂ ਗਤਃ
ਉਸ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਉਸ ਨੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ; ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਜੋ ਅਨੇਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਸਿੱਧ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸੇਵਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਵਿਮਾਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਇੰਦਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।