ਜਗਾਮ ਬਿਲ੍ਵੋ ਭੂਪਾਲੋ ਮਹਾਕਾਲਵਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਬਿਲਵ ਰਾਜਾ ਸ਼ੁਭ ਮਹਾਕਾਲ ਵਨ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਮੁਕ੍ਤਾਫਲੈਸ਼੍ਚ ਰਤ੍ਨੈਸ਼੍ਚ ਵਾਸੋਭਿਰ੍ਭੂषਣੈਸ੍ਤਥਾ
ਮੋਤੀ, ਰਤਨ, ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ,
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਬਿਲ੍ਵਂ ਭੂਪਾਲਂ ਪੂਜਯਂਤਂ ਪੁਨਃਪੁਨਃ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦੇਵਂ ਜਿਤੋऽਸ੍ਮੀਤਿ ਦ੍ਵਿਜੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸਨੇ ਬਿਲਵ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਮਹਾਦੇਵ ਸਮਝ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਜਿੱਤ ਗਿਆ ਹਾਂ।'
ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਮਿ ਤ੍ਵਯਾ ਸਖ੍ਯਮਨਂਤਂ ਸ਼ਿਵਸਂਨਿਧੌ ੫.੨.੮੩.
ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਸਦੀਵੀ ਦੋਸਤੀ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਃ ਪ੍ਰਾਂਜਲਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਕਪਿਲਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਮ੍
ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਕਪਿਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਸਖ੍ਯਂ ਤਦੇਵ ਭਵਤੁ ਸ਼ਸ਼੍ਵਦ੍ਵਦਸਿ ਮਨ੍ਯਸੇ
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖਦਾ ਤੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈਂ, ਇਹ ਦੋਸਤੀ ਸਦਾ ਲਈ ਰਹੇ।
ਚਿਕੀਡਤੁਸ਼੍ਚਿਰਂ ਕਾਲਂ ਪਰਂ ਹਰ੍षਮੁਪਾਗਤੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ ਤੇ ਉੱਚੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਸ ਹਿ ਮਿਤ੍ਰੇਣ ਭੂਪਾਲੋ ਬਿਲ੍ਵੋ ਦੇਵਿ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਃ ਬਿਲ੍ਵੇਨਾਰਾਧਿਤੋ ਲੋਕੇ ਵਾਂਛਿਤਾਰ੍ਥਫਲਪ੍ਰਦਃ
ਹਾਂ ਦੇਵੀ, ਬਿਲਵ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਿਲਵ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦੇ ਫਲ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਦੇਵਂ ਬਿਲ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਂ ਪਰਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਬਿਲਵੇਸ਼ਵਰ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਯੇऽਨੁਮੋਦਂਤਿ ਦੇਵਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਪਰ੍ਵਤਾਤ੍ਮਜੇ
ਜੋ ਲੋਕ, ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀਏ, ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ,
ਸਮਤੀਤਂ ਭਵਿष੍ਯਂ ਚ ਕੁਲਾਨਾਮਯੁਤਂ ਨਰਃ
ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਘਰਾਣੇ ਦੀਆਂ ਬੇਅੰਤ ਪਿਛਲੀਆਂ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯਾਂਤਿ ਪਿਤਰੋ ਹृष੍ਟਾ ਮਮ ਲੋਕੇ ਹ੍ਯਤਂਦ੍ਰਿਤਾਃ
ਉਸਦੇ ਪੂਰਖ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕृਤ੍ਵਾਪਿ ਪਾਤਕਂ ਘੋਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿਕਂ ਨਰਃ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪ ਵੀ ਕਰ ਲਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਘਾਤ ਕਰਨਾ, ਤਾਂ ਵੀ—
ਯਾ ਤਿਥਿਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਦੇਵਿ ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ੫.੨.੮੩.
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਤੇਰਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਯੇऽਰ੍ਚਯਂਤਿ ਨਰਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਦੇਵਂ ਬਿਲ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਂ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦਿਨ ਬਿਲਵੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਿਆਰੀਏ—
ਕਰ੍ਮਣਾ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਸਮੁਪਾਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਕਿਰਿਆ, ਮਨ ਜਾਂ ਬੋਲ ਰਾਹੀਂ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਪਾਪ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ—
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਹ ਤਾਕਤ ਹੈ।
ਜਨ੍ਮਮृਤ੍ਯੁਜਰਾਵ੍ਯਾਧਿਸ੍ਫੋਟਨਂ ਸ਼ृਣੁ ਪਾਰ੍ਵਤਿ
ਹੇ ਪਾਰਵਤੀ, ਜਨਮ, ਮੌਤ, ਬੁਢਾਪਾ, ਰੋਗ ਤੇ ਨਾਸ ਬਾਰੇ ਸੁਣ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਯਾਮਤਿਖ੍ਯਾਤਕੁਲੋਤ੍ਪਨ੍ਨਸ਼੍ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਜੰਮਿਆ ਸੀ।
ਮृਗਮਨੁਸਸਾਰਾਥ ਮृਗੋ ਦੂਰਮਪਾਸਰਤ੍
ਉਹ ਹਿਰਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਿਆ, ਤੇ ਹਿਰਣ ਦੂਰ ਤੱਕ ਭੱਜ ਗਿਆ।
ਤਦਾਧ੍ਵਨਿ ਜਾਤਸ਼੍ਰਮਃ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਤृष੍ਣਾਭਿਭੂਤਃ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵਨੋਦ੍ਦੇਸ਼ੇ ਨੀਲਵਨਮਪਸ਼੍ਯਚ੍ਚਾਵਿਵੇਸ਼
ਉਸ ਯਾਤਰਾ ਵਿਚ, ਥੱਕ ਕੇ ਤੇ ਭੁੱਖ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਬੇਹਾਲ ਹੋਇਆ, ਉਸਨੇ ਕਿਸੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਨੀਲਾ ਜੰਗਲ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਵਨਖਣ੍ਡਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਭਾਗੇ ਸਰੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਾਸ਼੍ਵ ਏਵ ਵ੍ਯਗਾਹਤ
ਉਸ ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਪਾਸੇ, ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ ਸਮੇਤ ਅੰਦਰ ਵੜ ਗਿਆ।
ਅਥਾਸ਼੍ਵਸ੍ਥਃ ਸਨ੍ਮृਣਾਲਮਸ਼੍ਵਸ੍ਯਾਗ੍ਰਤੋ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਪੁष੍ਕਰਿਣੀਂ ਸਮੁਪਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਘੋੜੇ ਦੀ ਲਗਾਮ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਕਮਲ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਸ਼ਯਿਤਸ੍ਤਤਃ ਸ਼ਯਾਨੋ ਗੀਤਮਸ਼ृਣੋਤ੍
ਉਥੇ ਲੰਮ ਲੈ ਕੇ ਸੁੱਤਿਆ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਗੀਤ ਸੁਣਿਆ।
ਸ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਚਿਂਤਯਨ੍ਨੇਹ ਮਨੁष੍ਯਗਤਿਂ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਾਮਿ
ਉਹ ਗੀਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।'
ਕਸ੍ਯ ਖਲ੍ਵਯਂ ਗੀਤਸ਼ਬ੍ਦ ਇਤ੍ਯਵਲੋਕਯਾਮਾਸ
ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਇਹ ਗੀਤ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਿਹੜੇ ਦੀ ਹੈ?' ਤੇ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਅਥਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ਕਨ੍ਯਾਂ ਪਰਮਰੂਪਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯਾਂ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਵਿਚਿਨ੍ਵਂਤੀਂ ਚਾਥ ਰਾਜਾ ਸਮੀਪੇ ਪਰ੍ਯਕ੍ਰਾਮਤ੍ ।। ੫.੨.੮੪.
ਫਿਰ, ਉਸਨੇ ਬੇਹੱਦ ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਫੁੱਲ ਚੁੱਕਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ।
ਤਾਮਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰਾਜਾ ਕਸ੍ਯਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਕਨ੍ਯਾ ਪਰਮਰੂਪਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯਾ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਵਿਚਿਨ੍ਵਤੀ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕਿਹੜੀ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ, ਸੋਹਣੀਏ, ਜੋ ਫੁੱਲ ਚੁੱਕ ਰਹੀ ਹੈਂ?'
ਸਾਥ ਰਾਜਸਮੀਪੇ ਗਤ੍ਵੇਤਿ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਕਨ੍ਯਾਸ੍ਮੀਤਿ
ਉਹ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, 'ਮੈਂ ਕੁਆਰੀ ਹਾਂ।'
ਰਾਜੋਵਾਚ ਅਰ੍ਥੀ ਤਵਾਸ੍ਮੀਤਿ
ਰਾਜਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਚਾਹਵਾਨ ਹਾਂ।'