ਕਪਿਲ ਉਵਾਚ ਕਿਂ ਵृਥਾ ਪ੍ਰਿਯਚਕ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋ ਕ੍ਲੇਸ਼ਮਿਹੇਚ੍ਛਸਿ
ਕਪਿਲ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਵਿਅਰਥ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਤਕਲੀਫ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?"
ਤਤਃ ਸ ਮੁष੍ਟਿਮਾਦਾਯ ਕੁਸ਼ਾਨਾਂ ਕਪਿਲਸ੍ਤਦਾ
ਫਿਰ ਕਪਿਲ ਨੇ ਕੁਸ਼ ਘਾਹ ਦੀ ਇਕ ਮੁੱਠ ਚੁੱਕੀ।
ਅਦ੍ਯ ਗਰ੍ਵਂ ਚ ਦਰ੍ਪਂ ਚ ਬਲਂ ਯਚ੍ਚ ਤਵਾਦ੍ਭੁਤਮ੍
"ਅੱਜ ਤੇਰਾ ਅਹੰਕਾਰ, ਗਰੂਰ ਤੇ ਤੇਰੀ ਅਜੀਬ ਤਾਕਤ—"
ਤਤੋ ਯੁਦ੍ਧਂ ਸਮਭਵਤ੍ਤੁਮੁਲਂ ਲੋਮਹਰ੍षਣਮ੍ ੫.੨.੮੩.
ਫਿਰ ਉਥੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਰੋਮਾਂ ਖੜੇ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ।
ਦਿਵ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਕੁਸ਼ਾਨਾਂ ਚ ਯੁਦ੍ਧਂ ਸਮਭਵਦ੍ਦृਢਮ੍
ਦਿਵਤੇਆਂ ਦੇ ਅਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੂਸ ਦੀਆਂ ਪਤੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸੁਰੈਃ ਪਰਿਵृਤਸ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਭਗਵਨ੍ਭੂਤਭਵ੍ਯੇਸ਼ ਭਵਬਂਧਭਯਾਪਹ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ! ਹਰੇਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸੰਸਾਰਕ ਬੰਧਨਾਂ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ!
ਸਮਾਰਾਧ੍ਯ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਸ਼ਕ੍ਰਾ ਦ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਿਦਿਵੌਕਸਃ
ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ! ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਆਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਤਂਬਪਰ੍ਯਂਤਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਘਾਸ ਦੀ ਪਤੀ ਤੱਕ, ਤਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਡੋਲ ਜੀਵ ਹਨ,
ਤੇਨੈਕੇਨ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੇਨ ਸਰ੍ਵਗੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਉਸ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ, ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਲੋਂ ਹੀ ਹੈ।
ਵਦਂਤਿ ਕਾਰਣਂ ਚਾਸ੍ਯ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਸ੍ਯ ਜਨਾਰ੍ਦ੍ਦਨਃ
ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਨਾਰਦਨ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਰਾਰ੍ਥਿਭਿਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਵਰੈਃ ਪੂਜ੍ਯਸੇ ਗਰੁਡਧ੍ਵਜ
ਹੇ ਗਰੁੜ-ਧਾਰੀ! ਚੋਟੀ ਦੇ ਵਰ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਤੇਰੀ ਹੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕਪਿਲਸ੍ਯ ਚ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਹਰਾਲ੍ਲਬ੍ਧਵਰਸ੍ਯ ਚ
ਅਤੇ ਕਪਿਲ ਮੁਨੀ, ਜਿਸਨੇ ਹਰਾ ਤੋਂ ਵਰ ਲਿਆ ਸੀ,
ਅਵਧ੍ਯਤ੍ਵਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਹ੍ਯਜੇਯਤ੍ਵਂ ਚ ਸਂਯੁਗੇ ੫.੨.੮੩.
ਉਹ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਅਮਰਤਾ ਤੇ ਅਜੇਤਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮੂਲਂ ਤ੍ਵਯੈਵ ਪ੍ਰਾਕ੍ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਮੂਲ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਹੀ ਵਚਨਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਤ੍ਥਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮੁਖਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣੇ,
ਜਗਾਮ ਪਰਮਂ ਲੋਕਂ ਪੂਜ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪੈਃ
ਉਹ ਸੁਰਗਵਾਸੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਯੁਦ੍ਧਂ ਸੁਦਾਰੁਣਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਕਪਿਲਸ੍ਯ ਚ ਕਸ੍ਯਾਹਂ ਸ਼ਰਣਂ ਯਾਮਿ ਕੋ ਮੇ ਤ੍ਰਾਤਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਕਪਿਲ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਿਸ ਦੀ ਓਟ ਲਵਾਂ? ਕੌਣ ਮੇਰਾ ਰਾਖਾ ਹੋਵੇਗਾ?
ਨ ਜਿਤਃ ਕਪਿਲੋ ਯੁਦ੍ਧੇ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣੁਨਾ
ਕਪਿਲ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਸਭ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹੈ, ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹਰਾ ਸਕਿਆ।
ਅਜੇਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯੁਦ੍ਧੇ ਸ਼ਾਪਾਨੁਗ੍ਰਹਕਾਰਕਾਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਅਜੇਤ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਾਪ ਤੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਹਿ ਪਰਮਂ ਤੇਜੋ ਦੇਵੈਰਪਿ ਦੁਰਾਸਦਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤਾਕਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਸਹਿਣੀ ਔਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਲਪਂਤਂ ਕृਸ਼ਂ ਬਿਲ੍ਵਂ ਵਜ੍ਰ ਹਸ੍ਤਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਃ
ਉਹ ਬਿਲਵਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਵਜਰ ਫੜਿਆ ਵੇਖਿਆ।
ਅਲਂ ਸ਼ੋਕੇਨ ਭੂਪਾਲ ਸ਼ृਣੁ ਮੇ ਵਚਨਂ ਪਰਮ੍ ਬਲਿष੍ਠੇਨ ਸਗਰ੍ਵੇਣ ਤਦਾ ਪृष੍ਟੋ ਮਯਾ ਗੁਰੁਃ
ਹੁਣ ਦੁੱਖ ਕਰਨਾ ਛੱਡ ਦੇ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ, ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ।
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰ੍ਮਹਾਤੇਜਾਸ੍ਤੇਨੋਕ੍ਤਂ ਤੁ ਤਦਾ ਨृਪ ੫.੨.੮੩.
ਫਿਰ, ਰਾਜਨ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।
ਯਤ੍ਰ ਸਂਤਿ ਸੁਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਲਿਂਗਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਉਥੇ ਬੜੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਲਿੰਗ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਲਿਂਗਮੇਕਮਾਰਾਧਯ ਸ਼ਚੀਪਤੇ ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਾਦ੍ਬਿਲ੍ਵ ਸਮ੍ਯਗਾਰਾਧਨਾ ਕृਤਾ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਹੇ ਸ਼ਚੀਪਤੀ, ਇੱਕ ਲਿੰਗ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰ। ਉਸਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਮੈਂ ਬਿਲਵ ਦੀ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਮਯਾ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਹਰ੍षੇਣ ਜਿਤੋ ਵੈ ਸ਼ਂਬਰਸ੍ਤਦਾ
ਲਿੰਗ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ੰਬਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਮਾਸ਼ਾਂ ਗਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਵੈ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਉਸ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਤੇ ਜਾ।
ਤਲ੍ਲਿਂਗਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਤ੍ਵਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਖ੍ਯਾਤਿਮੇष੍ਯਤਿ ਤਸ੍ਯ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਾਨ੍ਮਿਤ੍ਰਭਾਵਂ ਗਮਿष੍ਯਤਿ
ਉਹ ਲਿੰਗ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਗਤੇ ਸ਼ਕ੍ਰੇ ਦੇਵਲੋਕਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਿ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਕਰ ਦੇਵਲੋਕ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਹੇ ਮਹਾਨ,