ਤਤ੍ਰ ਕਾਯਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਮਮ ਸ਼ਿष੍ਯਾ ਮਮੋ ਪਮਾਃ
ਉਥੇ ਮੇਰੇ ਚੇਲੇ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਹੀ ਹਨ, ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤਸ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਲਿਂਗਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਇਕ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਲਿੰਗ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਕਾਯਾਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਂਤ੍ਯਮੀ ਸੁਰਾਃ
ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਇਹ ਦੇਵਤੇ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ।
ਮੁਦਿਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਯਤ੍ਰ ਤਲ੍ਲਿਂਗਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਉੱਤਮ ਲਿੰਗ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਹਨ।
ਪੁਨਸ੍ਤੇ ਤਾਦृਸ਼ਾ ਜਾਤਾਸ੍ਤੁषਿਤਾ ਯਾਦृਸ਼ਾऽਭਵਨ੍ ਸਮੀਹਿਤਪ੍ਰਦੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਖ੍ਯਾਤੋ ਦੇਵੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਫਿਰ, ਜਿਹੜੇ ਇੰਝ ਹੀ ਜੰਮੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਉਹ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨਚਾਹੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਯੇ ਗਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮਾਸ਼ਾਂ ਦੇਵਂ ਕਾਯਾਵਰੋਹਣਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾ ਕੇ, ਕਾਇਆਵਰੋਹਣ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਜਨ੍ਮਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰੈਸ੍ਤੁ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਸਮੁਪਾਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੋਟੀਆਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਾਪ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋਣ—
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ ਗਤਾ ਯੇ ਚ ਨਰਕੇ ਪਿਤਰੋ ਗਣਾਃ
ਅਤੇ ਉਹ ਪਿਤਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਨਰਕ ਵਿਚ ਗਏ ਹੋਣ—
ਯੇ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਦੇਵਂ ਕਾਯਾਰੋਹਣਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਯਾਦ ਜਾਂ ਅਚਾਨਕ ਵੀ ਕਾਇਆਰੋਹਣ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—
ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਪਾਪਿਨੋਪਿ ਹਿ ਯੇ ਨਰਾਃ ੫.੨.੮੨.
ਉਹ ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖ ਵੀ, ਜੇ ਉਹ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਂ, ਤਾਂ—
ਸ਼ਾਠ੍ਯੇਨ ਪੂਜਿਤੋ ਦੇਵਃ ਕਾਯਾਵਰੋਹਣੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਜੇ ਕਾਇਆਵਰੋਹਣੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਦੋਖ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਵੇ—
ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਯੇ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਕਾਯਾਵਰੋਹਣਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਕਾਇਆਵਰੋਹਣ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮ ਆਵਂਤ੍ਯਖਂਡੇ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਲਿਙ੍ਗਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯ ਉਮਾਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸਂਵਾਦੇ ਕਾਯਾਵਰੋਹਣੇਸ਼੍ਵਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣ ਨਂਨਾਮ ਦ੍ਵਯਸ਼ੀਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਸਕਾਂਦ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ, ਚੌਰਾਸੀ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਮਾ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਕਾਇਆਵਰੋਹਣੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਦੱਸਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਬਿਆਸੀਅਾਂ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।
ਯਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਵਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕੈਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਆਦਿਕਲ੍ਪੇ ਮਹਾਦੇਵਿ ਲੋਕਾਨਾਮਨੁਕਮ੍ਪਯਾ
ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਕਲਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ—
ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਬਿਲ੍ਵਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੀਵृਕ੍ਸ਼ ਇਤਿ ਗੀਯਤੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਬਿਲਵ ਦਾ ਰੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਰੁੱਖ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਪਵਿष੍ਟਸ੍ਤਦਾ ਦृष੍ਟੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਲੋਕਕਰ੍ਤृਣਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹਨ, ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬੈਠਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਭਕ੍ਸ਼ਯਤ੍ਯਤਿਸਂਹृष੍ਟੋ ਹਦ੍ਯਾਨਿ ਚ ਮृਦੂਨਿ ਚ
ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਨਰਮ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਹਿੱਸੇ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖਙ੍ਗੀ ਕਿਰੀਟਮਾਲੀ ਚ ਕੁਣ੍ਡਲੀ ਕਵਚੀ ਤਥਾ
ਉਹ ਤਲਵਾਰ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਤਾਜ ਤੇ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਕੁੰਡਲ ਤੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਬਚਾਵ ਵਾਲਾ ਜੁਗਤ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਚ ਕृਤਂ ਨਾਮ ਬਿਲ੍ਵ ਇਤ੍ਯਭਿਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸਦਾ ਨਾਂ 'ਬਿਲਵ' ਰੱਖਿਆ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਸ੍ਯ ਭੂਮਿਸ੍ਥਃ ਸਖਾਭੂਤੋ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਃ
ਉਹ ਸਵਰਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦਾ ਸੀ ਤੇ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਮਿੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਯਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਰਣੇ ਨ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਉਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੀ ਹਥਿਆਰ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਗਾ।
ਤਤ੍ਸ੍ਯਾਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਰਾਜਾਹਂ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਰੋਚਤੇ ਮਮ ੫.੨.੮੩.
ਉਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਇਂਦ੍ਰ ਉਵਾਚ ਏਵਂ ਭਵਤੁ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਭਵ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਜਾਹਿਤਃ
ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਸੋ ਹੋਵੇ। ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਰਾਜ ਕਰ।
ਸ ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਬਿਲ੍ਵੋ ਰਾਜਾ ਬਭੂਵ ਹ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਬਿਲਵ ਸੱਚਮੁੱਚ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸਖਾ ਬਭੂਵ ਬਿਲ੍ਵਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਵਿਦਵਾਨ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਬਿਲਵ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਚਕ੍ਰੇ ਕਥਾ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਰ੍ਥਾਃ ਪ੍ਰੀਯਮਾਣਃ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਅਜੀਬ ਅਰਥ ਵਾਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਦਾਨਂ ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤੁ ਬਿਲ੍ਵੇਨੋਕ੍ਤਂ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਬਿਲਵ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਖਦਾ ਸੀ ਕਿ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਤੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ।
ਬਿਲ੍ਵ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਕਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਸਸਿ
ਬਿਲਵ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਦੋਵੇਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਜਿਸ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਤੂੰ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?