ਬਦ੍ਧਃ ਪ੍ਰਾਚੇਤਸੋ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਪਾਸ਼ੇਨ ਸੁਦृਢੇਨ ਚ
ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਫਾਹੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਵृਤ੍ਤਾਂਤਃ ਕਥਿਤਃ ਸਰ੍ਵੋ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਯਥਾ ਤਥਾ
ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਹੋਈ, ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਨष੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਵਸਵੋ ਦੇਵਾਃ ਪੀਡਿਤਾ ਭਾਸ੍ਕਰਾ ਰਣੇ ਵਰੁਣੋ ਯਾਦਸਾਂ ਨਾਥਃ ਕ੍ਵ ਗਤਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਵਸੂ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ, ਭਾਸਕਰ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤ ਹੋਇਆ; ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਰੁਣ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ, ਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ?
ਭਦ੍ਰਕਾਲ੍ਯਾ ਹਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵੀਰਭਦ੍ਰਗਣੇਨ ਚ
ਭਦਰਕਾਲੀ ਅਤੇ ਵੀਰਭਦਰ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨੇ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਦੀਪਿਤਾ ਮਹਾਸ਼ਾਲਾ ਭਗ੍ਨਂ ਵੈ ਯਜ੍ਞਤੋਰਣਮ੍ ਆਜਗਾਮ ਕृਪਾਵਿष੍ਟੋ ਯਤ੍ਰਾਹਂ ਮਨ੍ਦਰੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਵੱਡਾ ਮੰਡਪ ਸੜ ਗਿਆ, ਯਜਨ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਟੁੱਟ ਗਿਆ; ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ ਓਥੇ ਆਇਆ ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਸੀ।
ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਦੀਯਾਂ ਤੁ ਵਾਕ੍ਯਮੁਕ੍ਤਮਿਦਂ ਤਦਾ
ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਤਿਕਾਰ ਭਰੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ।
ਭਦ੍ਰਕਾਲ੍ਯਾ ਮਹਾਦੇਵ ਵਸਵੋ ਜਰ੍ਜਰੀਕृਤਾਃ
ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਵਸੂ ਭਦਰਕਾਲੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਕਾਯਾਵਰੋਹਣਂ ਦੇਵ ਤੁषਿਤਾਨਾਂ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍
ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੁਸ਼ਿਤਾਂ ਦੀ ਦੇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ ਤੁषਿਤਾਸ੍ਤ੍ਵਮੀ
ਇਹ ਤੁਸ਼ਿਤਾ ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਣ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚ ਮਮਾਦੇਸ਼ਾਚ੍ਚਤੁਃਸ਼ਿष੍ਯੈਃ ਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ ੫.੨.੮੨.
ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਚੇਲਿਆਂ ਸਮੇਤ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨ।
ਤਤ੍ਰ ਕਾਯਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਮਮ ਸ਼ਿष੍ਯਾ ਮਮੋ ਪਮਾਃ
ਉਥੇ ਮੇਰੇ ਚੇਲੇ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਹੀ ਹਨ, ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤਸ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਲਿਂਗਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਇਕ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਲਿੰਗ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਕਾਯਾਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਂਤ੍ਯਮੀ ਸੁਰਾਃ
ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਇਹ ਦੇਵਤੇ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ।
ਮੁਦਿਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਯਤ੍ਰ ਤਲ੍ਲਿਂਗਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਉੱਤਮ ਲਿੰਗ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਹਨ।
ਪੁਨਸ੍ਤੇ ਤਾਦृਸ਼ਾ ਜਾਤਾਸ੍ਤੁषਿਤਾ ਯਾਦृਸ਼ਾऽਭਵਨ੍ ਸਮੀਹਿਤਪ੍ਰਦੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਖ੍ਯਾਤੋ ਦੇਵੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਫਿਰ, ਜਿਹੜੇ ਇੰਝ ਹੀ ਜੰਮੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਉਹ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨਚਾਹੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਯੇ ਗਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮਾਸ਼ਾਂ ਦੇਵਂ ਕਾਯਾਵਰੋਹਣਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾ ਕੇ, ਕਾਇਆਵਰੋਹਣ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਜਨ੍ਮਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰੈਸ੍ਤੁ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਸਮੁਪਾਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੋਟੀਆਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਾਪ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋਣ—
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ ਗਤਾ ਯੇ ਚ ਨਰਕੇ ਪਿਤਰੋ ਗਣਾਃ
ਅਤੇ ਉਹ ਪਿਤਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਨਰਕ ਵਿਚ ਗਏ ਹੋਣ—
ਯੇ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਦੇਵਂ ਕਾਯਾਰੋਹਣਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਯਾਦ ਜਾਂ ਅਚਾਨਕ ਵੀ ਕਾਇਆਰੋਹਣ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—
ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਪਾਪਿਨੋਪਿ ਹਿ ਯੇ ਨਰਾਃ ੫.੨.੮੨.
ਉਹ ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖ ਵੀ, ਜੇ ਉਹ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਂ, ਤਾਂ—
ਸ਼ਾਠ੍ਯੇਨ ਪੂਜਿਤੋ ਦੇਵਃ ਕਾਯਾਵਰੋਹਣੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਜੇ ਕਾਇਆਵਰੋਹਣੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਦੋਖ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਵੇ—
ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਯੇ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਕਾਯਾਵਰੋਹਣਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਕਾਇਆਵਰੋਹਣ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮ ਆਵਂਤ੍ਯਖਂਡੇ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਲਿਙ੍ਗਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯ ਉਮਾਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸਂਵਾਦੇ ਕਾਯਾਵਰੋਹਣੇਸ਼੍ਵਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣ ਨਂਨਾਮ ਦ੍ਵਯਸ਼ੀਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਸਕਾਂਦ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ, ਚੌਰਾਸੀ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਮਾ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਕਾਇਆਵਰੋਹਣੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਦੱਸਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਬਿਆਸੀਅਾਂ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।
ਯਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਵਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕੈਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਆਦਿਕਲ੍ਪੇ ਮਹਾਦੇਵਿ ਲੋਕਾਨਾਮਨੁਕਮ੍ਪਯਾ
ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਕਲਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ—
ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਬਿਲ੍ਵਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੀਵृਕ੍ਸ਼ ਇਤਿ ਗੀਯਤੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਬਿਲਵ ਦਾ ਰੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਰੁੱਖ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਪਵਿष੍ਟਸ੍ਤਦਾ ਦृष੍ਟੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਲੋਕਕਰ੍ਤृਣਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹਨ, ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬੈਠਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਭਕ੍ਸ਼ਯਤ੍ਯਤਿਸਂਹृष੍ਟੋ ਹਦ੍ਯਾਨਿ ਚ ਮृਦੂਨਿ ਚ
ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਨਰਮ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਹਿੱਸੇ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਖਙ੍ਗੀ ਕਿਰੀਟਮਾਲੀ ਚ ਕੁਣ੍ਡਲੀ ਕਵਚੀ ਤਥਾ
ਉਹ ਤਲਵਾਰ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਤਾਜ ਤੇ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਕੁੰਡਲ ਤੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਬਚਾਵ ਵਾਲਾ ਜੁਗਤ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।