ਯਸ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਰਵਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਨ ਨਰਃ ਕਾਯਵਾਨ੍ਭਵੇਤ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਰਫ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸृष੍ਟਿਕਾਮਸ੍ਯ ਮਨੋਵਰ੍ਵੈਸ੍ਵਤੇਂऽਤਰੇ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਮਨੂ ਅਤੇ ਵਿਵਸਵਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ—
ਵਾਮਾਦਜਾਯਤਾਂਗੁष੍ਠਾਦ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਖੱਬੇ ਅੰਗੂਠੇ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਨਮੀ।
ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚਾਨਵਦ੍ਯਾਂਗੀਃ ਕਨ੍ਯਾਃ ਕਮਲਲੋਚਨਾਃ
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ—
ਦਦੌ ਸ ਦਸ਼ ਧਰ੍ਮਾਯ ਕਸ਼੍ਯਪਾਯ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼
ਉਸ ਨੇ ਦਸ ਕੁੜੀਆਂ ਧਰਮ ਨੂੰ, ਤੇ ਤੇਰਾਂ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਰੋਹਿਣੀ ਵਲ੍ਲਭਾ ਜਾਤਾ ਤਸ੍ਯ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਰੋਹਿਣੀ ਸਦਾ ਚੰਦਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਬਣੀ।
ਚਂਦ੍ਰੇਣਾਪਿ ਤਥਾ ਸ਼ਪ੍ਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਚੇਤਸਃ ਕृਤਃ
ਚੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।
ਨਾਮਂਤ੍ਰਿਤੋऽਹਂ ਮੋਹੇਨ ਦਕ੍ਸ਼ੇਣ ਪਰ੍ਵਤਾਤ੍ਮਜੇ
ਮੈਂ ਦਕ੍ਸ਼ ਵਲੋਂ ਸੱਦਾ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਪਰਵਤ ਦੀ ਧੀ, ਮੋਹ ਕਾਰਨ।
ਹਵ੍ਯਵਾਹਸ੍ਤਦਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਵਹਨ੍ਮਂਤ੍ਰੈਃ ਸਮੀਰਿਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਵਨ ਦੀ ਅੱਗ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਹਵਨ ਸਮੱਗਰੀ ਲੈ ਗਿਆ।
ਸ੍ਮਰਂਤ੍ਯਾ ਪੂਰ੍ਵਵੈਰਂ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞਪ੍ਤੋऽਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰਿਯੇ ੫.੨.੮੨.
ਪੁਰਾਣੀ ਵੈਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਪਿਆਰੀ।
ਤ੍ਵਂ ਯਜ੍ਞਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵषਟ੍ਕਾਰੋ ਹੋਤਾऽਧ੍ਵਰ੍ਯੁਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵ ਚ
ਤੂੰ ਹੀ ਯਜਨ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਵਸ਼ਟ-ਉਚਾਰ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਹੋਤਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਹੀ ਅਧਵਰਯੁ ਹੈਂ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਭਾਗਧੇਯਾਨਿ ਵਹਤ੍ਯਗ੍ਨਿਰਯਂ ਭਯਾਤ੍
ਇਹ ਅੱਗ, ਡਰ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ਪੂਰ੍ਵਵੈਰਂ ਨੈਵ ਦਾਸ੍ਯਤ੍ਯਸ਼ਾਸਿਤਃ
ਪੁਰਾਣੀ ਵੈਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਆਗਿਆ ਦੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ।
ਯੇ ਚ ਯਜ੍ਞੇ ਸਮਾਨੀਤਾ ਦੇਵਾ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਸ਼ਂਕਰ
ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਸ਼ੰਕਰ—
ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਤ੍ਵਯਾ ਦੇਵਿ ਮਯਾਪ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਵਰਾਨਨੇ
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵਹ੍ਨਿਸ਼੍ਚਾਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਚ ਦੇਵਾਃ ਕ੍ਰੀਡਨਕਾਃ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਅੱਗ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਬਣ ਗਏ, ਪਿਆਰੀ।
ਲਲਾਟੇ ਭ੍ਰੁਕੁਟੀਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੋਚ੍ਛ੍ਵਸਂਤ੍ਯਾ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਭ੍ਰੂ ਭੰਨ ਕੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਖੜੀ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸਂਮਰ੍ਦ੍ਯਮਾਨੇ ਤੁ ਨਾਸਾਗ੍ਰੇ ਪਰ੍ਵਤਾਤ੍ਮਜੇ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਥੇ ਦਬਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਉਸਦੀ ਨੱਕ ਦੇ ਅੱਗੇ—
ਬਦ੍ਧਗੋਧਾਂਗੁਲਿਤ੍ਰਾ ਚ ਕਵਚਾਬਦ੍ਧਮੇਖਲਾ
ਉਸਦੀ ਉਂਗਲ 'ਤੇ ਗੋਹ ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ ਅੰਗੂਠੀ ਬੰਨੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਕਵਚ 'ਤੇ ਪਟਕਾ ਬੰਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਹਸ੍ਰਾਸ੍ਯਾ ਸ਼ਤਭੁਜਾ ਸਹਸ੍ਰਚਰਣੋਦਰੀ ੫.੨.੮੨.
ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ, ਸੌ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਵੱਡੀ ਪੇਟ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਕृਤਂ ਨਾਮ ਤ੍ਵਯਾ ਦੇਵਿ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਤਮੋਮਯੀਮ੍
ਦੇਵੀ, ਜਦ ਤੂੰ ਉਹ ਹਨੇਰੀ ਰੂਪ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਮੈਂ ਉਹ ਰੂਪ ਵੇਖਿਆ—
ਮਯਾ ਸृष੍ਟਸ੍ਤੁ ਪੁਰੁषਸ੍ਤਾਦृਸ਼ੋ ਲੋਮਹਰ੍षਣਃ ਆਜ੍ਞਾਪਯ ਸੁਰੇਸ਼ਾਨ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੋ
ਮੈਂ ਇੱਕ ਐਸਾ ਮਰਦ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ; ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਹੁਕਮ ਕਰ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?
ਤਤੋ ਦੇਵਿ ਮਯਾਜ੍ਞਪ੍ਤੋ ਭਾਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਦੀਯਕਮ੍
ਫਿਰ, ਦੇਵੀ, ਤੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਵੀਰਭਦ੍ਰ ਮਮਾਦੇਸ਼ਾਦ੍ਭਦ੍ਰਕਾਲ੍ਯਾ ਸਹਾਨਯਾ
ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਵੀਰਭਦਰ ਤੇ ਭਦਰਕਾਲੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
ਵਿਧ੍ਵਂਸਯ ਗਣਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ ਸਯਜ੍ਞਂ ਸਪਰਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਯਜਨ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ।
ਤ੍ਵਯਾਪਿ ਭਦ੍ਰਕਾਲ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਦਤ੍ਤਂ ਸੈਨ੍ਯਂ ਭਯਾਵਹਮ੍
ਤੇ ਭਦਰਕਾਲੀ, ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਡਰਾਉਣੀ ਫੌਜ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਤਤਸ੍ਤੌ ਤੇਨ ਸੈਨ੍ਯੇਨ ਮਹਤਾਤਿਸਮਾਵृਤੌ
ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਏ।
ਦੇਵੈਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਦੇਵਿ ਸਦਸ੍ਯੈਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਸਹ ਵਿਸ਼੍ਰਬ੍ਧਾ ਮਂਤ੍ਰਪੂਤਂ ਤੁ ਪਿਬਂਤਃ ਸੋਮਮਧ੍ਵਰੇ
ਦੇਵੀ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਯਜਨ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਸੋਮ ਪੀ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰੇਣ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੇਨ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਧਿਪ ਈਸ਼੍ਵਰਃ
ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਵਾਲਾ, ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ—
ਯਮਾਖ੍ਯੇਨ ਗਣੇਨੈਵ ਯਮਕਲ੍ਪਪ੍ਰਭੇਣ ਚ ੫.੨.੮੨.
ਯਮ ਨਾਮ ਦੀ ਗਣ ਨਾਲ, ਜੋ ਯਮ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ—