ਵ੍ਰਜਂਤ੍ਯੇਵ ਸੁਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਾਯੁਜ੍ਯਮਵ੍ਯਯਮ੍। ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤੁ ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮ ਲਭਂਤੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਨਰੋ ਲਿਂਗਂ ਹਨੁਮਤ੍ਕੇਸ਼੍ਵਰॆ ਪ੍ਰਿਯ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਨੁਮਤਕੇਸ਼ਵਰ ਵਿਖੇ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ,
ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਤਸ੍ਯੈਵ ਗਤਿਰ੍ਨ ਪ੍ਰਤਿਹਨ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਦੀ ਰਾਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਰੋਕੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ।
ਬਾਲਸੂਰ੍ਯਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਵਿਮਾਨੇਨ ਸੁਵਰ੍ਚਸਾ 5.2.79.
ਉਹ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਰਥ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਚਰਤ੍ਯਵਿਚਾਰੇਣ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨ੍ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍
ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤਃ ਪ੍ਰਜਾਯੇਤ ਕੁਲੇ ਮਹਤਿ ਰੂਪਵਾਨ੍
ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜਾ ਵਾ ਰਾਜਤੁਲ੍ਯੋ ਵਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦਸ੍ਯ ਜਾਯਤੇ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਜਾਂ ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਂਚਮ ਆਵਨ੍ਤ੍ਯਖਣ੍ਡੇ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਲਿਂਗਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯ ਉਮਾਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸਂਵਾਦੇ ਹਨੁਮਤ੍ਕੇਸ਼੍ਵਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮੈਕੋਨਾਸ਼ੀਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਵੰਤਯ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਚੌਰਾਸੀ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ, ਉਮਾ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ, ਅਤੇ ਹਨੁਮਤਕੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਵਾਲਾ ਉਨਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਆਸ਼ੀਤਿਕਂ ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਦੇਵਂ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇਸ਼੍ਵਰਂ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਆਸ਼ੀਤਿਕ ਨਾਮ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣ।
ਕਲ੍ਮਾषਪਾਦੇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਲੋਕੇ ਰਾਜਾ ਬਭੂਵ ਹ
ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਮਾਸ਼ਪਾਦ ਰਾਜਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ ਕਦਾਚਿਦ੍ਵਨੇ ਰਾਜਾ ਵਸ਼ਿष੍ਠਸੁਤਮੌਰਸਮ੍ ਮਾਰ੍ਗਸ੍ਥਿਤਂ ਤਪੋਨਿष੍ਠਮਪਗਚ੍ਛੇਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇੱਕ ਵਾਰ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਖੜੇ, ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲਗੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਅਸਲ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਹਟਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।
ਅਮੁਂਚਂਤਂ ਤੁ ਪਂਥਾਨਂ ਤਮृषਿਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮਃ
ਪਰ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਜਾਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਕਸ਼ਾਪ੍ਰਹਾਰਾਭਿਹਤਸ੍ਤਤਃ ਸ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਚਾਬੁਕ ਦੇ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਂਸਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਵਦ੍ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਰਾਜਾਪਸਦ ਤਾਪਸਮ੍
ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ, ਇੱਕ ਨੀਚ ਰਾਜਾ, ਇੱਕ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਾਂਗ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ—
ਸਤਤਂ ਪਿਸ਼ਿਤਾਸਕ੍ਤਸ਼੍ਚਰਿष੍ਯਸਿ ਮਹੀਮਿਮਾਮ੍
ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਫਿਰਦਾ ਰਹੇਗਾ।
ਜਗਾਮ ਸ਼ਰਣਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਸਾਦਯਿਤੁਮ ਰ੍ਹਯਤ੍ ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯਮਾਨੋ ਭੂਪੇਨ ਤਦਾ ਤੇਨਾਪਿ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪਾਸ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ; ਪਰ ਰਾਜਾ ਮਨਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਖਾ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਤਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਸ਼ਿष੍ਠਸ੍ਯਾਪਰਾਨ੍ਤੁ ਤਾਨ੍
ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਗਲ ਲਿਆ।
ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਸਂਜਾਤਃ ਪੁਰੁषਾਦੋ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਃ ।। 5.2.80.
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਮਨੁੱਖ-ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਯਾਨਕਾਨ੍ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨ੍ਸ ਰਾਜਾ ਪਰ੍ਯ੍ਯਤਪ੍ਯਤ
ਡਰਾਉਣੇ ਸੁਪਨੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਇਆ।
ਅਥਾਪ੍ਯੁਕ੍ਤਮਮਾਤ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਕਿਂ ਕਰੋषਿ ਮਹੀਪਤੇ
ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਰਾਜਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?'
ਸ ਰਾਜਾ ਕਥਯਾਮਾਸ ਦੁਃਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨਨੁਪੂਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਮੰਦੇ ਸੁਪਨੇ ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ।
ਉਪਰੁਦ੍ਧਾਂ ਚ ਜਗਤੀਂ ਘਨੇਨ ਤਮਸਾ ਵृਤਾਮ੍
ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਘਣੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਰਾਹ ਰੁਕ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਤਂਤਮਦ੍ਰਿਸ਼ਿਖਰਾਤ੍ਕਲੁषੇ ਗੋਮਯੇ ਹ੍ਰਦੇ
ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਗੰਦੇ, ਮੈਲੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਗਿਆ।
ਤੈਲੇਨਾਭ੍ਯਕ੍ਤਸਰ੍ਵਾਂਗਸ੍ਤੈਲਮੇਵਾਵਗਾਹਯਨ੍
ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਤੇਲ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਮੈਂ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਗਾਯਂਤਿ ਪ੍ਰਮਦਾ ਰਕ੍ਤਾ ਰਕ੍ਤਮਾਲ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨਾਃ
ਲਾਲ ਮਾਲਾ ਤੇ ਲਾਲ ਲੇਪ ਲਾਈ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਤਾਭਿਰਾਕृष੍ਯਮਾਣੋऽਪਿ ਨੀਤੋऽਹਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਖਿੱਚੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੈਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ।
ਪਾਂਸੁਕਰ੍ਦਮਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਮਗ੍ਨੋਹਂ ਲੋਹਯਂਤ੍ਰਿਤਃ
ਰੇਤ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚਕਾਰ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਜੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਤਕਲੀਫ਼ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸृਗਾਲੈਰ੍ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਸ਼੍ਚ ਸ੍ਥਿਤੋ ਮਦ੍ਗੁਰਮਸ੍ਤਕੇ 5.2.80.
ਗਲ ਝੁਕਾ ਕੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਤੇ ਸਿਆਲ ਮੇਰੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਖਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਨਦੀਂ ਨਿਮਗ੍ਨੋ ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟੋ ਜਲਹੀਨਾਂ ਮਹੀਸਮਾਮ੍
ਮੈਂ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਹਿਲ-ਜੁਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਕੀ ਧਰਤੀ।