ਰਾਮ ਉਵਾਚ ਏਤਸ੍ਯ ਬਾਹੁਵੀਰ੍ਯੇਣ ਲਂਕਾ ਸੀਤਾ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ
ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਦੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਲੰਕਾ, ਸੀਤਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ—
ਸਖਾਯਂ ਵਾਨਰਪਤਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤ੍ਵੈਨਂ ਹਰਿਪੁਂਗਵਮ੍
ਇਹ ਦੋਸਤ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਵਾਲੀ ਕਿਮਰ੍ਥਮੇਤੇਨ ਸੁਗ੍ਰੀਵਪ੍ਰਿਯਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਵਾਲੀ, ਇਹ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ?
ਨਾਯਂ ਵਿਦਿਤਵਾਨ੍ਮਨ੍ਯੇ ਹਨੁਮਾਨਾਤ੍ਮਨੋ ਬਲਮ੍
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਰਾਮਂ ਤੁ ਮੁਨਯੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ 5.2.79.
ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਪस्वੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਨ ਬਲੇ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤੁਲ੍ਯੋ ਨ ਗਤੌ ਨ ਮਤਾਵਪਿ
ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ, ਤੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਨ ਜ੍ਞਾਤਂ ਹਿ ਬਲਂ ਯੇਨ ਬਲਿਨਾ ਵਾਲਿਮਰ੍ਦਨੇ
ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਵਲੀ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤਨ੍ਨ ਵਰ੍ਣਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਮੇਤਸ੍ਯ ਤੁ ਬਲਂ ਮਹਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
ਅਸੌ ਹਿ ਜਾਤਮਾਤ੍ਰੋऽਪਿ ਬਾਲਾਰ੍ਕ ਇਵ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਇਹ ਤਾਂ ਜਦੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੀ, ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਤੂਰ੍ਣਮਾਧਾਵਤੋ ਰਾਮ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਨਾ
ਰਾਮਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਿਆ, ਇੰਦਰ ਨੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ।
ਤਤੋ ਗਿਰੌ ਪਪਾਤੈष ਸ਼ਕ੍ਰਵਜ੍ਰਾਭਿਤਾਡਿਤਃ ਅਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਪਤਿਤੇ ਬਾਲੇ ਮृਤਕਲ੍ਪੇऽਸ਼ਨਿਕ੍ਸ਼ਤਾਤ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਤੇ ਜਦ ਇਹ ਬੱਚਾ ਡਿੱਗਿਆ, ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗਿਆ—
ਤਤੋ ਵਾਯੁਃ ਸਮਾਦਾਯ ਮਹਾ ਕਾਲਵਨਂ ਗਤਃ
ਫਿਰ ਵਾਯੂ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਕਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਗਿਆ।
ਸ੍ਪृष੍ਟਮਾਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਲਿਂਗੇਨ ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਪ੍ਲਵਂਗਮਃ
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਲਿੰਗ ਨੇ ਛੂਹਿਆ, ਵਾਨਰ ਉੱਠ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਾਣਵਂਤਮਿਮਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਵਨੋ ਹਰ੍षਿਤਸ੍ਤਦਾ
ਜਦ ਪਵਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਦਸ੍ਯ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਃ 5.2.79.
ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਉੱਠ ਗਿਆ ਹੈ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਸਮਾਯਾਤਃ ਸੁਰੈਰ੍ਵृਤਃ
ਇਸ ਸਮੇਂ ਇੰਦਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆ ਗਿਆ।
ਮਤ੍ਕਰੋਤ੍ਸृष੍ਟਵਜ੍ਰੇਣ ਯਸ੍ਮਾਦਸ੍ਯਹਨੁਰ੍ਹਤਃ
ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸੁੱਟੀ ਗਈ ਵਜਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਠੋਡੀ ਵੱਜੀ ਸੀ,
ਵਰੁਣੋऽਸ੍ਵ ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਦਾਨ੍ਨਾਸ੍ਯ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਫਿਰ ਵਰੁਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ।
ਸੂਰ੍ਯੇਣ ਚ ਪ੍ਰਭਾ ਦਤ੍ਤਾ ਪਵਨੇਨ ਗਤਿਰ੍ਦ੍ਰੁਤਾ
ਸੂਰਜ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਮਕ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਪਵਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਚਾਲ ਦਿੱਤੀ।
ਆਯੁਧਾਨਾਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਵਧ੍ਯੋऽਯਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਅਘਾਤ ਰਹੇਗਾ।
ਅਮਿਤ੍ਰਭਯਦੋ ਹ੍ਯੇष ਮਿਤ੍ਰਾਣਾਮਭਯ ਪ੍ਰਦਃ
ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਤ੍ਰੋਰ੍ਬਲੋਤ੍ਸਾਦਨਾਯ ਰਾਘਵਪ੍ਰੀਤਯੇ ਸਦਾ
ਰਾਘਵ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹਤੇ ਤੁ ਰਾਵਣੇ ਭੂਯੋ ਰਾਮਸ੍ਯਾਨੁਮਤੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਜਦ ਰਾਵਣ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਮ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਮਾਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪੂਜਯਿष੍ਯਂਤਿ ਭਾਵਿਤਾਃ
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ।
ਅਥ ਗਂਧਵਹਃ ਪੁਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਗृਹਮਾਨਯਤ੍ 5.2.79.
ਫਿਰ ਪਵਨ-ਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਲਿਂਗਪ੍ਰਭਾਵਾਚ੍ਚ ਬਲਵਾਨ੍ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪਵਨ-ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪਰਾਕ੍ਰਮੋਤ੍ਸਾਹਮਤਿ ਪ੍ਰਤਾਪੈਃ ਸੌਸ਼ੀਲ੍ਯਮਾਧੁਰ੍ਯਨਯਾਦਿਕੈਸ਼੍ਚ
ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ੌਰ, ਉਤਸ਼ਾਹ, ਬੁਧੀ, ਚਮਕ, ਉੱਚਾ ਚਰਿਤਰ, ਮਿੱਠਾਸ ਤੇ ਗਿਆਨ ਹੈ,
ਮਮੇਵ ਵਿਕ੍ਸ਼ੋਭਿਤਸਾਗਰਸ੍ਯ ਲੋਕਾਨ੍ਦਿ ਧਕ੍ਸ਼ੋਰਿਵ ਪਾਵਕਸ੍ਯ
ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਉਤਲਿਆ ਹੋਣ ਤੇ ਅੱਗ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ,
ਏਤਦ੍ਵੈ ਕਥਿਤ ਤੁਭ੍ਯਂ ਯਨ੍ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਪਰਿ ਪृਚ੍ਛਸਿ
ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਦृष੍ਟਃ ਸਭਾਜਿਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਰਾਮ ਗਚ੍ਛਾਮਹੇ ਵਯਮ੍ ਪੂਜਯਾਮਾਸੁਰੀਸ਼ਾਨਂ ਹਨੁਮਤ੍ਕੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸ਼ਿਵਮ੍ ਸਮਰ੍ਚਯਂਤਿ ਯੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਲਿਂਗਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਪੂਜਿਤਮ੍
ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇ ਸਨਮਾਨ ਕਰ ਕੇ ਅਸੀਂ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਈਸ਼ਾਨ, ਹਨੁਮਤਕੇਸ਼ਵਰ ਤੇ ਉਹ ਲਿੰਗ, ਜਿਸ ਦੀ ਦੇਵਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ।