ਜਨ੍ਮਮृਤ੍ਯੁਭਯਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍ ।। 5.2.78.
ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾਪਿ ਚ ਯੋ ਗਚ੍ਛੇਦਵਿਮੁਕ੍ਤੇਸ਼੍ਵਰਂ ਯਜੇਤ੍
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਅਵਿਮੁਕਤੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਆਵੇ ਜਾਂ ਉਥੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ,
ਸ਼ਾਠ੍ਯੇਨਾਪਿ ਚ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯੇਦਵਿਮੁਕ੍ਤੇ ਸ਼੍ਵਰਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਜਾਂ ਕੋਈ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਵੀ ਅਵਿਮੁਕਤੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲਵੇ,
ਸ੍ਮृਤਃ ਸਂਪੂਜਿਤੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ੍ਤੁਤੋ ਵਾ ਵਿਵਿਧੈਃ ਸ੍ਤਵੈਃ
ਜੇਕਰ ਉਹ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹਿਆ ਜਾਵੇ,
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਮੀਹਿਤਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਨਚਾਹਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਰਾਜ੍ਯਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਵਧੇ ਕृਤੇ
ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਜ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਹੋਣ 'ਤੇ,
ਰਾਮੇਣ ਪੂਜਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਹ੍ਯਗਸ੍ਤਿਪ੍ਰਮੁਖਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਰਾਮ ਨੇ ਅਗਸਤਿ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਤੁ ਨਿਹਤੋ ਰਾਮ ਰਾਵਣਃ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਵਾਨ੍
ਹੇ ਰਾਮ, ਤੇਰੇ ਭਾਗ ਨਾਲ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਹਨੂਮਤਾ ਚ ਸਹਿਤਂ ਵਾਨਰੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਹਨੂਮਾਨ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ ਦੇ ਨਾਲ,
ਚਿਰਂ ਜੀਵਤੁ ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਰ੍ਵਾਨਰੋ ਹਨੁਮਾਨ੍ਸਦਾ
ਹਨੂਮਾਨ ਵਾਨਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਰਹੇ, ਚਿਰ ਜੀਵੇ।
ਆਖਂਡਲੋऽਗ੍ਨਿਰ੍ਭਗਵਾਨ੍ਯਮੋ ਵੈ ਨਿऋਤਿਸ੍ਤਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਹਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਦਿਕ੍ਪਾਲਾਃ ਪਾਤੁ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਅੰਗਦ, ਅੱਗ, ਧਨਵੰਤ ਯਮ, ਨਿਰਿਤੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੇषਾਂ ਤੁ ਵਚਨਂ ਮੁਨੀਨਾਂ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ,
ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਾਨਰੋऽਯਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਿਤਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਇਸ ਵਾਨਰ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ ਗਈ?
ਅਥੋਚੁਃ ਸਤ੍ਯਮੇਵੈਤਤ੍ਕਾਰਣਂ ਵਾਨਰੋਤ੍ਤਮੇ 5.2.79.
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੈ, ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਲਈ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ।'
ਏष ਦੇਵ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸ਼ਤਂ ਪ੍ਲੁਤਃ
ਇਹ ਦੇਵਤਾ, ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਘ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਦੇਸ਼ਮਾਤ੍ਰਪ੍ਰਤਿਮਂ ਕृਤਂ ਰੂਪਮਨੇਨ ਵੈ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਹੱਥ ਦੇ ਪੱਬਰ ਜਿੰਨਾ ਛੋਟਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।
ਸੇਨਾਗ੍ਰਗਾ ਮਂਤ੍ਰਿਪੁਤ੍ਰਾਃ ਕਿਂਕਰਾ ਰਾਵਣਾਤ੍ਮਜਾਃ
ਸੈਨਾ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਨੌਕਰ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ—
ਭੂਯੋ ਬਨ੍ਧਵਿਮੁਕ੍ਤੇਨ ਸਂਭਾष੍ਯ ਤੁ ਦਸ਼ਾਨਨਮ੍
ਫਿਰ, ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਦੱਸ ਮੁੰਡਿਆਂ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਨ ਕਾਲਸ੍ਯ ਨ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯ ਨ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਵੇਧਸੋऽਪਿ ਵਾ
ਨਾ ਸਮਾਂ, ਨਾ ਇੰਦਰ, ਨਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਨਾ ਹੀ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਆਪ—
ਰਾਮ ਉਵਾਚ ਏਤਸ੍ਯ ਬਾਹੁਵੀਰ੍ਯੇਣ ਲਂਕਾ ਸੀਤਾ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ
ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਦੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਲੰਕਾ, ਸੀਤਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ—
ਸਖਾਯਂ ਵਾਨਰਪਤਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤ੍ਵੈਨਂ ਹਰਿਪੁਂਗਵਮ੍
ਇਹ ਦੋਸਤ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਵਾਲੀ ਕਿਮਰ੍ਥਮੇਤੇਨ ਸੁਗ੍ਰੀਵਪ੍ਰਿਯਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਵਾਲੀ, ਇਹ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ?
ਨਾਯਂ ਵਿਦਿਤਵਾਨ੍ਮਨ੍ਯੇ ਹਨੁਮਾਨਾਤ੍ਮਨੋ ਬਲਮ੍
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਰਾਮਂ ਤੁ ਮੁਨਯੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ 5.2.79.
ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਪस्वੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਨ ਬਲੇ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤੁਲ੍ਯੋ ਨ ਗਤੌ ਨ ਮਤਾਵਪਿ
ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ, ਤੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਨ ਜ੍ਞਾਤਂ ਹਿ ਬਲਂ ਯੇਨ ਬਲਿਨਾ ਵਾਲਿਮਰ੍ਦਨੇ
ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਵਲੀ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤਨ੍ਨ ਵਰ੍ਣਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਮੇਤਸ੍ਯ ਤੁ ਬਲਂ ਮਹਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
ਅਸੌ ਹਿ ਜਾਤਮਾਤ੍ਰੋऽਪਿ ਬਾਲਾਰ੍ਕ ਇਵ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਇਹ ਤਾਂ ਜਦੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੀ, ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਤੂਰ੍ਣਮਾਧਾਵਤੋ ਰਾਮ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਨਾ
ਰਾਮਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਿਆ, ਇੰਦਰ ਨੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ।