ਲਿਂਗੇਨੋਕ੍ਤੋऽਰੁਣੋ ਦੇਵਿ ਸਾਰਥ੍ਯਂ ਕੁਰੁ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਉਸ ਲਿੰਗ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਅਰੁਣ, ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਥ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਬਣ।'
ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਂ ਤੁ ਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਂ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਪੁਰਤਃ ਸਦਾ
'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸਮਰੱਥਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਦਾ ਰਹਿ ਸਕੇਂ।'
ਤ੍ਵਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਖ੍ਯਾਤੋऽਹਮਰੁਣੇਸ਼੍ਵਰਃ 5.2.76.
'ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਤੇ, ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਅਰੁਣੇਸ਼ਵਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਾਂ।'
ਯੇ ਮਾਂ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਸਤਤਂ ਤ੍ਵਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਚਾਰੁਣੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
'ਜੋ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ, ਅਰੁਣੇਸ਼ਵਰ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦੇ ਹਨ,'
ਮੋਦਿष੍ਯਂਤਿ ਕੁਲੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਪਿਤृਮਾਤृਸਮੁਦ੍ਭਵੈਃ
'ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿਉ-ਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣਗੇ।'
ਨ ਦੁਃਖਂ ਜਾਯਤੇ ਤੇषਾਂ ਯੇ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਰਵੇਰ੍ਦ੍ਦਿਨੇ
'ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਿਨ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।'
ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਕृष੍ਣਾਯਾਮਰੁਣੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
'ਜੋ ਕੋਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਸ ਨੂੰ ਅਰੁਣੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,'
ਸ ਨੇष੍ਯਤਿ ਪਿਤॄਨ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਨਰਕਸ੍ਥਾਨ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ਸ਼ੁਂਡੀਰਸ੍ਵਾਮਿਨੋ ਯਾਤ੍ਰਾ ਕृਤਾ ਤੇਨ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
'ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਰਕ ਤੋਂ ਸਵਰਗ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਸ਼ੁੰਡੀਰਸਵਾਮੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਉਸ ਵਲੋਂ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਵੀ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤੇਨ ਲਿਂਗੇਨ ਵਿਨਤਾਨਂਦਨਸ੍ਤਦਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿੰਗ ਵਲੋਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਵਿਨਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤ ਫਿਰ—
ਅਸ੍ਯ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਾਤ੍ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯਾਤ੍ਮਸਂਭਵਃ
ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ, ਕਸ਼੍ਯਪ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ—
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮ ਆਵਨ੍ਤ੍ਯਖਣ੍ਡੇ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਲਿਙ੍ਗਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇऽਰੁਣੇਸ਼੍ਵਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ षਟ੍ਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿਚ, ਪੰਜਵੇਂ ਅਵੰਤਿ ਖੰਡ, ਚੌਰਾਸੀ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਚ, ਛਿਅੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ 'ਅਰੁਣੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਨਾਮਕ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਗਰ੍ਭਵਾਸੋ ਨ ਜਾਯਤੇ
ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁੜ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਪੈਂਦਾ,
ਸ਼ਿਨਿਰ੍ਨਾਮ ਦ੍ਵਿਜੋ ਦੇਵਿ ਸ ਚਾਪੁਤ੍ਰੋऽਭਵਤ੍ਪੁਰਾ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਿਨੀ ਸੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁੱਤ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ੋਂऽਬੁਭਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਨਿਰਾਹਾਰੋਰ੍ਧ੍ਵਬਾਹੁਕਃ
ਉਹ ਹਵਾ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਜੋ ਮਿਲਿਆ ਉਹ ਖਾ ਕੇ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਉਪਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਚਾਨ੍ਯਾਨਿ ਤਪਾਂਸਿ ਸ਼੍ਰੇਯਸੇ ਪਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਤਪ ਕਰੇ, ਸਾਰੇ ਉੱਚੀ ਭਲਾਈ ਲਈ।
ਪਰਂ ਵਿਘ੍ਨੋਪਸ਼ਾਂਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਤੋषਯਿष੍ਯੇऽਹਮੀ ਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਆਭ੍ਯਾਂ ਨ ਸ ਦੁਰਾਸਾਦ੍ਯੋ ਨਾਪਰਾਧੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਸਾਰੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਾਂਗਾ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ, ਤੇ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
ਤਥਾ ਚਕਾਰ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੈਵ ਹਿ
ਉਹ ਮੁਨੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤਕ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਵਿਜ੍ਞਪ੍ਤੋਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦੇਵਿ ਮਂਦਰੇ ਚਾਰੁਕਂਦਰੇ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ।
ਤੇਜਸਾ ਦੀਪਯਚ੍ਛੈਲਂ ਸ਼ੋषਯਨ੍ਸਲਿਲਾਸ਼ਯਾਨ੍
ਉਸ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਚਮਕ ਉਠਿਆ, ਤੇ ਜਲ ਦੇ ਝੀਲਾਂ ਸੁੱਕ ਗਈਆਂ।
ਵ੍ਯਾਲੇਂਦ੍ਰਾ ਵ੍ਯਾਕੁਲੀਭੂਤਾ ਲੁਲਿਤਾਸ਼੍ਚਾਚਲੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ, ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਿਲ ਗਏ।
ਅਯੋਨਿਜਃ ਸ਼ਿਨਿਰ੍ਵਿਪ੍ਰਃ ਪੁਤ੍ਰਮਿਚ੍ਛਤ੍ਯਯੋਨਿਜਮ੍ 5.2.77.
ਸ਼ਿਨੀ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜਨਮਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਂ ਤਪਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪਰਂ ਧਾਮ ਸ਼ਿਖਿਚਂਦ੍ਰਾਰ੍ਕਲੋਚਨ
ਤੂੰ ਤਪ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਠਿਕਾਣਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਅੱਖ ਮੋਰ, ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਹਨ।
ਸੁਰਾਸੁਰਗੁਰੋ ਕਿਂ ਨ ਪੁਤ੍ਰਮਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਸਿ
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ?
ਸ਼ਿਨੇਃ ਪੁਤ੍ਰਪ੍ਰਦਾਨਂ ਤ੍ਵਂ ਕੁਰੁ ਮਦ੍ਵਚਨਾਚ੍ਛਿਵ
ਹੇ ਸ਼ਿਵ, ਮੇਰੇ ਕਹੇ ਤੇ ਸ਼ਿਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੇ।
ਤੇਜਾਂਸਿ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਮੇਵ ਮਹਤਾਂ ਚ ਵਿਧਿਸ੍ਥਿਤਃ
ਤਾਰਿਆਂ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਕਾਇਦੇ ਨਾਲ ਟਿਕੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਤ੍ਵਦ੍ਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਚ ਦੇਵੇਸ਼ ਵ੍ਯਰ੍ਥਃ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰਿਸ਼੍ਰਮਃ
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੇਰੇ ਭਗਤ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਵਿਅਰਥ ਕਿਉਂ ਹੋਵੇ?
ਤ੍ਵਤ੍ਪਰਸ੍ਯ ਨ ਦੇਵਸ਼ ਯੁਕ੍ਤਾ ਦੁਃਖਵਿਭੀषਿਕਾ
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਦੁੱਖ ਦੀ ਡਰਾਵਨੀ ਸਥਿਤੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਵਿਪ੍ਰਾਰ੍ਥਮਨੁਕਂਪਾਰ੍ਥਂ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਮੰਗ, ਦਇਆ ਲਈ, ਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਖਾਤਰ।
ਰੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਹਰਭਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਕੂष੍ਮਾਂਡਾ ਗਗਨੇਚਰਾਃ
ਉਥੇ ਰੁਦਰ, ਹਰਾ ਦੇ ਭਗਤ, ਕੁਸ਼ਮਾਂਡ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਵੀ ਸਨ।