ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਯਿਤਵ੍ਯਸ੍ਤੇ ਜਨ੍ਮਕਾਲੋऽਸ੍ਯ ਧੀਰਯਾ
ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਸਮਾਂ ਉਡੀਕ ਕਰੀਂ।
ਏਵਂ ਸ਼ਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਦੇਵਿ ਵਿਨਤਾਂ ਮਾਤਰਂ ਸ੍ਵਕਮ੍
ਇੰਝ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਵਿਨਤਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਹਾਹਾ ਮਯਾ ਨृਸ਼ਂਸੇਨ ਮਾਤਾ ਸ੍ਵਜਨਨੀ ਸ੍ਵਕਾ ਮਾਤਾ ਦੇਹਾਰਣਿਃ ਪੁਂਸਾਂ ਮਾਤਾ ਦੁਃਖਸਹਾ ਪਰਾ ।।5.2.76.
ਹਾਏ! ਮੈਂ ਕਿੰਨਾ ਨਿਰਦਈ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਕੀਤਾ— ਮਾਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਮਾਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗਰ੍ਭਕ੍ਲੇਸ਼ੇ ਪਰਂ ਦੁਃਖਂ ਮਾਤਾ ਜਾਨਾਤਿ ਯਾਦृਸ਼ਮ੍
ਗਰਭ ਦੀ ਪੀੜਾ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਿਰਫ ਮਾਂ ਹੀ ਜਾਣਦੀ ਹੈ।
ਗੁਰੂਣਾਮੇਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਮਾਤਾ ਗੁਰੁਤਰਾ ਸ੍ਮृਤਾ
ਸਭ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਦਿ ਪਿਂਡਪ੍ਰਦਾਨਂ ਤੁ ਗਯਾਯਾਂ ਕੁਰੁਤੇ ਸੁਤਃ ਨ ਚ ਮਾਤृਵਿਹੀਨਸ੍ਯ ਮਮਤ੍ਵਂ ਕੁਰੁਤੇ ਪਿਤਾ
ਜੇ ਪੁੱਤਰ ਗਯਾ ਵਿਖੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਵੀ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਪਰ ਜੇ ਮਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪਿਓ ਉਸ ਨਾਲ ਮੋਹ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।
ਵਿਕਲੋ ਮਾਤृਹੀਨਸ੍ਤੁ ਪੁਤ੍ਰੋ ਹਿ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਤਦਾ ਤਦਾ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਯਦਾ ਮਾਤਾ ਵਿਯੁਜ੍ਯਤੇ
ਜਦ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਉਹ ਅਧੂਰਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਾਂ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਸੁੰਞਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਸੋऽਹਂ ਪਾਪਸਮਾਚਾਰੋ ਜਾਤੋ ਮਾਤृਵਿਹਿਂਸਕਃ
ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ।
ਜਾਤੋऽਹਂ ਵਿਕਲਾਂਗਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਕ੍ਕृਤੇਨੈਵ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਅਧੂਰਾ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ।
ਏਵਂ ਵਿਲਪਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯ ਸੁਤਸ੍ਯ ਚ
ਇੰਝ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਕਸ਼ਯਪ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ—
ਦृष੍ਟ੍ਵਾਰੁਣਂ ਸੁਦੁਃਖਾਰ੍ਤ੍ਤਂ ਵਿਲਪਂਤਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਅਰੁਣ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਰੋਦੇ ਵੇਖ ਕੇ—
ਅਰੁਣੋऽਯਮਹੋ ਰੌਤਿ ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯਾਤ੍ਮਸਂਭਵਃ
ਇਹ ਅਰੁਣ, ਹਾਏ, ਕਸ਼ਯਪ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਹੋਇਆ, ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਪਾਦਿਤੋऽਯਮਲ੍ਪਾਹੈਰਰ੍ਦ੍ਧਕਾਯੋ ਮਹਾਬਲਃ ਮੋਹੇਨ ਵਿਲਪਂਤਂ ਚ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਮੇ ਭਵਿਤਾ ਧੁਵਮ੍ 5.2.76.
ਇਹ ਅਰੁਣ ਅਧੂਰੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਪਰ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਜੰਮਿਆ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਮੋਹ ਵਿਚ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਤਿ ਸਂਚਿਂਤ੍ਯ ਮਨਸਿ ਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ਮਧ੍ਵਮृਤੋਪਮੈਃ
ਇੰਝ ਸੋਚ ਕੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸੁਆਦਲੇ ਬੋਲ ਕਹਿ ਕੇ—
ਤਾਤ ਕਸ਼੍ਯਪਦਾਯਾਦ ਵਿਨਤਾਗਰ੍ਭਸਂਭਵ
ਪੁੱਤਰ, ਕਸ਼ਯਪ ਦਾ ਵੰਸ਼ਜ, ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ—
ਭਾਵਿਨੋऽਰ੍ਥਾ ਭਵਂਤੀਹ ਦੁਃਖਸ੍ਯ ਚ ਸੁਖਸ੍ਯ ਚ
ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਦੁੱਖ ਤੇ ਸੁੱਖ ਦੋਵੇਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਯਦਿ ਤੇਸ੍ਤਿ ਘृਣਾ ਚਿਤ੍ਤੇ ਸ਼ਪ੍ਤਾਤ੍ਮਜਨਨੀ ਤ੍ਵਯਾ
ਜੇ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਦਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਪਿਤ ਪੁੱਤ ਦੀ ਮਾਂ,
ਉਤ੍ਤਰੇ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਯਾਤ੍ਰੇਸ਼ਸ੍ਯ ਚ ਪੁਣ੍ਯਦਮ੍
ਤਾਂ ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਯਾਤ੍ਰੇਸ਼ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਯਾਤਰਾ ਕਰ।
ਅਰੁਣਸ੍ਤ੍ਵੇਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਨਾਰਦੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਜਦ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਐਸਾ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਅਰੁਣ ਨੇ
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਤ੍ਰ ਤਲ੍ਲਿਂਗਂ ਤੇਜਃਕੂਟੋਪਮਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਥੇ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਲਿੰਗ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਲਿਂਗੇਨੋਕ੍ਤੋऽਰੁਣੋ ਦੇਵਿ ਸਾਰਥ੍ਯਂ ਕੁਰੁ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਉਸ ਲਿੰਗ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਅਰੁਣ, ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਥ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਬਣ।'
ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਂ ਤੁ ਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਂ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਪੁਰਤਃ ਸਦਾ
'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸਮਰੱਥਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਦਾ ਰਹਿ ਸਕੇਂ।'
ਤ੍ਵਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਖ੍ਯਾਤੋऽਹਮਰੁਣੇਸ਼੍ਵਰਃ 5.2.76.
'ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਤੇ, ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਅਰੁਣੇਸ਼ਵਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਾਂ।'
ਯੇ ਮਾਂ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਸਤਤਂ ਤ੍ਵਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਚਾਰੁਣੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
'ਜੋ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ, ਅਰੁਣੇਸ਼ਵਰ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦੇ ਹਨ,'
ਮੋਦਿष੍ਯਂਤਿ ਕੁਲੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਪਿਤृਮਾਤृਸਮੁਦ੍ਭਵੈਃ
'ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿਉ-ਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣਗੇ।'
ਨ ਦੁਃਖਂ ਜਾਯਤੇ ਤੇषਾਂ ਯੇ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਰਵੇਰ੍ਦ੍ਦਿਨੇ
'ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਿਨ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।'
ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਕृष੍ਣਾਯਾਮਰੁਣੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
'ਜੋ ਕੋਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਸ ਨੂੰ ਅਰੁਣੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,'
ਸ ਨੇष੍ਯਤਿ ਪਿਤॄਨ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਨਰਕਸ੍ਥਾਨ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ਸ਼ੁਂਡੀਰਸ੍ਵਾਮਿਨੋ ਯਾਤ੍ਰਾ ਕृਤਾ ਤੇਨ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
'ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਰਕ ਤੋਂ ਸਵਰਗ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਸ਼ੁੰਡੀਰਸਵਾਮੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਉਸ ਵਲੋਂ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਵੀ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤੇਨ ਲਿਂਗੇਨ ਵਿਨਤਾਨਂਦਨਸ੍ਤਦਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿੰਗ ਵਲੋਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਵਿਨਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤ ਫਿਰ—
ਅਸ੍ਯ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਾਤ੍ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯਾਤ੍ਮਸਂਭਵਃ
ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ, ਕਸ਼੍ਯਪ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ—