ਮਹਿषਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਲੋ ਵਾਪਿ ਸ਼ਸ਼ੋ ਵਾ ਸ਼ਂਬਰੋ ਵਨੇ
ਚਾਹੇ ਉਹ ਮਹਿਸ ਹੋਵੇ, ਚਿਤਤਲ ਹੋਵੇ, ਖ਼ਰਗੋਸ਼ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਸ਼ੰਬਰ ਹੋਵੇ—
ਸ ਪ੍ਰਣष੍ਟਃ ਕ੍ਸ਼ਣੇਨੈਵ ਸਬਾਣੋ ਮਮ ਪਸ਼੍ਯਤਃ
ਉਹ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ, ਤੀਰ ਸਮੇਤ, ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ।
ਭਵਤ੍ਸਕਾਸ਼ਂ ਨष੍ਟਸ਼੍ਰੀਰ੍ਹਤਾਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰਮਕਰ੍ਸ਼ਿਤਃ ਭਵਂਤਃ ਸੁਮਹਾਭਾਗਾਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪृਚ੍ਛਾਭਿ ਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੀ ਕismet ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ, ਆਸਾਂ ਟੁੱਟੀਆਂ, ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਹਾਲਾਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ।
ਕ੍ਵ ਗਤਃ ਕਰਭੋ ਵਿਦ੍ਧੋ ਮਯਾ ਬਾਣੇਨ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਜੋ ਕਰਭਾ ਮੈਂ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵਿੱਧਿਆ, ਉਹ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ?
ਤਤਸ੍ਤੇषਾਂ ਸਮਸ੍ਤਾਨਾਮृषੀਣਾਮृषਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—
ਗਤਃ ਸ ਕਰਭੋ ਭੂਪ ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਕਰਭਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਦੇਵੋ ਮਹਾਦੇਵਃ ਕਾਰਭਂ ਰੂਪਮਾਸ੍ਥਿਤਃ 5.2.73.
ਉਥੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਰਭਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਪਾਲਸ੍ਯ ਕੈਲਾਸਸ੍ਯ ਮਹੀਪਤੇ
ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ, ਮਹਾਰਾਜ, ਖੇਤ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੇ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪੂਜਿਤੋ ਰਾਜਨ੍ਦੇਵਾਨਾਮਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੁਰਾਦਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਜਿਆ ਸੀ।
ਤੁਰਗੇਣ ਕਦਾਚਿਤ੍ਤੁ ਨੀਤੋ ਬਦਰਿਕਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਬਦਰੀਕਾ ਆਸ਼ਰਮ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਵੀਰਾਜਿਨਧਰਂ ਕृਸ਼ਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਹਸਿਤੋ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤੇਨ ਰਾਜ੍ਞਾ ਪ੍ਰਮਾਦਤਃ
ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਹੀਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕਪੜਾ ਪਹਿਨੇ, ਪਤਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਘਮੰਡ ਨਾਲ ਹੱਸਿਆ।
ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਧਸਸਿ ਮਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਾਦੁष੍ਟ੍ਰੋ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੱਸਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਉਠ ਬਣ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤੇਨ ਵਿਪ੍ਰੇਣ ਸ਼ਪ੍ਤੋਪਿ ਨृਪਸਤ੍ਤਮਃ
ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।
ਨ ਮੇ ਵਾਗਨृਤਾ ਭੂਪ ਕਦਾ ਚਿਦਪਿ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਮਹਾਰਾਜ, ਮੇਰੀ ਬਾਤ ਕਦੇ ਵੀ ਝੂਠੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਯਦਾ ਤ੍ਵਂ ਕਰਭੋ ਜਾਤੋ ਵਿਦ੍ਧੋ ਵੈ ਵੀਰਕੇਤੁਨਾ
ਜਦ ਤੂੰ ਕਰਭਾ ਬਣ ਕੇ, ਵੀਰਕੇਤੁ ਵੱਲੋਂ ਵਿੱਧਿਆ ਜਾਵੇਂਗਾ—
ਮਹਾਕਾਲਵਨਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਲਿਂਗਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਉਥੇ, ਲਿੰਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ—
ਸ ਚੇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਕੁਲਦ੍ਭੂਤੋ ਵੀਰਕੇਤੁਰ੍ਮਹਾਬਲਃ 5.2.73.
ਉਹ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀਰਕੇਤੁ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਨृਪ ਭੂਪਾਲਃ ਕਰਭਤ੍ਵਂ ਸਮਾਗਤਃ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਤ੍ਵਂ ਵਿਮਾਨਸ੍ਥਂ ਵਿਮੁਕ੍ਤਂ ਲਿਂਗਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ, ਭੂਪਾਲ ਹਾਥੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ; ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ, ਲਿੰਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਵੇਖੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਨृਪਤਿਸ੍ਤੇਨ ऋषਭੇਣ ਦ੍ਵਿਜੇਨ ਤੁ
ਉਸ ਰਿਸ਼ਭ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ—
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਤ੍ਰ ਤਲ੍ਲਿਂਗਂ ਪੂਜਿਤਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਃ ਸਦਾ
ਉਥੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਹ ਲਿੰਗ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਸਦਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਮਾਨਸ੍ਥੇਨ ਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਤੂष੍ਟ੍ਰੇਣ ਮਧੁਰਸ੍ਵਰਾ
ਉਹ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ, ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਊਠ ਰਹੇ, ਜੋ ਬੋਲਿਆ ਸੀ—
ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦਸ੍ਯ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਮੇ ਪਰਮਾ ਗਤਿਃ ਸਮੀਪਮਸ੍ਯ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਬਂਧੁਃ ਪਰੋ ਯਤਃ
ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲੀ ਹੈ; ਤੂੰ ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਬੰਧੀ ਹੈਂ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਨृਪਂ ਦੇਵਿ ਵਚਃ ਸਮਧੁਰਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵੀ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਤਤੋ ਦੇਵਗਣਾ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਸਕਿਂਨਰਮਹੋਰਗਾਃ
ਫਿਰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਕਿਨਨਰ ਤੇ ਮਹਾਨ ਅਜਗਰਾਂ ਸਮੇਤ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਂਦ੍ਰਹਰਿਮੁਖ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵਿਮਾਨੈਰ੍ਦੇਵਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਹਰੀ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦੇਵੀ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹੋਏ।
ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਕਰਭਂ ਮੁਕ੍ਤਂ ਵਿਮਾਨਸ੍ਥਂ ਵਿਰਾਜਿਤਮ੍
ਉਹ ਹਾਥੀ, ਜੋ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।
ਅਚ੍ਛਰਤ੍ਨਸਮੂਹੇਨ ਮੁਕੁਟੇਨੋਜ੍ਵਲਤ੍ਵਿषਾ 5.2.73.
ਉਸ ਦੇ ਮਸਤਕ 'ਤੇ ਅਪਸਰਾ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਚਮਕਦਾਰ ਮਕੁਟ ਸੀ।
ਨਾਮ ਚਕ੍ਰੁਸ੍ਤਤੋ ਦੇਵਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਰਿष੍ਵਪਿ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਖ੍ਯਾਤਃ ਕਰਭੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਰਭੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਗਤਾਃ ਸ੍ਵਂ ਧਿष੍ਣ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਸਮृਦ੍ਧਂ ਨਿਃਸਪਤ੍ਨਂ ਚ ਤਤੋ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚਕਾਰ ਸਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਉੱਤਮ ਵਾਸਥਾਨ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਤੇ ਵੈਰੀ-ਰਹਿਤ ਬਣਾਇਆ।