ਯੇ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਨਰਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯੇਚਰਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਚੰਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯੇਸ਼ਵਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ,
ਯਾਵਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸੂਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤਾਵਤ੍ਤੇषਾਂ ਸੁਖਂ ਭਵੇਤ੍
ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਰਹੇਗਾ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯੋਪਰਾਗੇ ਤੁ ਚਂਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸ਼ਿਵਮ੍ 5.2.72.
ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗ੍ਰਹਣ ਸਮੇਂ, ਚੰਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਕੁਲਸ਼ਤਂ ਯਾਵਤ੍ਪੈਤृਕਂ ਮਾਤृਕਂ ਤਥਾ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਿਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਤਰੀ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਜਿੰਨੀ ਗਿਣਤੀ,
ਅਮਾਸੋਮਸਮਾਯੋਗੇ ਯੇ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਸਂਗਤਃ
ਜੋ ਨਵੇਂ ਚੰਦ ਤੇ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਦੇ ਮਿਲਣ ਸਮੇਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ,
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਇਹ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ — ਇਹ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮ ਆਵਂਤ੍ਯਖਂਡੇ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿ ਲਿਙ੍ਗਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯ ਉਮਾਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸਂਵਾਦੇ ਚਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਦ੍ਵਿਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਵੇਂ ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ, ਚੌਰਾਸੀਵੇਂ ਲਿੰਗ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਚੈਪਟਰ, ਉਮਾ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, ਚੰਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ, ਬਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਕੁਯੋਨਿਰ੍ਨੈਵ ਲਭ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਮਾੜੀ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਵੀਰਕੇਤੁਰਭੂਦ੍ਧੀਮਾਨਯੋਧ੍ਯਾਯਾ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਵੀਰਕੇਤੁ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ, ਅਯੋਧਿਆ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।
ਸ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪਾਲਯਾਮਾਸ ਪ੍ਰਜਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਨਿਵੌਰਸਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ।
ਅਥੈਕਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਨੇ ਰਾਜਾ ਜਗਾਮ ਗਹਨਂ ਵਨਮ੍
ਇੱਕ ਦਿਨ ਰਾਜਾ ਗਾੜ੍ਹੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।
ਸ ਤਤ੍ਰ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਵਨ੍ਯਾਨ੍ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਪਰਵੀਰਹਾ
ਉਥੇ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰਿਆ।
ਲੋਡਿਤਂ ਤਦ੍ਵਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪਸ਼ੁਪਕ੍ਸ਼ਿਮृਗਾਕੁਲਮ੍
ਉਹ ਸਾਰਾ ਜੰਗਲ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ, ਪੰਛੀ ਤੇ ਜਾਨਵਰ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਹਲਚਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਯਦਾ ਨ ਸ਼੍ਵਾਪਦਾਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਗਹਨੇ ਵਨੇ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਗਾੜ੍ਹੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਿਆ,
ਸ ਚਾਪਿ ਕਰਭੋ ਦੇਵਿ ਬਾਣਮਾਦਾਯ ਸਤ੍ਵਰਮ੍ ਸ ਚ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਤੂਰ੍ਣਂ ਸਸਾਰ ਕਰਭਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਭੈਂਸ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤੀਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਵੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭੈਂਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਿਆ।
ਤਤੋ ਨਿਮ੍ਨਸ੍ਥਲਂ ਚੈਵ ਸ ਚੋष੍ਟ੍ਰੋऽਦ੍ਰਵਦਾਸ਼ੁਗਃ
ਫਿਰ, ਭੈਂਸ ਤੇ ਰਾਜਾ ਦੋਵੇਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੇਠਲੇ ਥਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜੇ।
ਤਤਃ ਸ ਰਾਜਾ ਤਾਰੁਣ੍ਯਾ ਦੌਰਸੇਨ ਬਲੇਨ ਚ 5.2.73.
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ,
ਤਤੋ ਨਦਾਨ੍ਨਦੀਸ਼੍ਚੈਵ ਪਲ੍ਵਲਾਨਿ ਵਨਾਨਿ ਚ
ਫਿਰ, ਨਦੀਆਂ, ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਰੋਲੇ, ਦਲਦਲ ਤੇ ਜੰਗਲ ਆਏ ਸਾਹਮਣੇ।
ਸ ਚਾਪਿ ਕਰਭੋ ਦੇਵਿ ਆਸਾਦ੍ਯਾਸਾਦ੍ਯ ਤਂ ਨृਪਮ੍
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਭੈਂਸ ਮੁੜ ਮੁੜ ਰਾਜਾ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ।
ਸ ਤਸ੍ਯ ਬਾਣੈਰ੍ਬਹੁਭਿਃ ਕਰਭੋ ਵਿਹ੍ਵਲੀਕृਤਃ ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਜਵਮਾਸ੍ਯਾਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਚਾਗ੍ਰੇ ਚ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਰਾਜਾ ਦੇ ਕਈ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭੈਂਸ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਿਆ, ਕਦੇ ਪਾਸੇ, ਕਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਿੱਸਦਾ।
ਅਥਾਰਣ੍ਯਂ ਮਹਾਰੌਦ੍ਰਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਕਰਭਸ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਭੈਂਸ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਚ ਮਹਾਰਣ੍ਯਂ ਤਾਪਸਾਨਾਮਥਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਵੱਡਾ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੜ ਕੇ, ਉਹ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਤਂ ਕਾਰ੍ਮੁਕਕਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਮਾਰ੍ਤ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਂ ਤਦਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਧਨੁਸ਼ ਹੱਥ ਵਿੱਚ, ਥੱਕਿਆ ਤੇ ਭੁੱਖਾ ਵੇਖ ਕੇ,
ਸ ਪੂਜਾਮृषਿਭਿਰ੍ਦਤ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਪੂਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਰੀਤ ਹੈ, ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ।
ਤੇ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਚਨਂ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਤਪੋਧਨਾਃ
ਉਹ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਤਪ ਵਿੱਚ ਧਨਵੰਤ ਸਨ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲੀ।
ਕੇਨ ਭਦ੍ਰ ਸੁਖਾਰ੍ਥੇਨ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋऽਸਿ ਤਪੋਵਨਮ੍
ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਕਿਸ ਸੁਖ ਦੀ ਲੋੜ ਲਈ ਤੂੰ ਇਸ ਤਪੋਵਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈਂ?
ਏਤਦਿਚ੍ਛਾਮਹੇ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਕੁਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋऽਸਿ ਮਾਨਦ 5.2.73.
ਅਸੀਂ ਇਹ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ: ਤੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ?
ਤਤਃ ਸ ਰਾਜਾ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਦ੍ਵਿਜੇਭ੍ਯਃ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਃ
ਫਿਰ, ਰਾਜਾ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਦੁਜਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੂਣਾਂ ਕੁਲੇ ਜਾਤੋ ਵੀਰਕੇਤੁਰ੍ਦ੍ਵਿਜਰ੍षਭਾਃ
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂਆਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਵੀਰਕੇਤੁ ਜਨਮਿਆ ਸੀ, ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ।
ਬਲੇਨ ਮਹਤਾ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਾਮਾਤ੍ਯਃ ਸਪਰਿਚ੍ਛਦਃ
ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ।