ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤੁਤਾ ਗਂਗਾ ਯਮੁਨਾ ਚ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਗੰਗਾ, ਯਮੁਨਾ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਦੇਵਾਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਃ ਸ਼ਕਾਦ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼੍ਵਰਸਂਜ੍ਞਕਮ੍
ਦੇਵਤੇ, ਸ਼ਕ ਆਦਿ ਸਮੇਤ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਦੇਵੀ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਕृਤਕृਤ੍ਯੋ ਨਰੋ ਭਵੇਤ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਂਬਰੇਣ ਪੁਰਾ ਦੇਵਿ ਨਿਰ੍ਜਿਤਾਃ ਸਂਗਰੇ ਸੁਰਾਃ
ਦੇਵੀ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਸ਼ੰਬਰ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਗ੍ਰਸ੍ਤਂ ਚ ਰਾਹੁਣਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕਂ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲਮ੍
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਰਾਹੂ ਵਲੋਂ ਨਿਗਲਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਡਰ ਅਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਵਹਾਰੁਣ ਰਥਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਯਤ੍ਰ ਯੁਦ੍ਧਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਅਰੁਣ ਨੇ ਰਥ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਥੇ ਚਲਾਇਆ ਜਿੱਥੇ ਯੁੱਧ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਰਾਹੁਰ੍ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਕਰਾਲਸ੍ਤੁ ਸ ਤृਤੀਯੋ ਭਯਂਕਰਃ
ਰਾਹੂ, ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ, ਤੀਜਾ ਭਿਆਨਕ ਸੀ।
ਸ ਚ ਨ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਕ੍ਵ ਗਤੋ ਵਰੁਣੋ ਰਣੇ
ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਇੰਦਰ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋऽਰੁਣੋ ਰੁਗ੍ਣੋ ਰਵਿਣਾ ਰਣਮਧ੍ਯਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਅਰੁਣ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ, ਰਵੀ ਵਲੋਂ ਯੁੱਧ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸਮਾਯਾਤਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੀ ਆ ਗਿਆ।
ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਃ ਸ ਵਿਲੋਲਾਕ੍ਸ਼ਃ ਕ੍ਸ਼ਣਮਾਤ੍ਰਮਚੇਤਨਃ
ਉਹ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਿਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਹੋਸ਼ ਖੋ ਬੈਠਾ।
ਸ਼ਂਬਰੇਣ ਰਣੇ ਰੁਦ੍ਧਾ ਰੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਭਯਵਿਦ੍ਰੁਤਾਃ 5.2.72.
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਬਰ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਤੇ ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ।
ਸਾਧ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭਯਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਗਤਾ ਯਤ੍ਰ ਨ ਦਾਨਵਾਃ
ਸਾਰੇ ਸਾਧਿਆ ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਥੇ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਦਾਨਵ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਵ੍ਯਧਮਤ੍ਸਰ੍ਵਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਵਰ੍ਮਾਣਿ ਚ ਜਨਕ੍ਸ਼ਯੇ
ਜਨਤਾ ਦੇ ਨਾਸ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਤੇ ਬਕਤਰ ਤੂੜ ਗਏ।
ਪृष੍ਠਤੋ ਨਿਜਘਾਨਾਥ ਨਿਕृਤ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਉਹ ਪਿੱਛੋਂ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ।
ਆਸੁਰਂ ਰੂਪਮਾਸ੍ਥਾਯ ਪ੍ਰਾਣਤ੍ਰਾਣਪਰਾਯਣਃ
ਆਸੁਰਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਨਿਸ਼ਿਨਾਥੇਨ ਭਯਭੀਤੇਨ ਪਾਰ੍ਵਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਤ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਪਾਰਵਤੀ, ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ।
ਯਤ੍ਰ ਦੇਵੋ ਜਗਨ੍ਨਾਥੋ ਗਰੁਡਸ੍ਥੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਉਥੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜਨਾਰਦਨ, ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਮਂਦਰੇ ਸੁਰਨਾਰੀਣਾਂ ਨਂਦਨੇ ਵਰਚਨ੍ਦਨੇ ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਤੌ ਚਕ੍ਰਤੁਰ੍ਦੇਵੌ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯੌ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਿ
ਮੰਦਰਾ ਪਹਾੜ ਤੇ, ਦੇਵੀਆਂ ਵਿਚ, ਨੰਦਨ ਬਾਗ ਵਿਚ, ਵਧੀਆ ਚੰਦਨ ਨਾਲ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ, ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤੇ, ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ।
ਨਮੋ ਲੋਕਤ੍ਰਯਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ ਸ੍ਵਪ੍ਰਭਾਜਿਤਭਾਸ੍ਕਰ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੀ ਹਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਨਮਃ ਸਰ੍ਵਕ੍ਰਿਯਾਕਰ੍ਤ੍ਰੇ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਾਤ੍ਰੇ ਚ ਤੇ ਨਮਃ
ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਨਮਃ ਕ੍ਰਮਤ੍ਰਯਾਕ੍ਰਾਂਤਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਾਂਤਰ੍ਹਿਤੋਦ੍ਭਵ ।। 5.2.72.
ਤਿੰਨ ਰਾਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਆਉਣ ਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਨਮੋ ਨਾਭਿਹ੍ਰਦੋਦ੍ਭੂਤਪਦ੍ਮਗਰ੍ਭਮਹਾਪ੍ਰਭੋ
ਜਿਸ ਦੀ ਨਾਭੀ-ਸਰੋਵਰ ਤੋਂ ਕਮਲ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਅਮਰਾਰਿਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਮਹਾਸਮਰਸ਼ਾਲਿਨੇ
ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਜੰਗਾਂ ਵਿਚ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਕृਤਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸਤੋਤ੍ਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਜਨਾਰਦਨ।
ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯੌ ਭੋ ਭਵਂਤੌ ਸ੍ਤੁਤਿਭਾਜਨੌ
ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਵਡਿਆਈ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ।'
ਨਾਰਾਯਣੇਨੈਵਮੁਕ੍ਤੌ ਪ੍ਰੋਚਤੁਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਭਾਸ੍ਕਰੌ
ਨਾਰਾਯਣ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਨ ਜ੍ਞਾਤਾਃ ਕ੍ਤ੍ਰ ਗਤਾਸ੍ਤੇ ਚ ਆਵਾਂ ਨष੍ਟੌ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
'ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਗਏ ਹਨ; ਅਸੀਂ ਆਪ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਖੋ ਗਏ ਹਾਂ।'
ਸ਼ਂਬਰੇਣ ਜਿਤਾ ਦੇਵਾਃ ਸ ਚ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
'ਸ਼ੰਬਰ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।'