ਆਸਾਂ ਚ ਸਂਗਮੋ ਯਸ੍ਤੁ ਸ ਪ੍ਰਯਾਗੋ ਬੁਧੈਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੋਦ੍ਯ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਦੇਵੋऽਯਂ ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼੍ਵਰਸਂਜ੍ਞਕਃ
ਅੱਜ ਤੋਂ ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼ਵਰ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਅਤ੍ਰਾਗਤ੍ਯ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਯੇ ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਤਃ
ਜੋ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਕੁਲਂ ਚ ਤਾਰਿਤਂ ਤੇषਾਂ ਪੈਤृਕਂ ਮਾਤृਕਂ ਤਥਾ ਜਾਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਦੇਹਃ ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼੍ਵਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਿਤਰਕ ਤੇ ਮਾਤਰਕ ਵੰਸ਼ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ।
ਗਂਗਾਯਾਂ ਚ ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਚ ਦੇਵਦਾਰੁਵਨੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦੇਵਦਾਰੁ ਵਣ ਵਿੱਚ,
ਤ੍ਰ੍ਯਂਬਕੇ ਧੌਤਪਾਪੇ ਚ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰੇ ਭੈਰਵੇ ਤਥਾ
ਤ੍ਰਯੰਬਕ, ਧੌਤਪਾਪ, ਮਹਿੰਦਰ ਤੇ ਭੈਰਵ ਥਾਂ ਤੇ,
ਏਤੇषਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨੈਵ ਯਾ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦਿਕਾ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਿਧੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯੇ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼੍ਯਾਮष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਨਿਯਮਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼੍ਵਰਸਂਜ੍ਞਕਮ੍
ਜੋ ਚੌਦਵੀਂ ਜਾਂ ਅਠਵੀਂ ਤਿੱਥ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ, ਭਕਤੀ ਤੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਨ ਤੇषਾਂ ਪੁਨਰਾਵृਤ੍ਤਿਃ ਕਲ੍ਪਕੋਟਿਸ਼ਤੈਰਪਿ 5.2.71.
ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਫਿਰ ਮੁੜ ਆਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਵੀ ਲੰਘ ਜਾਣ।
ਕਲਾਸ੍ਤਿਸ੍ਰੋ ਭਵਿष੍ਯਂਤਿ ਲਿਂਗੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਦੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣਗੇ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤੁਤਾ ਗਂਗਾ ਯਮੁਨਾ ਚ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਗੰਗਾ, ਯਮੁਨਾ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਦੇਵਾਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਃ ਸ਼ਕਾਦ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼੍ਵਰਸਂਜ੍ਞਕਮ੍
ਦੇਵਤੇ, ਸ਼ਕ ਆਦਿ ਸਮੇਤ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਦੇਵੀ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਕृਤਕृਤ੍ਯੋ ਨਰੋ ਭਵੇਤ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਂਬਰੇਣ ਪੁਰਾ ਦੇਵਿ ਨਿਰ੍ਜਿਤਾਃ ਸਂਗਰੇ ਸੁਰਾਃ
ਦੇਵੀ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਸ਼ੰਬਰ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਗ੍ਰਸ੍ਤਂ ਚ ਰਾਹੁਣਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕਂ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲਮ੍
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਰਾਹੂ ਵਲੋਂ ਨਿਗਲਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਡਰ ਅਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਵਹਾਰੁਣ ਰਥਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਯਤ੍ਰ ਯੁਦ੍ਧਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਅਰੁਣ ਨੇ ਰਥ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਥੇ ਚਲਾਇਆ ਜਿੱਥੇ ਯੁੱਧ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਰਾਹੁਰ੍ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਕਰਾਲਸ੍ਤੁ ਸ ਤृਤੀਯੋ ਭਯਂਕਰਃ
ਰਾਹੂ, ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ, ਤੀਜਾ ਭਿਆਨਕ ਸੀ।
ਸ ਚ ਨ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਕ੍ਵ ਗਤੋ ਵਰੁਣੋ ਰਣੇ
ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਇੰਦਰ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋऽਰੁਣੋ ਰੁਗ੍ਣੋ ਰਵਿਣਾ ਰਣਮਧ੍ਯਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਅਰੁਣ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ, ਰਵੀ ਵਲੋਂ ਯੁੱਧ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸਮਾਯਾਤਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੀ ਆ ਗਿਆ।
ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਃ ਸ ਵਿਲੋਲਾਕ੍ਸ਼ਃ ਕ੍ਸ਼ਣਮਾਤ੍ਰਮਚੇਤਨਃ
ਉਹ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਿਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਹੋਸ਼ ਖੋ ਬੈਠਾ।
ਸ਼ਂਬਰੇਣ ਰਣੇ ਰੁਦ੍ਧਾ ਰੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਭਯਵਿਦ੍ਰੁਤਾਃ 5.2.72.
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਬਰ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਤੇ ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ।
ਸਾਧ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭਯਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਗਤਾ ਯਤ੍ਰ ਨ ਦਾਨਵਾਃ
ਸਾਰੇ ਸਾਧਿਆ ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਥੇ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਦਾਨਵ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਵ੍ਯਧਮਤ੍ਸਰ੍ਵਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਵਰ੍ਮਾਣਿ ਚ ਜਨਕ੍ਸ਼ਯੇ
ਜਨਤਾ ਦੇ ਨਾਸ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਤੇ ਬਕਤਰ ਤੂੜ ਗਏ।
ਪृष੍ਠਤੋ ਨਿਜਘਾਨਾਥ ਨਿਕृਤ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਉਹ ਪਿੱਛੋਂ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ।
ਆਸੁਰਂ ਰੂਪਮਾਸ੍ਥਾਯ ਪ੍ਰਾਣਤ੍ਰਾਣਪਰਾਯਣਃ
ਆਸੁਰਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਨਿਸ਼ਿਨਾਥੇਨ ਭਯਭੀਤੇਨ ਪਾਰ੍ਵਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਤ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਪਾਰਵਤੀ, ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ।
ਯਤ੍ਰ ਦੇਵੋ ਜਗਨ੍ਨਾਥੋ ਗਰੁਡਸ੍ਥੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਉਥੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜਨਾਰਦਨ, ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਮਂਦਰੇ ਸੁਰਨਾਰੀਣਾਂ ਨਂਦਨੇ ਵਰਚਨ੍ਦਨੇ ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਤੌ ਚਕ੍ਰਤੁਰ੍ਦੇਵੌ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯੌ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਿ
ਮੰਦਰਾ ਪਹਾੜ ਤੇ, ਦੇਵੀਆਂ ਵਿਚ, ਨੰਦਨ ਬਾਗ ਵਿਚ, ਵਧੀਆ ਚੰਦਨ ਨਾਲ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ, ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤੇ, ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ।