ਗਂਗਾਯਮੁਨਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਯਤ੍ਰ ਗੁਪ੍ਤਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਜਿੱਥੇ ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਰਸਵਤੀ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ,
ਸ ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਪ੍ਰਯਾਗਸ੍ਤੁ ਮਹਾਕਾਲਵਨੋਤ੍ਤਮੇ
ਉਹ ਥਾਂ ਹੁਣ ਮਹਾਕਾਲਵਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਗ੍ਹਾ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਾਰਦਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨਾਰਦ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ,
ਸ੍ਤੁਵਂਤੋ ਵਿਵਿਧੈਃ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੈਰ੍ਗਂਗਾਂ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਵਸੂਨਾਂ ਜਨਨੀ ਦੇਵਿ ਵਸੂਨਾਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਾਯਿਨਿ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੁਸੀਂ ਵਸੂਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੋ, ਵਸੂਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੋ,
ਸੇਵਿਤਾ ਵਾਲਖਿਲ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪਰਮਾ ਕਲਾ
ਵਾਲਖਿਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਤ, ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋ।
ਸੁਤਾ ਤ੍ਵਂ ਪਾਵਿਨੀ ਦੇਵਿ ਮਾਰ੍ਤ੍ਤਂਡਸ੍ਯ ਦਿਵਸ੍ਪਤੇਃ
ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦੇਵੀ, ਤੁਸੀਂ ਮਾਰਤੰਡ, ਦਿਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਧੀ ਹੋ।
ਪ੍ਰਾਚੀ ਤ੍ਵਮੇਵ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਪੁਣ੍ਯਦੇਹਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਸਾ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਿਪ੍ਰਾ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ ਚ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਪੂਰਬ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਰਸਵਤੀ ਹੋ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸ਼ਿਪਰਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੋ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਤ੍ਵਂ ਦਯਾ ਸਰ੍ਵਜਂਤੂਨਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਃ ਸ਼ਰਣਂ ਨृਣਾਮ੍ 5.2.71.
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਦਇਆ ਹੋ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਤੇ ਆਸਰਾ ਹੋ।
ਬਹੁਜਨ੍ਮਕਲਂਕਾਂਕਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਾ ਦੇਹਿਨਾਂ ਭੁਵਿ
ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਕਲੰਕ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਆਸਾਂ ਚ ਸਂਗਮੋ ਯਸ੍ਤੁ ਸ ਪ੍ਰਯਾਗੋ ਬੁਧੈਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੋਦ੍ਯ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਦੇਵੋऽਯਂ ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼੍ਵਰਸਂਜ੍ਞਕਃ
ਅੱਜ ਤੋਂ ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼ਵਰ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਅਤ੍ਰਾਗਤ੍ਯ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਯੇ ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਤਃ
ਜੋ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਕੁਲਂ ਚ ਤਾਰਿਤਂ ਤੇषਾਂ ਪੈਤृਕਂ ਮਾਤृਕਂ ਤਥਾ ਜਾਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਦੇਹਃ ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼੍ਵਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਿਤਰਕ ਤੇ ਮਾਤਰਕ ਵੰਸ਼ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ।
ਗਂਗਾਯਾਂ ਚ ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਚ ਦੇਵਦਾਰੁਵਨੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦੇਵਦਾਰੁ ਵਣ ਵਿੱਚ,
ਤ੍ਰ੍ਯਂਬਕੇ ਧੌਤਪਾਪੇ ਚ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰੇ ਭੈਰਵੇ ਤਥਾ
ਤ੍ਰਯੰਬਕ, ਧੌਤਪਾਪ, ਮਹਿੰਦਰ ਤੇ ਭੈਰਵ ਥਾਂ ਤੇ,
ਏਤੇषਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨੈਵ ਯਾ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦਿਕਾ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਿਧੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯੇ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼੍ਯਾਮष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਨਿਯਮਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼੍ਵਰਸਂਜ੍ਞਕਮ੍
ਜੋ ਚੌਦਵੀਂ ਜਾਂ ਅਠਵੀਂ ਤਿੱਥ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ, ਭਕਤੀ ਤੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਨ ਤੇषਾਂ ਪੁਨਰਾਵृਤ੍ਤਿਃ ਕਲ੍ਪਕੋਟਿਸ਼ਤੈਰਪਿ 5.2.71.
ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਫਿਰ ਮੁੜ ਆਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਵੀ ਲੰਘ ਜਾਣ।
ਕਲਾਸ੍ਤਿਸ੍ਰੋ ਭਵਿष੍ਯਂਤਿ ਲਿਂਗੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਦੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣਗੇ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤੁਤਾ ਗਂਗਾ ਯਮੁਨਾ ਚ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਗੰਗਾ, ਯਮੁਨਾ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਦੇਵਾਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਃ ਸ਼ਕਾਦ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼੍ਵਰਸਂਜ੍ਞਕਮ੍
ਦੇਵਤੇ, ਸ਼ਕ ਆਦਿ ਸਮੇਤ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਯਾਗੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਦੇਵੀ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਕृਤਕृਤ੍ਯੋ ਨਰੋ ਭਵੇਤ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਂਬਰੇਣ ਪੁਰਾ ਦੇਵਿ ਨਿਰ੍ਜਿਤਾਃ ਸਂਗਰੇ ਸੁਰਾਃ
ਦੇਵੀ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਸ਼ੰਬਰ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਗ੍ਰਸ੍ਤਂ ਚ ਰਾਹੁਣਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕਂ ਭਯਵਿਹ੍ਵਲਮ੍
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਰਾਹੂ ਵਲੋਂ ਨਿਗਲਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਡਰ ਅਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਵਹਾਰੁਣ ਰਥਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਯਤ੍ਰ ਯੁਦ੍ਧਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਅਰੁਣ ਨੇ ਰਥ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਥੇ ਚਲਾਇਆ ਜਿੱਥੇ ਯੁੱਧ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਰਾਹੁਰ੍ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਕਰਾਲਸ੍ਤੁ ਸ ਤृਤੀਯੋ ਭਯਂਕਰਃ
ਰਾਹੂ, ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ, ਤੀਜਾ ਭਿਆਨਕ ਸੀ।
ਸ ਚ ਨ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਕ੍ਵ ਗਤੋ ਵਰੁਣੋ ਰਣੇ
ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਇੰਦਰ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋऽਰੁਣੋ ਰੁਗ੍ਣੋ ਰਵਿਣਾ ਰਣਮਧ੍ਯਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਅਰੁਣ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ, ਰਵੀ ਵਲੋਂ ਯੁੱਧ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ।