ਯਜ੍ਞਾਨਾਂ ਤਪਸਾਂ ਚੈਵ ਦਾਨਾਨਾਂ ਚੈਵ ਯਤ੍ਫਲਮ੍
ਯਗ, ਤਪ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਜੋ ਫਲ ਹਨ,
ਯਦਿ ਪਸ਼੍ਯੇਚ੍ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਵੈਸ਼ਾਖੇ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇ ਤਥਾ । ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਮਸਂਖ੍ਯਾਤਂ ਜਾਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਵੈਸਾਖ ਜਾਂ ਕਾਰਤਿਕ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਅਣਗਿਣਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ 5.2.68.
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮ ਆਵਨ੍ਤ੍ਯਖਣ੍ਡੇ ਪਿਸ਼ਾਚੇਸ਼੍ਵਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮਾष੍ਟषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਵੰਤਿ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਪਿਸ਼ਾਚੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਅਠਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ। ਏਕੋਨਸਪ੍ਤਤਿਂ ਦੇਵਿ ਸ਼ृਣੁ ਪਾਰ੍ਵਤਿ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਪਾਰਵਤੀ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉਨਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣ।
ਕਲਿਂਗਵਿषਯੇ ਦੇਵਿ ਸੁਬਾਹੁਰ੍ਨਾਮ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਕਲਿੰਗ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਬਾਹੁ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਦੁਹਿਤਾ ਦृਢਧਨ੍ਵਨਃ
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਿਸ਼ਾਲਾਖ਼ਸ਼ੀ ਸੀ, ਜੋ ਦ੍ਰਿੜਧਨਵਨ ਦੀ ਧੀ ਸੀ।
ਪਰਸ੍ਪਰਾਨੁਰਾਗਤ੍ਵਾਤ੍ਪਰਾ ਪ੍ਰੀਤਿਰਭੂਤ੍ਤਯੋਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਵਿਦਾਂ ਮੁਖ੍ਯੈਃ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯ ਚਿਕਿਤ੍ਸਕੈਃ
ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਵਧੀਆ ਵੈਦ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੇ ਸਨ,
ਏਵਂ ਬਹੁਤਰੇ ਕਾਲੇ ਗਤੇ ਦੇਵਿ ਮਹੀਪਤਿਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਰਾਜੇ ਨੇ...
ਕਥਮੇषਾ ਸ਼ਿਰੋਰੋਗੇ ਜਰਾ ਤੇ ਪृਥਿਵੀਪਤੇ ਪ੍ਰਯਤਂਤੇऽਸ੍ਯ ਨਾਸ਼ਾਯ ਤਥਾਪ੍ਯੇष ਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ
ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਸਿਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਿਵੇਂ ਹੈ ਕਿ ਇਲਾਜ ਲਈ ਸਾਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ?
ਏਵਂ ਸ ਪ੍ਰਿਯਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸੁਬਾਹੁਃ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਵਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਰਾਜਾ ਸੁਬਾਹੂ ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਸੁਖਦੁਃਖਾਸ਼੍ਰਯਂ ਦੇਵਿ ਸ਼ਰੀਰਂ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸਂਬੋਧਿਤਾ ਰਾਜ੍ਞੀ ਤੇਨ ਰਾਜ੍ਞਾ ਵਰਾਨਨੇ 5.2.69.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਸੂਰਤ ਵਾਲੀ ਰਾਣੀ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ।
ਯਦਾ ਸਾ ਵਾਰਿਤਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਪृਚ੍ਛਤ੍ਯੇਵ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਜਦ ਉਹ ਰੋਕਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੁੱਛਦੀ ਰਹੀ,
ਯਦਿ ਤ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਕਾਮਾਸਿ ਰੋਗਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍
ਜੇ ਤੂੰ ਇਸ ਰੋਗ ਦੇ ਮੂਲ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ,
ਮਹਾਕਾਲਵਨਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸਿਦ੍ਧਗਂਧਰ੍ਵਸੇਵਿਤਮ੍
ਤਾਂ ਤੂੰ ਵੱਡੇ ਕਾਲਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਵਃ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੇ ਉਤ੍ਸੁਕਾ ਗਮਨਾਰ੍ਥਾਯ ਮਹਾਕਾਲਵਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਹੇ ਹੱਸਣ ਵਾਲੀ ਸੋਹਣੀਏ, ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵੱਡੇ ਕਾਲਾ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਥੇ ਜਾਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।
ਅਥ ਸਾ ਰਜਨੀ ਵृਤ੍ਤਾ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਨृਪਸਤ੍ਤਮਃ
ਫਿਰ, ਜਦ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ, ਤਾਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਨੇ,
ਆਜਗਾਮ ਕ੍ਰਮੇਣੈਵ ਮਹਾਕਾਲਵਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਵੱਡੇ ਕਾਲਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਪਾਤਾਲਵਾਹਿਨੀ ਤਤ੍ਰ ਗਂਗਾ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾਮਿਨੀ
ਉਥੇ ਪਾਤਾਲ ਵੱਲ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਤਿੰਨ ਰਾਹਾਂ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਵਹਿ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤਾਸਾਂ ਚ ਸਂਗਮਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਲ੍ਲਿਂਗਂ ਸਂਗਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਸੰਗਮ ਤੇ ਸੰਗਮੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਦਾ ਲਿੰਗ ਸੀ।
ਅਥ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸੁਬਾਹੌ ਚ ਸਾ ਰਾਜ੍ਞੀ ਵਿਸ੍ਮਯਾਨ੍ਵਿਤਾ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤਂ ਪੁਰਾ ਦੇਵ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤਤ੍ਰ ਵੈ
ਫਿਰ ਜਦ ਸੁਬਾਹੂ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਰਾਣੀ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਈ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਦੱਸਾਂਗੀ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਃ ਸੁਬਾਹੁਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਿਯਯਾ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ 5.2.69.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਵਲੋਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਰਾਜਾ ਸੁਬਾਹੂ ਨੇ,
ਸੁਖਂ ਸ੍ਵਪਿਹਿ ਭਦ੍ਰਾਂਗਿ ਸ਼੍ਰਾਂਤਾ ਵਯਮਨਿਂਦਿਤੇ
ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਰਾਮ ਕਰ, ਅਸੀਂ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ਾ।
ਅਥ ਸਾ ਰਜਨੀ ਵृਤ੍ਤਾ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਨृਪਸਤ੍ਤਮਃ
ਫਿਰ, ਜਦ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ, ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਨੇ,
ਅਹਮਾਸਂ ਕੁਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਦਾ ਵੇਦਨਿਂਦਕਃ
ਮੈਂ ਕੁਸ਼ੂਦਰ ਸੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਪੁਤ੍ਰੋ ਜਾਤਸ੍ਤੁ ਦੁਃਸ਼ੀਲੋ ਦੇਵਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਂਚਕਃ
ਮੇਰੇ ਘਰ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਦਾ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਮਾੜਾ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਅਥ ਦੀਰ੍ਘੇਣ ਕਾਲੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦਂ ਭਯਾਵਹਾ
ਫਿਰ, ਬਹੁਤ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਘੜੀ ਆਈ।
ਵਿਯੋਗਸ੍ਤੁ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸੁਤੇਨ ਚ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੇਰਾ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਵਿਛੋੜਾ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਪਿਆ।