ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਨ੍ਮਹਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਾਤਿਸ਼ਯਂ ਸ਼੍ਰਿਯੇ
ਉਹ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ, ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਸ਼ਾਨ ਦੇਖ ਕੇ,
ਪਿਸ਼ਾਚੋਪਿ ਗਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਸ੍ਯ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍। ਅਤੋ ਦੇਵਃ ਸ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਮਹੀਤਲੇ
ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪਿਸਾਚ ਵੀ ਸੁਰਗ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਯੇ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਨਰਾ ਦੇਵਿ ਪਿਸ਼ਾਚੇਸ਼੍ਵਰਸਂਜ੍ਞਕਮ੍ । ਤੇषਾਂ ਹਿ ਪਿਤਰਃ ਸਦ੍ਯੋ ਯੇ ਚਾਪਿ ਨਿਰਯੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ 5.2.68.
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਿਸ਼ਾਚੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਉ-ਦਾਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ, ਤੁਰੰਤ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਸਮ੍ਯਗਿष੍ਟਸ੍ਯ ਯਤ੍ਫਲਮ੍
ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ,
ਗਯਾਯਾਂ ਪਿਂਡਦਾਨੇਨ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਮੁਦਾਹृਤਮ੍
ਗਯਾ ਵਿਖੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ,
ਯੇ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਪਿਸ਼ਾਚੇਸ਼੍ਵਰਸਂਜ੍ਞਕਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚੌਦਵੀਂ ਨੂੰ ਪਿਸ਼ਾਚੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਨ ਵਿਯੋਨਿਂ ਨਰੋ ਯਾਤਿ ਨਰਕਂ ਚ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨਾ ਤਾਂ ਫੇਰ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਨਰਕ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸਮਾਯੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਬਨ੍ਧੁਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੌਣਕ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀਰ੍ਤਨਾਨ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਪਾਪਾਦ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਚ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੁਗਮ ਸਵਰਗ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦੈਵ ਸ ਨਰੋ ਮੁਕ੍ਤਃ ਸਂਸਾਰਨਿਗਡਾਦਿਭਿਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞਾਨਾਂ ਤਪਸਾਂ ਚੈਵ ਦਾਨਾਨਾਂ ਚੈਵ ਯਤ੍ਫਲਮ੍
ਯਗ, ਤਪ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਜੋ ਫਲ ਹਨ,
ਯਦਿ ਪਸ਼੍ਯੇਚ੍ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਵੈਸ਼ਾਖੇ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇ ਤਥਾ । ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਮਸਂਖ੍ਯਾਤਂ ਜਾਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਵੈਸਾਖ ਜਾਂ ਕਾਰਤਿਕ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਅਣਗਿਣਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ 5.2.68.
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮ ਆਵਨ੍ਤ੍ਯਖਣ੍ਡੇ ਪਿਸ਼ਾਚੇਸ਼੍ਵਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮਾष੍ਟषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਵੰਤਿ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਪਿਸ਼ਾਚੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਅਠਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ। ਏਕੋਨਸਪ੍ਤਤਿਂ ਦੇਵਿ ਸ਼ृਣੁ ਪਾਰ੍ਵਤਿ ਯਤ੍ਨਤਃ
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਪਾਰਵਤੀ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉਨਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣ।
ਕਲਿਂਗਵਿषਯੇ ਦੇਵਿ ਸੁਬਾਹੁਰ੍ਨਾਮ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਕਲਿੰਗ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਬਾਹੁ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਦੁਹਿਤਾ ਦृਢਧਨ੍ਵਨਃ
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਿਸ਼ਾਲਾਖ਼ਸ਼ੀ ਸੀ, ਜੋ ਦ੍ਰਿੜਧਨਵਨ ਦੀ ਧੀ ਸੀ।
ਪਰਸ੍ਪਰਾਨੁਰਾਗਤ੍ਵਾਤ੍ਪਰਾ ਪ੍ਰੀਤਿਰਭੂਤ੍ਤਯੋਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਵਿਦਾਂ ਮੁਖ੍ਯੈਃ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯ ਚਿਕਿਤ੍ਸਕੈਃ
ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਵਧੀਆ ਵੈਦ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੇ ਸਨ,
ਏਵਂ ਬਹੁਤਰੇ ਕਾਲੇ ਗਤੇ ਦੇਵਿ ਮਹੀਪਤਿਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਰਾਜੇ ਨੇ...
ਕਥਮੇषਾ ਸ਼ਿਰੋਰੋਗੇ ਜਰਾ ਤੇ ਪृਥਿਵੀਪਤੇ ਪ੍ਰਯਤਂਤੇऽਸ੍ਯ ਨਾਸ਼ਾਯ ਤਥਾਪ੍ਯੇष ਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ
ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਸਿਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਿਵੇਂ ਹੈ ਕਿ ਇਲਾਜ ਲਈ ਸਾਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ?
ਏਵਂ ਸ ਪ੍ਰਿਯਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸੁਬਾਹੁਃ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਵਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਰਾਜਾ ਸੁਬਾਹੂ ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਸੁਖਦੁਃਖਾਸ਼੍ਰਯਂ ਦੇਵਿ ਸ਼ਰੀਰਂ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸਂਬੋਧਿਤਾ ਰਾਜ੍ਞੀ ਤੇਨ ਰਾਜ੍ਞਾ ਵਰਾਨਨੇ 5.2.69.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਸੂਰਤ ਵਾਲੀ ਰਾਣੀ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ।
ਯਦਾ ਸਾ ਵਾਰਿਤਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਪृਚ੍ਛਤ੍ਯੇਵ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਜਦ ਉਹ ਰੋਕਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੁੱਛਦੀ ਰਹੀ,
ਯਦਿ ਤ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਕਾਮਾਸਿ ਰੋਗਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍
ਜੇ ਤੂੰ ਇਸ ਰੋਗ ਦੇ ਮੂਲ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ,
ਮਹਾਕਾਲਵਨਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸਿਦ੍ਧਗਂਧਰ੍ਵਸੇਵਿਤਮ੍
ਤਾਂ ਤੂੰ ਵੱਡੇ ਕਾਲਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਵਃ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੇ ਉਤ੍ਸੁਕਾ ਗਮਨਾਰ੍ਥਾਯ ਮਹਾਕਾਲਵਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਹੇ ਹੱਸਣ ਵਾਲੀ ਸੋਹਣੀਏ, ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵੱਡੇ ਕਾਲਾ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਥੇ ਜਾਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।
ਅਥ ਸਾ ਰਜਨੀ ਵृਤ੍ਤਾ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਨृਪਸਤ੍ਤਮਃ
ਫਿਰ, ਜਦ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ, ਤਾਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਨੇ,
ਆਜਗਾਮ ਕ੍ਰਮੇਣੈਵ ਮਹਾਕਾਲਵਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਵੱਡੇ ਕਾਲਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।