ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਵਿਚਰਾਮਿ ਮਹੀਤਲੇ
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਫਿਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਜਂਤੂਨਾਂ ਮੈਤ੍ਰੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਿਸ਼ਾਚਃ ਸ੍ਵਸ੍ਥਮਾਨਸਃ 5.2.68.
ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਪਿਸਾਚ ਦਾ ਮਨ ਠੰਢਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯਦਿ ਤੇ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਦਤ੍ਤਾ ਹ੍ਯਭਯਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ
ਜੇ ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੀ ਦਾਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ—
ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਮਹਾਭਾਗ ਸਂਸ਼ਯੋ ਹृਦਯੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਹੈ।
ਕੇਨ ਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ ਪੈਸ਼ਾਚਂ ਯਾਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਪਿਸਾਚ ਦਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ?
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਿਸ਼ਾਚਸ੍ਯ ਵਰਾਨਨੇ
ਪਿਸਾਚ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ—
ਅਪਹृਤ੍ਯ ਚ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਵਂ ਦੇਵਸ੍ਵਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਜੇਹੜਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਜਾਂ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—
ਪਿਤਰਂ ਮਾਤਰਂ ਚੈਵ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਬਾਲਂ ਦ੍ਵਿਜਂ ਤਥਾ
ਜੇਹੜਾ ਆਪਣੇ ਪਿਉ, ਮਾਂ, ਔਰਤ, ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਰਾਜਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤੁ ਨ ਯਜੇਨ੍ਨ ਦਦਾਤਿ ਯਃ
ਜੇਹੜਾ ਰਾਜ ਦੀ ਦੌਲਤ ਲੈ ਕੇ ਨਾ ਤਾਂ ਯਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਘਾਤਕਾ ਯੇ ਚ ਪਰਦਾਰਰਤਾਸ਼੍ਚ ਯੇ
ਜੇਹੜੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋੜਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਪਰਾਈ ਔਰਤ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ—
ਨਿਂਦਂਤਿ ਯੇ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਜੇਹੜੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵੇਦਪ੍ਰਾਮਾਣ੍ਯਤੋऽਧੁਨਾ ।। 5.2.68.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੋਮਕੋ ਨਾਮ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪਰਮਰ੍ਮਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਃ
ਤੂੰ ਸੋਮਕਾ ਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ੂਦਰ ਹੈਂ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਜਾਹਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਨਾਸ੍ਤਿਕੋ ਭਿਨ੍ਨਮਰ੍ਯਾਦੋ ਜਨ੍ਮਨ੍ਯਤ੍ਰਾਪਿ ਸਪ੍ਤਮੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰੱਬ ਨੂੰ ਨਾ ਮੰਨੇ ਤੇ ਚੰਗੀ ਰਹਿਣੀ ਨੂੰ ਤੋੜੇ, ਉਹ ਸੱਤਵੇਂ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਰ ਥਾਂ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ।
ਪਿਸ਼ਾਚਯੋਨਿਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਰੌਰਵਮ੍ ਯਂਤ੍ਰਪੀਡਨਕਂ ਰੌਦ੍ਰਂ ਮਥਨਂ ਕੁਮ੍ਭਵਾਲੁਕਮ੍
ਤੂੰ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਪਿਸਾਚੀ ਜਾਤੀ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਤੇ ਮੁੜ ਰੌਰਵ ਨਰਕ, ਦੁੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਯੰਤਰ ਸਜ਼ਾ, ਭਿਆਨਕ ਪੀੜਾ ਤੇ ਰੇਤ ਭਰੀ ਹੰਡੀਆਂ ਵਾਲੀ ਸਜ਼ਾ ਭੋਗੇਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਵਦਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਿ
ਇਹ ਗੱਲ ਉਹ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖੀ।
ਦੁਃਖਾਭਿਭੂਤੋ ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟੋ ਧਿਗ੍ਧਿਗਿਤ੍ਯਸਕृਦ੍ਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਬਿਲਕੁਲ ਹਿਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ 'ਹਾਏ! ਹਾਏ!' ਆਖ ਕੇ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅਹੋ ਕੇਨਾਪਿ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਭਵਤਾ ਸਹ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਹਾਏ! ਕਿਸੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਧਰ੍ਮਸਮਂ ਮਿਤ੍ਰਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਧਰ੍ਮਸਮਾ ਗਤਿਃ
ਧਰਮ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਮਿੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਧਰਮ ਵਰਗੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ।
ਮਗ੍ਨੋऽਹਂ ਦੁਃਖਜਲਧੌ ਮਗ੍ਨੋऽਹਂ ਪਾਪਕਰ੍ਦਮੇ
ਮੈਂ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਚਿਕੜ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
ਨਮਸ੍ਤੇऽਸ੍ਤੁ ਮਹਾਭਾਗ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਧਿ ਮਾਮ੍
ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ, ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ! ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੈਨੂੰ ਰਾਹ ਦੱਸ।
ਏਵਂ ਨਿਗਦਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪਿਸ਼ਾਚਸ੍ਯ ਵਰਾਨਨੇ 5.2.68.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਿਸਾਚ ਉਸ ਚਮਕਦਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ,
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਆਸਮੁਦ੍ਰਗਤਾਨਿ ਵੈ
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੋਣ,
ਮਹਾਕਾਲਵਨਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਲਯੇऽਪ੍ਯਕ੍ਸ਼ਯਂ ਗਤਮ੍
ਮਹਾਕਾਲਵਨ ਦਾ ਧਰਮਕ ਖੇਤਰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇ en pralaye ਵੇਲੇ ਵੀ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਢੁਂਢੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਰ੍ਚਿਤਮ੍ ਤਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਪਿਸ਼ਾਚਤ੍ਵਾਤ੍ਪ੍ਰਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ
ਢੁੰਡੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ, ਜਿਥੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਹੀ ਤੂੰ ਪਿਸਾਚੀ ਜਨਮ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲਵੇਂਗਾ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਪਿਸ਼ਾਚੋ ਵਰਾਨਨੇ
ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਿਸਾਚ ਨੇ ਆਖਿਆ,
ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਸਮੀਹਿਤਫਲਪ੍ਰਦੇ
ਮਹਾਕਾਲਵਨ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਸ ਪਿਸ਼ਾਚੋ ਵਰਾਨਨੇ
ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪਿਸਾਚ, ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ,
ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਿਮਾਨਮਾਰੂਢੋ ਗਤੋ ਲੋਕੇ ਸਨਾਤਨੇ
ਇਕ ਦਿਵਿਆ ਹਵਾਈ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।