ਭ੍ਰਾਤृਭਿਰ੍ਭ੍ਰਾਤਰਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਹਤਾ ਰਾਜ੍ਯਕਾਰਣਾਤ੍
ਰਾਜ ਪਾਉਣ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਸਾਰੇ ਭਰਾ ਆਪਣੇ ਹੀ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।
ਇਤਿ ਮਂਤ੍ਰਿਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਰਾਜਾ ਵਿਸ੍ਮਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਮੰਤਰੀ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਤੁष੍ਟਾਃ ਪृਥਗੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਕਥਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।।5.2.66.
ਜਦੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਨ, ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਇਕਤਾ ਕਿਵੇਂ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਜ੍ਯੇष੍ਠੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਸੁਬਾਹੁਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਤੀਯਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਮਰ੍ਦਨਃ
ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸੁਬਾਹੁ ਸੀ, ਦੂਜਾ ਭਰਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਮਰਦਨ ਸੀ।
ਕਨਿष੍ਠਜ੍ਯੇष੍ਠਤਾ ਕੇਯਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਤਾਂ ਨृਣਾਮ੍
ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ-ਛੋਟਾ ਹੋਣ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
ਤਥੇਤਿ ਚ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤੇ ਵਿਕ੍ਰਾਂਤੇਨ ਮਹੀਭृਤਾ
ਜਦੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ 'ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੋ' ਕਹਿ ਕੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਿਆ,
ਅਥਰ੍ਵਣੇਨ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਪੁਰੋਧਾਃ ਪ੍ਰਚਕਾਰ ਹ
ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਅਥਰਵ ਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥ ਕृਤ੍ਯਾ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕृਤ੍ਯਾਚਤੁष੍ਟਯਮ੍
ਫਿਰ ਇੱਕ ਜਾਦੂਈ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਚਾਰ ਕੰਮ ਪਿੱਛੋਂ ਆਏ।
ਤਤਃ ਸਮਸ੍ਤਲੋਕਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਮਯਸ਼੍ਚਾਭਵਨ੍ਮਹਾਨ੍
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚ ਨਿਧਨਂ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਜਲ੍ਪਕੋ ਨृਪਃ
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਧੇਰੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ—
ਤੇਨਾਪਿ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵਸ਼ਿष੍ਠੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਵੀ ਦੱਸਿਆ।
ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਯਪੁਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਮृਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਂਚਕਮ੍
ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਪੰਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਰ ਗਏ ਹਨ।
ਮਤ੍ਤੋऽਨ੍ਯਃ ਕਃ ਪਾਪਰਤੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਮਹਾਨ੍ਭੁਵਿ 5.2.66.
ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਇੰਨਾ ਬੁਰਾਈ ਵੱਲ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤਤਸ੍ਤੇ ਨ ਵਿਨਸ਼੍ਯੇਯੁਰ੍ਮਮ ਪੁਤ੍ਰਪੁਰੋਹਿਤਾਃ
ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਮਰਦੇ ਨਾ।
ਕਾਰਣਤ੍ਵਂ ਗਤੋ ਯੋऽਹਂ ਵਿਨਾਸ਼ਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨਾਮ੍ ਨਾਸ਼ਂ ਯਯੁਰ੍ਨ ਦੁष੍ਟਾਸ੍ਤੇ ਦੁष੍ਟੋऽਹਂ ਨਾਸ਼ਕਾਰਣੇ
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਬੁਰਾਈ ਕਰਕੇ ਮਰੇ; ਉਹ ਬੁਰੇ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬੁਰਾ ਹਾਂ।
ਇਤ੍ਥਮੁਦ੍ਵਿਗ੍ਨਹृਦਯਃ ਸ ਜਲ੍ਪਃ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਿੰਤਤ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਵਧੇਰੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ—
ਰਾਜੋਵਾਚ ਭਗਵਨ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਤੀਰ੍ਥਮਵਿਯੋਗਕਰਂ ਸਦਾ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੱਸੋ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਛੋੜੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਜਲ੍ਪਸ੍ਯ ਪृਥਿਵੀਪਤੇਃ
ਜਲਪ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ—
ਗਚ੍ਛ ਜਲ੍ਪ ਮਮਾਦੇਸ਼ਾਨ੍ਮਹਾਕਾਲਵਨੋਤ੍ਤਮਮ੍ ਤਤ੍ਰ ਲਿਂਗਮਨਾਦ੍ਯਂ ਚ ਕੁਕ੍ਕੁਟੇਸ਼੍ਵਰਪਸ਼੍ਚਿਮੇ
ਜਲਪ, ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਵਣ ਵਿਚ ਜਾ; ਉਥੇ ਕੁੱਕੁਟੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਆਦਿ ਲਿੰਗ ਹੈ।
ਤਦਾਰਾਧਯ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਜਾਮਦਗਨੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।
ਦੇਵਦਾਰੁਵਨਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਕਾਲਵਨਂ ਗਤਃ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪਰਮੇਣ ਸਮਾਧਿਨਾ
ਦੇਵਦਾਰੁ ਦੇ ਵਣ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਵਣ ਵਿਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਰੀਤ ਨਾਲ, ਪੂਰਨ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਤਤ੍ਰ ਵਾਣੀ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਲਿਂਗਮਧ੍ਯਾਦ੍ਵਰਾਨਨੇ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਨृਪਵਿਪ੍ਰਾਣਾਮਦृष੍ਟਂ ਤਤ੍ਰ ਕਾਰਣਮ੍
ਉਥੇ, ਲਿੰਗ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਉਠੀ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ; ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਗਾਇਬ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਉਥੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ।
ਵਿਪਾਕੇਨ ਸ੍ਵਕੀਯੇਨ ਗਤਾ ਵੈਵਸ੍ਵਤਂ ਪੁਰਮ੍ 5.2.66.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ, ਉਹ ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ।
ਅਨੇਨ ਸ਼ੁਦ੍ਧਭਾਵੇਨ ਤੁष੍ਟੋऽਹਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ।
ਸਂਸਾਰਸਾਗਰੇ ਘੋਰੇ ਮਾ ਭਵੇਨ੍ਮਮ ਜਨ੍ਮ ਚ
ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਅਕ੍ਸ਼ਯਾਂ ਦੇਹਿ ਮੇ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਮੇ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤੋ ਭੁਵਿ
ਮੈਨੂੰ ਅਮਰ ਇਜ਼ਤ ਦੇ, ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇ।
ਵਦਂਤੁ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਏष ਮੇ ਦੁਰ੍ਲਭੋ ਵਰਃ ਤੇषਾਂ ਵਿਯੋਗੋ ਮਾ ਭੂਯਾਤ੍ਪੁਤ੍ਰਤੋ ਧਨਤੋऽਪਿ ਵਾ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਇਹ ਕਹਿ ਦੇਣ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਿਰਲਾ ਵਰ ਹੈ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿਛੋੜਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ, ਨਾ ਧਨ ਤੋਂ।
ਨ ਸਂਸਾਰਭਯਂ ਤੇषਾਂ ਦਸ੍ਯੁਤੋ ਨੈਵ ਰਾਜਤਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਡਰ, ਚੋਰਾਂ ਦਾ ਡਰ ਜਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸ਼ਿਵਮਸ੍ਤੁ ਸਦਾ ਤੇषਾਂ ਯੇषਾਂ ਤ੍ਵਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਗਤਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਹੋਵੇ।
ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਭਿषੇਕੈਸ੍ਤੁ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਨਰੈਃ
ਜੋ ਪੁੰਨ ਲੋਕ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ,