ਕਿਂ ਤੇऽਭੀष੍ਟਂ ਕਰੋਮ੍ਯਦ੍ਯ ਕਿਂ ਦਦਾਮਿ ਪਿਤਾਮਹ
"ਤੈਨੂੰ ਅੱਜ ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਮੈਂ ਕੀ ਦੇਵਾਂ?"
ਇਤਿ ਲਿਂਗਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਤਦਾ
ਲਿੰਗ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ:
ਜਲਂ ਗृਹਾਣ ਵਾਣੀਸ਼ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਜਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਵਾਰਣਮ੍
"ਹੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਇਹ ਪਾਣੀ ਲੈ ਲਓ, ਜੋ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕਰਦਾ ਹੈ।"
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਤ੍ਵਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਗਤੋ ਯਤ੍ਰ ਜਨਾਰ੍ਦ੍ਦਨਃ 5.2.65.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਤੁਰੰਤ ਉਥੇ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਜਨਾਰਦਨ ਸੀ।
ਸ ਪੁਲੋਮਾ ਮਹਾਨਾਸੀਤ੍ਸ੍ਵਾਰੋਚਿषੇਂऽਤਰੇ ਮਨੌ
ਉਥੇ, ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਮਨਵੰਤਰੀ ਵਿੱਚ, ਪੁਲੋਮਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਜੀਵ ਸੀ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਤ੍ਰ ਤਲ੍ਲਿਂਗਂ ਨਾਮ ਚਕ੍ਰੇ ਜਨਾਰ੍ਦ੍ਦਨਃ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਸ਼੍ਵਰੋਨਾਮ ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਲੋਕੇषੁ ਯਾਸ੍ਯਤਿ
ਉਥੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਉਹ ਲਿੰਗ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮੇਸ਼ਵਰ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਯੇ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਂਤਿ ਨਰਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦੇਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਯਸ੍ਤੁ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਦੇਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਯਾਦ ਚਾਹੇ ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
ਯਃ ਪੁष੍ਕਰਂ ਨਰੋ ਗਤ੍ਵਾ ਤਪੋ ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਚਰੇਤ੍
ਜਾਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪੁਸ਼ਕਰ ਜਾ ਕੇ ਸੌ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਪਂਚਪਾਤਕਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਯੋ ਮਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯੋ ਦੁष੍ਟਮਾਨਸਃ
ਜਾਂ ਉਹ ਮਰਦ, ਜੋ ਪੰਜ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇ, ਜੇਕਰ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਵੀ ਮਾੜਾ ਹੋਵੇ,
ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣਾਨਾਂ ਵਿਧਿਵਦ੍ਦਸ਼ਾਨਾਮੇਵ ਯਤ੍ਫਲਮ੍
ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਚੰਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਦੇ ਦਸ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵੈਕੁਂਠਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪਿਆਰੀਏ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਦਾ ਲਈ ਵੈਕੁੰਠ ਵਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮ ਆਵਂਤ੍ਯਖਂਡੇ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਲਿਙ੍ਗਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਸ਼੍ਵਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਪਂਚषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਠੱਸੀ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ, ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੈਂਸਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਮਹਾਪਾਪਂ ਸ਼ਮਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਵੀ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਲ੍ਪੋਨਾਮ ਮਹਾਦੇਵਿ ਰਾਜਾਭੂਦ੍ਭੁਵਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਲਪੋਨਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ।
ਵਿਕਲ੍ਪਬਹੁਲੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਂਸਾਰਗਤਿਚਿਂਤਕਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਦੇਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਗੇੜਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਰਾਰੋਹੇ ਮੂਰ੍ਤਾਃ ਪਂਚਾਗ੍ਨਯੋ ਯਥਾ ਵਿਕ੍ਰਾਂਤਃ ਪਂਚਮਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਪਾਰਗਾਃ
ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਰੂਪ ਵਿਚ। ਪੰਜਵਾਂ ਪੁੱਤਰ ਵਿਕਰਾਂਤ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬਹਾਦਰ ਸੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਸਨ।
ਪਿਤ੍ਰਾ ਜਲ੍ਪੇਨ ਤੇ ਰਾਜ੍ਞਾ ਪृਥਗ੍ਰਾਜ੍ਯੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਓ ਜਲਪੋਨਾ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਂ ਸੁਬਾਹੁਰ੍ਨृਪਤਿਰ੍ਯਾਮ੍ਯਾਂ ਵੈ ਸ਼ਤ੍ਰੁਮਰ੍ਦਨਃ
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸੁਬਾਹੁ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ ਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸ਼ਤ੍ਰੁਮਰਦਨ।
ਮਧ੍ਯੇ ਵਿਕ੍ਰਾਂਤਸਂਜ੍ਞਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵਪਦੇ ਵਿਨਿਯੋਜਿਤਃ
ਵਿਕਰਾਂਤ, ਜਿਸ ਦਾ ਇਹ ਨਾਂ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਬਭੂਵੁਰ੍ਮਂਤ੍ਰਿਣਸ੍ਤੇषਾਂ ਹਿਤਾ ਵਂਸ਼ਕ੍ਰਮਾਗਤਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਦਾ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਉਹੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਵਿਕ੍ਰਾਂਤਸ੍ਯ ਚ ਯੋ ਮਂਤ੍ਰੀ ਵਿਕਲ੍ਪੈਕਪਰਾਯਣਃ
ਵਿਕਰਾਂਤ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਸਦਾ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਯਸ੍ਯੈषਾ ਪृਥਿਵੀ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾ ਸ ਸਮਰ੍ਥਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ 5.2.66.
ਉਹ ਐਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਸ਼੍ਚਾਮृਤਂ ਲਬ੍ਧਮੁਦ੍ਯਮੇਨ ਮਹੀਪਤੇ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਉੱਦਮ ਕਰਕੇ ਹੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਹੀਨੋਦ੍ਯਮਾ ਮਾਨਵਾ ਯੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਿਯਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੋ ਰਾਜੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਦਮ ਨਹੀਂ, ਉਹ—
ਸ੍ਨੇਹਂ ਚ ਕੁਰੁਤੇ ਭ੍ਰਾਤਾ ਰਾਜ੍ਯਲੁਬ੍ਧੋऽਰ੍ਥਕਾਰਣਾਤ੍ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਨ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਤੁ ਭੂਪ ਮਂਤ੍ਰਪਰਿਗ੍ਰਹਃ
ਭਰਾ ਰਾਜ ਦੀ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਲਾਭ ਲਈ ਪਿਆਰ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੰਤਰੀ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਪਰੋऽਪਿ ਹਿਤਵਾਨ੍ਬਨ੍ਧੁਰ੍ਬਨ੍ਧੁਰਪ੍ਯਹਿਤਃ ਪਰਃ
ਕਈ ਵਾਰੀ ਪਰਾਇਆ ਵੀ ਭਲਾ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਕਈ ਵਾਰੀ ਆਪਣਾ ਪਰਾਇਆ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਰਾਇਆ ਆਪਣਾ।
ਭੂਮਿਮੇਤੇ ਨਿਰ੍ਗਿਲਂਤਿ ਸਰ੍ਪਾ ਬਿਲਸ਼ਯਾਨਿਵ
ਇਹ ਸੱਪ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਿਕਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮਾਯਯਾ ਮੋਹਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕੋ ਵਾ ਕਸ੍ਯ ਚ ਬਾਂਧਵਃ
ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਮਾਇਆ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈ ਹੈ—ਕੌਣ ਕਿਸ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੈ?