ਸ਼ਾਰਦਾਭ੍ਰਸਮਾਭਾਸਂ ਮਧ੍ਯੇਕਾਲਂ ਯਥਾ ਘਨਮ੍
ਉਹ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਚਮਕ ਵਿਚ ਕਾਲਾ।
ਅਯਂ ਸ ਦਾਨਵਗਿਰਿਵਜ੍ਰੋ ਹਿ ਮਧੁਸੂਦਨਃ
ਇਹੀ ਉਹ ਮਧੁਸੂਦਨ ਹੈ, ਜੋ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਲਈ ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਦੈਤ੍ਯਸੀਮਂਤਿਨੀਕਾਂਤਪਤ੍ਰਵਲ੍ਲੀਪ੍ਰਭਂਜਕਃ
ਇਹ ਦੈਤ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਨਰਮ ਲਤਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਗਤਸ਼ਂਕਃ ਸ੍ਵਪਿਤ੍ਯੇਕਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਕੁਟਿਲਾਸ਼ਯਃ 5.2.65.
ਉਹ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਇਕੱਲਾ ਸੁੱਤਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨ ਵਿਚ ਵੰਕੜੀ ਸੋਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਹਿ ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰਃ ਪੁਲੋਮਾਤਿਰੁषਾਨ੍ਵਿਤਃ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਨਾਭਿਕਮਲੇ ਚਿਨ੍ਤਯਾਨਂ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਪੁਲੋਮਨ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਨਾਭੀ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿਚ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਥ ਵ੍ਯਾਕੁਲਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਦਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਹ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਮੰਨਿਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।
ਅਥ ਬੋਧਂ ਗਤਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਕੈਟਭਾਰਿਰ੍ਮਹਾਬਲਃ
ਫਿਰ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਕੈਟਭ ਦਾ ਵਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਚੁਸਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਜੇਯਃ ਸਂਗਰੇ ਧੀਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਿਦਮ ਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜੋ ਜੰਗ ਵਿਚ ਅਜੇਤ ਅਤੇ ਡਿੱਠਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਅਸੌ ਲਬ੍ਧਵਰੋ ਦੈਤ੍ਯਃ ਸਹਸਾ ਮਾਂ ਵਿਜੇष੍ਯਤਿ
ਉਹ ਦੈਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਰ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਚਾਨਕ ਮੈਨੂੰ ਹਰਾ ਦੇਵੇਗਾ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਰਾਯੁਕ੍ਤੋ ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਸੁਭਾਗੇ ਮਹਾਕਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਜਾ।
ਉਤ੍ਤਰੇ ਚ੍ਯਵਨੇਸ਼ਸ੍ਯ ਸ਼ਿਵਸ਼ਕ੍ਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਚ੍ਯਵਨ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਉਥੇ।
ਕੁਣ੍ਡੇਸ਼੍ਵਰਕਰਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਕਾਰਿ ਵਾਰਿ ਨਿਰਂਤਰਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਕੁੰਡੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਣੀ ਛੂਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ
ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਚਕਾਰ ਸਹਸਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਿਤਾਮਹਃ 5.2.65.
ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਨਮੋऽਵਿषਹ੍ਯਵੀਰ੍ਯਾਯ ਨਮੋ ਵਿਸ਼੍ਵਕ੍ਰਿਯਾਤ੍ਮਨੇ
ਅਜਿੱਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਨਮਃ ਪਿਂਗਕਪਰ੍ਦ੍ਦਾਯ ਨਮਃ ਖਂਡੇਂਦੁਧਾਰਿਣੇ
ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਰਧ ਚੰਦ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਵਂਦੇ ਤ੍ਵਾਂ ਭੂਤਭਰ੍ਤ੍ਤਾਰਂ ਸਦਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣਹਾਰ ਹੈ, ਸਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਵਨ੍ਦੇ ਤ੍ਵਾਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਾਰੇ ਜਹਾਨ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਹੈ।
ਵਂਦੇ ਤ੍ਵਾਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਦੇਵਂ ਦੈਤ੍ਯਸਂਘਾਤਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਃ ਸ ਭਗਵਾਁਲ੍ਲਿਂਗਰੂਪੀ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ,
ਕਿਂ ਤੇऽਭੀष੍ਟਂ ਕਰੋਮ੍ਯਦ੍ਯ ਕਿਂ ਦਦਾਮਿ ਪਿਤਾਮਹ
"ਤੈਨੂੰ ਅੱਜ ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਮੈਂ ਕੀ ਦੇਵਾਂ?"
ਇਤਿ ਲਿਂਗਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਤਦਾ
ਲਿੰਗ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ:
ਜਲਂ ਗृਹਾਣ ਵਾਣੀਸ਼ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਜਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਵਾਰਣਮ੍
"ਹੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਇਹ ਪਾਣੀ ਲੈ ਲਓ, ਜੋ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕਰਦਾ ਹੈ।"
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਤ੍ਵਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਗਤੋ ਯਤ੍ਰ ਜਨਾਰ੍ਦ੍ਦਨਃ 5.2.65.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਤੁਰੰਤ ਉਥੇ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਜਨਾਰਦਨ ਸੀ।
ਸ ਪੁਲੋਮਾ ਮਹਾਨਾਸੀਤ੍ਸ੍ਵਾਰੋਚਿषੇਂऽਤਰੇ ਮਨੌ
ਉਥੇ, ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਮਨਵੰਤਰੀ ਵਿੱਚ, ਪੁਲੋਮਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਜੀਵ ਸੀ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਤ੍ਰ ਤਲ੍ਲਿਂਗਂ ਨਾਮ ਚਕ੍ਰੇ ਜਨਾਰ੍ਦ੍ਦਨਃ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਸ਼੍ਵਰੋਨਾਮ ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਲੋਕੇषੁ ਯਾਸ੍ਯਤਿ
ਉਥੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਉਹ ਲਿੰਗ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮੇਸ਼ਵਰ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਯੇ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਂਤਿ ਨਰਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦੇਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਯਸ੍ਤੁ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਦੇਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਯਾਦ ਚਾਹੇ ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
ਯਃ ਪੁष੍ਕਰਂ ਨਰੋ ਗਤ੍ਵਾ ਤਪੋ ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਚਰੇਤ੍
ਜਾਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪੁਸ਼ਕਰ ਜਾ ਕੇ ਸੌ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਪਂਚਪਾਤਕਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਯੋ ਮਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯੋ ਦੁष੍ਟਮਾਨਸਃ
ਜਾਂ ਉਹ ਮਰਦ, ਜੋ ਪੰਜ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇ, ਜੇਕਰ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਵੀ ਮਾੜਾ ਹੋਵੇ,