ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਿਂਤਯਾਮਾਸ ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਉਹਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੈ?'
ਚਿਂਤਯਨ੍ਨਿਵ ਤਤ੍ਰਾਸੌ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵਿਜਨੇ ਵਨੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ—
ਸ ਤਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਨृਪਤਿਃ ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਭੋ ਦ੍ਵਿਜ
ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਕੀ ਹੈ?'
ਕੁਜਂਭੋਨਾਮ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਭਿਨਤ੍ਤਿ ਵਸੁਧਾਮਿਮਾਮ੍
'ਕੁਜੰਭਾ ਨਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਧਰਤੀ ਤੋੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।'
ਤਮਜਿਤ੍ਵਾ ਕਥਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ ਵਸੁਧਾਧਿਪ
ਉਸਨੂੰ ਹਰਾਏ ਬਿਨਾ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਰਾਜ ਕਿਵੇਂ ਕਰੇਂਗਾ?
ਉਪਦ੍ਰੁਤਾਸ੍ਤਥਾ ਦੇਸ਼ਾ ਧ੍ਵਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾਸ਼੍ਰਮਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਯਦਿ ਤ੍ਵਂ ਘਾਤਯਸ੍ਯੇਨਂ ਪਾਤਾਲਾਂਤਰਗੋਚਰਮ੍ 5.2.63.
ਜੇ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ—
ਇਤਿ ਵਿਪ੍ਰ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਂਤ੍ਰਯਾਮਾਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਤਂ ਮਂਤ੍ਰਂ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਂ ਤੁ ਸੂਨੁਭ੍ਯਾਂ ਸਹ ਮਂਤ੍ਰਿਭਿਃ
ਉਹ ਸਲਾਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਤਤਃ ਕਤਿਪਯਾਹੇ ਤੁ ਤਾਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਜਲਜੇਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍
ਫਿਰ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਕਮਲ-ਨੈਨੀ ਕੁੜੀ—
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਹੀਪਾਲਃ ਕ੍ਰੋਧਪਰ੍ਯਾਕੁਲੇਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭੂਮੌ ਪੁਰਾ ਗਤ੍ਤੇਂ ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਿਤੇ ਮਯਿ
ਜਦੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਉਥੇ ਸ਼ੱਕ ਵਿਚ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ਲਾਸ਼ ਵੇਖੀ ਸੀ।
ਸ ਹਨ੍ਯਤਾਂ ਸੋऽਪਹਰ੍ਤ੍ਤਾ ਮੁਦਾਵਤ੍ਯਾਃ ਸੁਦੁਰ੍ਮਤਿਃ
ਉਹ ਮਾੜੀ ਸੋਚ ਵਾਲਾ, ਮੁਦਾਵਤੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਾ, ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ।
ਤੌ ਸੁਤੌ ਤਤ੍ਰ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਪਾਤਾਲੇ ਪਿਤृਸ਼ਾਸਨਾਤ੍
ਫਿਰ ਪਿਓ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਤਤਃ ਪਰਿਘਨਿਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ਼ੂਲਪਰਸ਼੍ਵਧੈਃ
ਫਿਰ ਲੋਹੇ ਦੇ ਗੱਦੇ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਭਾਲੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਤੇ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ—
ਤਤੋ ਮਾਯਾਬਲਵਤਾ ਤੇਨ ਦੈਤ੍ਯੇਨ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਸ ਦੈਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਓਸੇ ਵੇਲੇ—
ਹਤ ਸੈਨ੍ਯੌ ਰਣੇ ਬਦ੍ਧੌ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੌ ਮਹਾਬਲੌ ।। 5.2.63.
ਜੰਗ ਵਿਚ ਉਹ ਦੋ ਬਲਵਾਨ ਰਾਜਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਮਰਵਾ ਕੇ, ਫੜ ਲਏ ਗਏ।
ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਹੀਪਾਲੋ ਵਿਵਰ੍ਣਵਦਨੋऽਭਵਤ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੀਲਾ ਪੈ ਗਿਆ।
ਰੁਰੋਦ ਬਹੁਧਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਨੇਹੇਨ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ ਅਨੇਕਸृष੍ਟਿਸਂਹਾਰਦृष੍ਟਕਾਰ੍ਯਪਰਾਵਰਃ
ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਵੱਡਾ ਰੋਇਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਉਦਿਤਾਦਿਤ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ਃ ਸਪ੍ਤਕਲ੍ਪਾਨੁਗੋ ਵਸ਼ੀ ਰਾਜਾਨਂ ਕਥਯਾਮਾਸ ਤ੍ਰਿਕਾਲਜ੍ਞੋ ਮਹਾਮੁਨਿਃ
ਫਿਰ, ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਿਆਂ, ਸੱਤ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਅਨੁਭਵੀ, ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਂਮੁਨੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਮਾ ਸ਼ੁਚਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਹੀਪਾਲ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਿਯੋऽਸਿ ਦृਢਵ੍ਰਤਃ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ; ਤੂੰ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵਚਨ ਵਾਲਾ ਖ਼ਤਰੀ ਹੈਂ।
ਸ਼ੋਕਂ ਕੁਪੁਰੁषਾਚੀਰ੍ਣਂ ਤ੍ਯਜ ਤ੍ਵਂ ਰਾਜਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਮਾੜੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਗਮ ਛੱਡ ਦੇ।
ਨਾਤ੍ਯੁਚ੍ਚਂ ਮੇਰੁਸ਼ਿਖਰਂ ਨਾਤਿਨੀਚਂ ਰਸਾਤਲਮ੍
ਨਹੀਂ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪਾਤਾਲ ਬਹੁਤ ਹੇਠਾਂ ਹੈ।
ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਲਿਂਗਮਾਰਾਧਯ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਵੱਡੇ ਕਾਲਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।
ਧਨੁਃਸਾਹਸ੍ਰਤੁਲ੍ਯਂ ਤੁ ਮੁਸ਼ਲਸ੍ਯ ਨਿਵਾਰਣਮ੍
ਹਜ਼ਾਰ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਮੁਸ਼ਲ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਧਨੁਃਸਾਹਸ੍ਰਹਸ੍ਤੈਸ੍ਤੁ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਯੋਧਸਤ੍ਤਮੈਃ ਇਂਦ੍ਰੇਣ ਚ ਧਨੁਰ੍ਲਬ੍ਧਂ ਜਂਭੋ ਵੈ ਯੇਨ ਪਾਤਿਤਃ
ਜੋ ਵੱਡੇ ਬੀਰ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ, ਹਰੇਕ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਜਿੰਨੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਵੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਲਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਜੰਭ ਮਾਰੇਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਰਾਜਾਥ ਵਿਦੂਰਥਃ 5.2.63.
ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਵਿਦੂਰਥਾ ਨੇ—
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਤ੍ਰ ਤਲ੍ਲਿਂਗਂ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਲਿੰਗ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ।
ਧਨੁਃਸਾਹਸ੍ਰਤੁਲ੍ਯਂ ਚ ਮੁਸ਼ਲਸ੍ਯ ਨਿਵਾਰਣਮ੍ ਜਗਾਮ ਧੀਰਃ ਪਾਤਾਲਂ ਤੇਨ ਗਰ੍ਤੇਨ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਹਜ਼ਾਰ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਮੁਸ਼ਲ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਉਹ ਧੀਰਵਾਨ ਜਲਦੀ ਉਸ ਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਤਾਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਜ੍ਯਾਸ੍ਵਨਮਤ੍ਯੁਗ੍ਰਂ ਸ ਚਕ੍ਰੇ ਪਾਰ੍ਥਿਵਸ੍ਤਦਾ
ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤੰਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਕੀਤੀ।