ਤਤ੍ਰ ਵਨ੍ਯਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਹਤ੍ਵਾ ਸਬਲਵਾਹਨਃ
ਉਥੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਮਾਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਏਕ ਏਵੋਤ੍ਤਮਬਲਃ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਸਮਨ੍ਵਿਤਃ। ਸ ਵਨਸ੍ਯਾਂਤਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮਹਦਾਰਣ੍ਯਮਾਸਦਤ੍
ਉਹ ਇਕੱਲਾ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤਰਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਵੱਡਾ ਜੰਗਲ ਵੇਖਿਆ।
ਤਚ੍ਚਾਪ੍ਯਤੀਤ੍ਯ ਨृਪਤਿਰ੍ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਰਮਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਜਦ ਉਹ ਜੰਗਲ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖਿਆ।
ਪੁष੍ਪਿਤੈਃ ਪਾਦਪੈਃ ਕੀਰ੍ਣਮਤੀਵ ਸੁਖਸ਼ਾਦ੍ਵਲਮ੍
ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਨਰਮ ਘਾਹ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸੁਖਦਾਇਕ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਥ ਤਂ ਤਥਾ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਕਨ੍ਯਾ ਸ਼੍ਰੀਰਿਵ ਰੂਪਿਣੀ 5.2.62.
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਕੁੜੀ, ਜੋ ਸੋਭਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਆ ਗਈ।
ਸਾ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਰਾਜਾਨਂ ਪਦ੍ਮਗਰ੍ਭਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍
ਉਹ ਕੁੜੀ ਨੇ ਜਦ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕਮਲ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਸੀ—
ਉਵਾਚ ਸ੍ਮਯਮਾਨਾਥ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕ੍ਰਿਯਤਾਮਿਤਿ
ਉਹ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, 'ਦੱਸੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ?'
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚੈਵਾਨਵਦ੍ਯਾਂਗੀਂ ਯਥਾਵਤ੍ਪ੍ਰਤਿਪੂਜਿਤਃ
ਉਸਦੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸੋਹਣੀ ਦੇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸਦੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਕ੍ਵ ਗਤੋ ਭਗਵਾਨ੍ਭਦ੍ਰੇ ਤਨ੍ਮਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਸ਼ੋਭਨੇ ਹਸਂਤੀ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚੇਦਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਧੁਰਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਭਲੇ ਜੀ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਕਿੱਥੇ ਗਏ ਨੇ? ਸੋਹਣੀਏ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।' ਉਹ ਹੱਸ ਕੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਕਨ੍ਯਾਹਂ ਪृਥਿਵੀਪਾਲ ਕੌਮਾਰਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਃ
ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, 'ਮੈਂ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਤੇ ਕੁਆਰੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹਾਂ।'
ਸੁਤਾ ਕਣ੍ਵਸ੍ਯ ਮਾਮੇਵਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਤ੍ਵਂ ਮਨੁਜਾਧਿਪ
'ਮੈਨੂੰ ਕਣ੍ਵ ਦੀ ਧੀ ਜਾਣ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ।'
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨृਪੇਣੋਕ੍ਤਂ ਵਰਾਨਨੇ
ਉਸਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ:
ਭਾਰ੍ਯਾ ਮੇ ਭਵ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣਿ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਿਂ ਕਰਵਾਣਿ ਤੇ
'ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਜਾ, ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀਏ। ਦੱਸ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?'
ਆਹਰਾਮਿ ਤਵਾਦ੍ਯਾਹਂ ਭਾਰ੍ਯਾ ਮੇ ਭਵ ਸ਼ੋਭਨੇ ਵਿਵਾਹਾਨਾਂ ਚ ਰਂਭੋਰੁ ਗਾਂਧਰ੍ਵਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਉਚ੍ਯਤੇ
'ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਵਾਂਗਾ, ਸੋਹਣੀਏ। ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਤਲੀ ਰਾਣੀਏ, ਗਾਂਧਰਵ ਵਿਆਹ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।'
ਨृਪਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਨ੍ਯਾ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ 5.2.62.
ਰਾਜੇ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੁੜੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ:
ਤਦਰ੍ਥਂ ਮਾਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਤ੍ਵਯਾ ਮੇऽਪਹृਤਂ ਮਨਃ
'ਇਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਖੜੀ ਹਾਂ; ਮੇਰਾ ਮਨ ਤੂੰ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਆਤ੍ਮਨੋ ਬਂਧੁਰਾਤ੍ਮੈਵ ਗਤਿਰਾਤ੍ਮੈਵ ਚਾਤ੍ਮਨਃ
'ਆਦਮੀ ਲਈ ਆਪਣਾ ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ, ਆਪਣਾ ਸਹਾਰਾ ਤੇ ਆਪਣਾ ਮੰਤਵ ਹੈ।'
ਸਤ੍ਯਂ ਮੇ ਪ੍ਰਤਿਜਾਨੀਹਿ ਦਤ੍ਤਮਾਤ੍ਮਾਨਮਦ੍ਯ ਮੇ
'ਸੱਚੀ ਕਸਮ ਖਾ, ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦੇ।'
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯਾ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਣੀਤਾ ਨृਪੇਣ ਹਿ
ਉਸ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ।
ਕਾਮਿਤਾ ਸਾ ਨृਪੇਣੇਵ ਤਤੋ ਗਂਤੁਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਚਾਹੀ ਗਈ ਉਹ ਕੁੜੀ ਫਿਰ ਚਲਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
ਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਪਿਤਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹ੍ਰਿਯਾ ਨੋਪਜਗਾਮ ਤਮ੍
ਉਹ ਕੁੜੀ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਲਜਾ ਕਰ ਉਸ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਗਈ।
ਉਵਾਚ ਪਰਮਂ ਕੁਦ੍ਧਸ੍ਤਾਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਕਾਮਮੋਹਿਤਾਮ੍
ਉਹ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਸਨਾ ਵਿਚ ਫਸੀ ਹੋਈ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।
ਸ੍ਵਯਂ ਸ੍ਵਯਂਵਰੋ ਮੋਹਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕृष੍ਣਾ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਤੀ ਚੁਣਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਤੂੰ ਕਾਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇਂ।
ਅਯਂ ਤੇ ਨृਪਤਿਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਤਾ ਦੁष੍ਟਰੂਪੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਇਹ ਰਾਜਾ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਇਹ ਹੁਣ ਮਾੜੀ ਸੂਰਤ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਜ੍ਜਾਤਾ ਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਰੂਪਵਰ੍ਜਿਤਾ 5.2.62.
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਕੁੜੀ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀ ਸੋਹਣੀ ਸੂਰਤ ਤੋਂ ਵੰਝ ਗਈ।
ਅਥ ਪ੍ਰਸਾਦਯਾਮਾਸ ਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਪਿਤਰਂ ਤਦਾ
ਫਿਰ ਉਹ ਕੁੜੀ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਾਚ੍ਚ ਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਤਾਤ ਤ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਂਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਪਿਉ ਜੀ, ਜਿਹੜਾ ਪਾਪ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਓ।
ਨ ਚਾਹਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਾ ਤੇਨ ਮਯਾਸੌ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤੋ ਨृਪਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਲੱਭਿਆ।
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯਾ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਵਿਪ੍ਰੋऽਤਿਕृਪਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਦਇਆ ਆ ਗਈ।
ਨੈਵ ਵਾਗਨृਤਂ ਪੁਤ੍ਰਿ ਯਾਵਦਦ੍ਯ ਸ੍ਮਰਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਪੁੱਤਰੀ, ਜਿੰਨਾ ਤੱਕ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ।