ਪੂਰ੍ਵਕਰ੍ਮਵਸ਼ਾਦ੍ਦੇਵਿ ਦੁਰ੍ਭੂਗਾ ਸਮਜਾਯਤ
ਪਰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਅਸੁਭਾਗੀ ਜਨਮੀ।
ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੋਦ੍ਵੇਗਕਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞਃ ਕਰੋਤਿ ਸਾ
ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਐਸਾ ਬੋਲ ਬੋਲੀ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰ ਗਿਆ।
ਮृਰ੍ਛਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯਸਹ੍ਯਾਂ ਸ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੇਨ ਭੂਪਤਿਃ ਦਹ੍ਯਮਾਨੋऽਤਿਤੀਵ੍ਰੇਣ ਵਹ੍ਨਿਨਾ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਦੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਅਸਹਿਣ ਸ਼ੂਨਤਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਬੋਲਿਆ।
ਦ੍ਵਾਸ੍ਥੈਤਾਂ ਦੁਰ੍ਭਗਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਮਾਦਾਯ ਵਿਪਿਨੇ ਵਨੇ
ਉਸ ਨੇ ਦਵਾਰਪਾਲਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਆਪਣੀ ਅਸੁਭਾਗੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਓ।
ਤਤੋ ਨृਪਸ੍ਯ ਵਚਨਮਵਿਚਾਰ੍ਯਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਃ 5.2.61.
ਫਿਰ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਸੋਚੇ ਸਮਝੇ, ਉਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸਾ ਚ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਵਨੇ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਰੁਦਤੀ ਚ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਉਹ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਛੱਡੀ ਹੋਈ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ।
ਅਥ ਸਾ ਚਾਰੁਸਰ੍ਵਾਂਗੀ ਤਤ੍ਰਾਸਕ੍ਤਾਤ੍ਮਮਾਨਸਾ
ਫਿਰ ਉਹ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਸੋਹਣੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਨ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਤੇ ਦਿਲ ਉਥੇ ਹੀ ਜੁੜ ਗਿਆ।
ਨਿਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤ੍ਯਨਵਦ੍ਯਾਂਗੀ ਹਾਹੇਤਿ ਰੁਦਤੀ ਮੁਹੁਃ
ਉਹ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਖਰਿਆ ਸੀ, ਡੂੰਘੀ ਆਹ ਭਰਦੀ ਹੋਈ, ਵਾਰ ਵਾਰ 'ਹਾਏ! ਹਾਏ!' ਕਹਿ ਕੇ ਰੋਂਦੀ ਰਹੀ।
ਨ ਵਿਹਾਰੇ ਨ ਚਾਹਾਰੇ ਰਮਣੀਯੇ ਨ ਤਦ੍ਵਨੇ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਤੇਨ ਵਰਾਰੋਹੇ ਨਿਨਿਨ੍ਦ ਨਿਜਯੌਵਨਮ੍
ਉਹ ਨਾਂ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਨਾਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਸੋਹਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਲੱਭੀ; ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਛੱਡ ਜਾਣ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਹੀ ਦੋਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਦੁਰ੍ਭਗਾਹਂ ਕ੍ਵ ਜਾਤਾਤ੍ਰ ਦੁष੍ਟਦੈਵਵਸ਼ੀਕृਤਾ
ਮੈਂ ਕਿੰਨੀ ਮੰਦਭਾਗੀ ਹਾਂ, ਇੱਥੇ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਤੇ ਮਾੜੇ ਭਾਗ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ।
ਧਨ੍ਯੋऽਯਮਤਿਪੁਣ੍ਯੋऽਯਂ ਯੋऽਯਂ ਯੌਵਨਗੋਚਰਃ
ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਕਿੰਨਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਭੀष੍ਟਾ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਕਾਂਤਾ ਕਾਂਤਃ ਕਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਿਦੀਪ੍ਸਿਤਃ
ਕਿਸੇ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਮਾਯਂ ਵਲ੍ਲਭੋ ਰਾਜਾ ਨ ਚਾਹਂ ਨृਪਵਲ੍ਲਭਾ
ਇਹ ਰਾਜਾ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
ਯਦ੍ਯਦ੍ਯ ਸ ਮਹੀਪਾਲੋ ਨ ਮਯਾ ਸਂਗਮੇष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਅੱਜ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਨਹੀਂ ਆਇਆ—
ਰਮਣੀਯਮਭੂਦ੍ਯਤ੍ਤੁ ਪੁਂਸ੍ਕੋਕਿਲਨਿਨਾਦਿਤਮ੍ 5.2.61.
ਉਹ ਥਾਂ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਹਣੀ ਸੀ ਤੇ ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਰੁਚੀ ਗੁਆ ਬੈਠੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਥਂ ਸਾ ਮਦਨਾਵਿष੍ਟਾ ਵਿਲਪਨ੍ਤੀ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਮੇਖਲਾਜਿਨਕੌਪੀਨਦਣ੍ਡਕਾष੍ਠੋਪਜੀਵਨਮ੍
ਉਹ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਕਮਰਬੰਦ, ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ, ਲੰਗੋਟ, ਸਟਿਕ ਤੇ ਇਕ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ।
ਉਦਯਾਦਿਤ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ਂ ਵਿਭਾਵਸੁਸਮਦ੍ਯੁਤਿਮ੍
ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਗਈ ਜੋ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤੀਬਰ ਰੌਸ਼ਨ ਸੀ।
ਵਿਨਯੇਨੋਪਸਂਯਮ੍ਯ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯਾਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਆਈ, ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ ਤੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ।
ਭਗਵਨ੍ਕਾਸ਼ਿਰਾਜਸ੍ਯ ਸੁਤਾਹਮਤਿਵਲ੍ਲਭਾ
ਪੂਜਨੀਕ ਜੀ, ਮੈਂ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਧੀ ਹਾਂ।
ਅਸ਼੍ਵਵਾਹਨਸਂਜ੍ਞੇਨ ਨृਪੇਣੋਢਾ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਮੈਂ ਅਸ਼ਵਵਾਹਨ ਨਾਮ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਵਿਆਹੀ ਗਈ ਸੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।
ਸਾ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਨ ਚਾਭੀष੍ਟਾ ਜਾਤਾऽਹਂ ਤਸ੍ਯ ਭੂਪਤੇਃ
ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸ ਭੂਪਤਿ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਣੀ?
ਦੁਰ੍ਭਗਾਹਂ ਕਥਂ ਜਾਤਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਕੇਨ ਤਾਪਸ ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਚ ਕਥਂ ਮੇ ਸ੍ਯਾਦਿਤਿ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਕਥ੍ਯਤਾਮ੍
ਹੇ ਤਪਸਵੀ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਮੰਦਭਾਗੀ ਹੋ ਗਈ? ਕਿਸ ਕਰਮ ਨਾਲ? ਤੇ ਮੇਰੇ ਭਾਗ ਕਿਵੇਂ ਚੰਗੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਸੱਚ ਦੱਸੋ।
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਮੁਨਿਃ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਃ
ਉਸ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਪੱਕੇ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ੀ—
ਪਾਣਿਗ੍ਰਹਣਕਾਲੇ ਤ੍ਵਂ ਗ੍ਰਹੈਃ ਪਾਪੈਰ੍ਵਿਲੋਕਿਤਾ 5.2.61.
ਵਿਆਹ ਵੇਲੇ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਮਾੜੇ ਗ੍ਰਹਿ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਤੇਨ ਤੇ ਵਲ੍ਲਭੋ ਰਾਜਾ ਨ ਤ੍ਵਂ ਭੂਪਸ੍ਯ ਵਲ੍ਲਭਾ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਵਿਨਯੋਪੇਤਾ ਭਕ੍ਤਿਨਮ੍ਰਾਤ੍ਮਕਨ੍ਧਰਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਰਾਜਾ ਤੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੱਜਣ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ; ਤੂੰ ਨਿਮਰਤਾ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗਰਦਨ ਝੁਕਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਭਗਵਨ੍ਕੇਨ ਦਾਨੇਨ ਸ੍ਨਾਨੇਨ ਨਿਯਮੇਨ ਚ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਕਿਹੜੇ ਦਾਨ, ਕਿਹੜੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਜਾਂ ਕਿਹੜੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ—
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯਾ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਮੁਨਿਃ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਵਰਤ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ੀ—
ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਪੁਤ੍ਰਿ ਲਿਗਂ ਸੌਭਾਗ੍ਯਦਾਯਕਮ੍ ਤਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਸਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ
ਪੁੱਤਰੀਏ, ਮਹਾਂਕਾਲ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਇੱਕ ਲਿੰਗ ਹੈ ਜੋ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਸੁੱਖ-ਸੌਭਾਗ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਂਦ੍ਰਾਣ੍ਯਾਰਾਧਿਤਂ ਲਿਂਗਂ ਪੁਰਾ ਸੌਭਾਗ੍ਯਕਾਰਣਾਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗਚ੍ਛ ਮਮਾਦੇਸ਼ਾਨ੍ਮਹਾਕਾਲਵਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਇਹ ਲਿੰਗ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਦ੍ਰਾਣੀ ਨੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਲਈ ਪੂਜਿਆ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਆਖਣ ਤੇ ਤੂੰ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਾਂਕਾਲ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚੱਲ।