ਅਨ੍ਯਂ ਵਰਂ ਵृਣੀष੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਦੁਰ੍ਲਭੋऽਯਂ ਹਿ ਤੇ ਵਰਃ
ਤੂੰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ ਲੈ, ਇਹ ਵਰ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।
ਤਂ ਤੁ ਸ਼ੋਚਾਮਿ ਯੋ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਂ ਨਾਨੁਪਾਲਯੇਤ੍
ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਉਂਦਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਂ ਯਦਿ ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਵਰ੍ਣੈਃ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੋ 5.2.60.
ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਣਾ ਤਿੰਨ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਹੇ ਇੰਦਰ,
ਵੀਤਹਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਰਾਜਰ੍षਿਸ੍ਤਪਸਾ ਵਿਪ੍ਰਤਾਂ ਗਤਃ
ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਵੀਤਹਵਿਆ ਨੇ ਤਪ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਅਹਿਂਸਾਦਮਸਤ੍ਯਸ੍ਥਃ ਕਥਂ ਨਾਰ੍ਹਾਮਿ ਵਿਪ੍ਰਤਾਮ੍
ਮੈਂ ਜੋ ਅਹਿੰਸਾ ਤੇ ਸਚ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਲਈ ਅਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਏਤਾਮਵਸ੍ਥਾਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਦੈਵਯੋਗਾਤ੍ਪੁਰਂਦਰ
ਹੇ ਪੁਰੰਦਰ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਜੋੜ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਯਦਹਂ ਯਤ੍ਨਵਾਨੇਵਂ ਨ ਲਭੇ ਵਿਪ੍ਰਤਾਂ ਵਿਭੋ
ਜੇ ਮੇਰੀ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ,
ਯਦਿ ਤੇऽਹਮਨੁਗ੍ਰਾਹ੍ਯਃ ਕਿਂਚਿਦ੍ਵਾ ਸੁਕृਤਂ ਮਮ
ਜੇ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਕਰਮ ਹੈ,
ਯਥਾ ਮਮਾਕ੍ਸ਼ਯਾ ਕੀਤ੍ਤਿਰ੍ਭਵੇਦ੍ਵਾਪਿ ਪੁਰਂਦਰ ।। ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਤਦ੍ਦੇਵ ਸ਼ਿਰਸਾ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਸਾਦਯੇ
ਹੇ ਪੁਰੰਦਰ, ਮੇਰੀ ਕੀਰਤੀ ਸਦਾ ਰਹੇ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਰ ਦੇ। ਮੈਂ ਸਿਰ ਨਮਾਉਂਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਹਿ ਮਤਂਗੇਨ ਵਾਸਵੋ ਬਲਵृਤ੍ਰਹਾ
ਮਤੰਗ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਸਵ, ਜੋ ਬਲ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਵਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ,
ਦਿਵ੍ਯਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਧਰਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੀਸਿਦ੍ਧੇਸ਼੍ਵਰਪੂਰ੍ਵਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਮਤੰਗ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਦੀ ਅੱਗੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵੱਲ ਦੱਸਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਵਿਪ੍ਰਤ੍ਵਂ ਸਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ
ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੇਂਗਾ।
ਮਹਾਕਾਲਵਨਂ ਰਮ੍ਯਂ ਸਿਦ੍ਧਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਥਾਪਰਮ੍ 5.2.60.
ਫਿਰ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਮਹਾਕਾਲ ਵਣ, ਇਕ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ, ਵੱਲ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਂਪੂਜਯਾਮਾਸ ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਨਾਨਾਵਿਧੈਸ੍ਤਥਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਅਹੋ ਮਹਾਨ੍ਸਭਾਗ੍ਯੋਸਿ ਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਤੋषਿਤੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਮ੍
ਵਾਹ, ਤੂੰ ਕਿੰਨਾ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ।
ਵਰਦੋऽਸ੍ਮਿ ਵਰਾਰ੍ਹਾਣਾਂ ਸ਼ਾਪਦੋऽਸ੍ਮਿ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾਮ
ਮੈਂ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ ਚੰਗਿਆਂ ਲਈ, ਤੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ ਮੰਦਾਂ ਲਈ।
ਤਤੋऽਸੌ ਵਿਪ੍ਰਤਾਂ ਯਾਤੋ ਮਤਂਗੋ ਲਿਂਗਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ
ਫਿਰ ਮਤੰਗ ਨੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਪਾ ਲਈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਲਬ੍ਧਂ ਲਿਂਗਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਇਹ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਮਿਲਣੀ ਔਖੀ ਸੀ, ਉਹ ਮਿਲ ਗਈ।
ਮਤਂਗੇਸ਼੍ਵਰਕੋ ਲੋਕੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਪ੍ਰਦਾਯਕਃ
ਮਤੰਗੇਸ਼ਵਰ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਮਰ੍ਯਾਦਾ ਨਿਰਾਚਾਰਾ ਨਿਃਸ਼ਂਕਾਸ਼੍ਚਾਤਿਲੋਲੁਪਾਃ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਤੇऽਪਿ ਯਾਂਤਿ ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਬਿਨਾ ਰੋਕ-ਟੋਕ, ਬਿਨਾ ਆਚਰਨ, ਨਿਡਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਲਾਲਚੀ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਧ੍ਯਾਨਿਨੋ ਮੁਕ੍ਤਿਭਾਗਿਨਃ
ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ, ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮਧ੍ਯਾਨਪਰਾ ਯੇ ਚ ਯਜ੍ਞਦਾਨਕ੍ਰਿਯਾਰਤਾਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਯਜਨ, ਦਾਨ ਤੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ—
ਯੇऽਰ੍ਚਯਂਤਿ ਮਹਾ ਦੇਵਿ ਮਤਂਗੇਸ਼੍ਵਰਮੀਸ਼੍ਵਰਮ 5.2.60.
ਜੋ, ਹੇ ਮਹਾ ਦੇਵੀ, ਮਤੰਗੇਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਇਹ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮ ਆਵਂਤ੍ਯਖਂਡੇ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਲਿਂਗਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਮਤਂਗੇਸ਼੍ਵਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯ ਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ षष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਵੰਤਿਆ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਚੌਰਾਸੀ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਤੇ ਮਤੰਗੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਮਤੁਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਅਦੁੱਤੀ ਸੁਭਾਗ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਪ੍ਰਧਮਂ ਪ੍ਰਾਕृਤੇ ਕਲ੍ਪੇ ਰਾਜਾਭੂਦਸ਼੍ਵਵਾਹਨਃ
ਪਹਿਲੇ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਸ਼ਵਵਾਹਨ ਸੀ।
ਅਨੇਕਯਜ੍ਞਕृਤ੍ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇष੍ਵਪ ਰਾਜਿਤਃ
ਉਹ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੀ, ਕਈ ਯਜਨ ਕਰ ਚੁਕਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਹਾਰਿਆ ਨਹੀਂ।
ਕਾਸ਼ਿਰਾਜਸੁਤਾ ਸੁਭ੍ਰੂ ਰੂਪੇਣਾਤੀਵ ਸ਼ੋਭਨਾ
ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਭੌਂਹਾਂ ਸੁੰਦਰ ਸਨ, ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੋਹਣੀ ਸੀ।
ਚਤੁਃषष੍ਟਿਕਲਾਯੁਕ੍ਤਾ ਸਦਾ ਭਰ੍ਤृਹਿਤੇ ਰਤਾ
ਉਹ ਚੌਂਸਠ ਕਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।