ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮ ਸਿਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਸਿਦ੍ਧਿਰਨੁਤ੍ਤਮਾ
ਧਰਮ, ਧਨ, ਇੱਛਾ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ,
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮ ਆਵਂਤ੍ਯਖਂਡੇ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿ ਲਿਙ੍ਗਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਸਿਦ੍ਧੇਸ਼੍ਵਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮੈਕੋਨषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਂਪੁਰਾਣ 'ਸਕੰਦ' ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਵੰਤੀ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਚੌਰਾਸੀ ਲਿੰਗਾਂ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਵਿਚ, 'ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਤਮ' ਨਾਮਕ ਉਨਠਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਵਿਦ੍ਧਿ ਪਾਪਹਰਂ ਦੇਵਿ ਸਮੀਹਿਤਕਰਂ ਸਦਾ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਚਾਹੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੁਗਤਿਰ੍ਨਾਮ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਬਭੂਵ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਯੁਗੇ
ਦੁਆਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸੁਗਤੀ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ।
ਮਤਂਗਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭੂਦ੍ਬਾਲ੍ਯਾਦ੍ਦਾਰੁਣਤਾਂ ਗਤਃ ਦਣ੍ਡਕਾष੍ਠੇਨ ਸਹਸਾ ਤਾਡਯਾਮਾਸ ਚਾਪਲਾਤ੍
ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਤੰਗ ਸੀ, ਜੋ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਰੁੱਖਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਰਾਰਤ ਨਾਲ ਇੱਕ ਲੱਕੜੀ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
ਤਂ ਤੁ ਤੀਵ੍ਰਾਹਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗਰ੍ਦਭੀ ਪੁਤ੍ਰਗृਦ੍ਧਿਨੀ
ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਚੋਟ ਲੱਗੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਗਧੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਲਾਲਚੀ ਸੀ,
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਦਾਰੁਣਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮੈਤ੍ਰੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਕਠੋਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਾਲਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਕੀਯਾਂ ਭਜਤੇ ਚਾਥ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਮਾਨਵਃ ਸਦਾ
ਪਰ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸੁਭਾਵ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
ਦਂਡਕਾष੍ਠਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਰਾਸਭੀਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਤ
ਲੱਕੜੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਗਧੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਕਥਂ ਮਾਂ ਵੇਤ੍ਸਿ ਚਂਡਾਲਂ ਯਾਯਾਵਰਕੁਲੋਦ੍ਭਵਮ੍
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਚੰਡਾਲ ਹਾਂ ਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਹਾਂ, ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਦੀ ਹੈਂ?
ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਮਸਿ ਚਾਂਡਾਲੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਂ ਤੇਨ ਤੇ ਗਤਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਚੰਡਾਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਪਣ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਮਤਂਗਸ੍ਤੁ ਪਿਤਰਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ 5.2.60.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਮਤੰਗ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਗਰ੍ਦਭ੍ਯਾ ਕਥਿਤਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਪ੍ਸ੍ਯੇ ਮਹਤ੍ਤਪਃ
ਗਧੀ ਨੇ ਸਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰਾਂਗਾ।
ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਚ ਤਤੋऽਰਣ੍ਯਮਤਪ੍ਯਤ ਮਹਤ੍ਤਪਃ
ਉਹ ਉੱਥੋਂ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਤਂ ਤਥਾ ਤਪਸਾ ਯੁਕ੍ਤਮੁਵਾਚ ਹਰਿਵਾਹਨਃ ਵਰਂ ਦਦਾਮਿ ਤੇऽਹਂ ਤਂ ਵृਣੀष੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਯਦਿਚ੍ਛਸਿ
ਜਦ ਉਹ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਚਕਰਧਾਰੀ ਨੇ ਆ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਮੰਗ ਲੈ।"
ਦੇਹਿ ਮੇ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਸ਼ਕ੍ਰ ਵਰ ਏष ਵृਤੋ ਮਯਾ
"ਹੇ ਇੰਦਰ, ਮੈਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਦੇ, ਇਹੀ ਵਰ ਮੈਂ ਮੰਗਿਆ ਹੈ।"
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਚਨਂ ਤਮੁਵਾਚ ਪੁਰਂਦਰਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਪੁਰੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਨਾਸ਼ਮੇष੍ਯਸਿ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਤਦੁਪਾਰਮ ਮਾ ਚਿਰਮ੍
"ਹੇ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆ, ਤੂੰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਹੁਣੇ ਹੀ ਇਹ ਤਿਆਗ ਦੇ।"
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਮਤਂਗਸ੍ਤੁ ਸਂਸ਼ਿਤਾਤ੍ਮਾ ਯਤ ਵ੍ਰਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਮਤੰਗ ਨੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਸੀ,
ਤਮੁਵਾਚ ਤਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਪੁਨਰੇਵ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਖਿਆ।
ਨ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਮੇਵਮਚਿਰਾਨ੍ਨਾਸ਼ਮੇष੍ਯਸਿ
"ਇਹ ਮਿਲਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।"
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਮਤਂਗਸ੍ਤੁ ਸਂਸ਼ਿਤਾਤ੍ਮਾ ਦृਢਵ੍ਰਤਃ 5.2.60.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਮਤੰਗ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠਾ ਤੇ ਪੱਕਾ ਸੀ,
ਤਦੇਵ ਚ ਪੁਨਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਬਲਵृਤ੍ਰਹਾ
ਫਿਰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਹੀ ਗੱਲ ਦੁਬਾਰਾ ਆਖੀ।
ਅਨ੍ਯਂ ਵਰਂ ਵृਣੀष੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਮਾ ਕृਥਾਸ੍ਤਤ੍ਸ੍ਵਯਂ ਸ਼੍ਰਮਮ੍
"ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ ਲੈ, ਇਸ ਲਈ ਆਪਣਾ ਤਕਲੀਫ ਨਾ ਕਰ।"
ਅਤਿष੍ਠਤ ਗਯਾਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸੋਂਗੁष੍ਠੇਨ ਸ਼ਤਂ ਸਮਾਃ
ਉਹ ਗਯਾ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਸੋ ਆੰਗੂਠੇ ਉੱਤੇ ਸੌ ਸਾਲ ਖੜਾ ਰਿਹਾ।
ਤ੍ਵਗਸ੍ਥਿਭੂਤੋ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਤਤਾਪ ਪਰਮਂ ਤਪਃ
ਚਮੜੀ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ, ਪਰ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉੱਚਾ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਵਰਾਣਾਮੀਸ਼੍ਵਰੋ ਦਾਤਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤੇ ਰਤਃ
ਜੋ ਵਰਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਂ ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਂ ਤਾਤ ਹ੍ਯਸਤਾਂ ਪਾਪਸ਼ੀਲਿਨਾਮ੍
ਪਿਆਰੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਣਾ ਮੰਦਕਰਮੀ ਤੇ ਪਾਪੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਯੋਗਕ੍ਸ਼ੇਮਃ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਤੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।