ਅਂਗਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨष੍ਟੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਖੋਈ ਹੋਈ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਯੁਕਤ,
ਆਵਾਮਪ੍ਯਵਿਮੁਂਚਂਤੌ ਸਦਾ ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦਪਂਕਜਮ੍
ਜਨਮਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਵੀ, ਤੇਰੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਛੱਡਦੇ,
ਤਥਾਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਵਰਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣਵੇ ਚਂਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰਃ 1.3.1.2.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ' ਕਹਿ ਕੇ, ਚੰਦ੍ਰ-ਸ਼ਿਖਰ ਵਾਲੇ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤੈਜਸਂ ਲਿਂਗਮੇਤਦ੍ਧਿ ਸਰ੍ਵਲੋਕੈਕਕਾਰਣਮ੍
ਇਹ ਤੇਜਸਵੀ ਲਿੰਗ ਹੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਕੋ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਯੁਗਾਂਤਸਮਯੇ ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਰਪਿ ਸਾਗਰੈਃ
ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਹਲਚਲ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਗਜਪ੍ਰਮਾਣੈਃ ਪृषਤੈਃ ਪੂਰਯਂਤੋ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍
ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰਦੇ,
ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਭੂਤਸਂਹਾਰੇ ਪ੍ਰਕृਤੌ ਪ੍ਰਤਿਸਂਚਰੇ
ਜਦੋਂ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੁਦਰਤ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਹਾਲਤ 'ਚ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
ਮਯਾ ਚਾਹੂਯਮਾਨੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਲਯਾਨਂਤਰਂ ਪੁਨਃ
ਤੇ ਮੈਂ ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬੁਲਾਂਦਾ ਹਾਂ,
ਸਰ੍ਵਾਸਾਮਪਿ ਵਿਦ੍ਯਾਨਾਂ ਕਲਾਨਾਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸਂਪਦਾਮ੍
ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ, ਕਲਾਵਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ,
ਯਦ੍ਗੁਹਾਗਹ੍ਵਰਾਂਤਸ੍ਸ੍ਥਾ ਮੁਨਯਃ ਸ਼ਂਸਿਤਵ੍ਰਤਾਃ
ਜੋ ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਖੱਡਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ,
ਪਂਚਬ੍ਰਹ੍ਮਮਯੈਰ੍ਮਂਤ੍ਰੈਃ ਪਂਚਾਕ੍ਸ਼ਰਵਪੁਰ੍ਧਰੈਃ
ਪੰਜ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ,
ਅष੍ਟਭਿਸ਼੍ਚ ਸਦਾ ਲਿਂਗੈਰष੍ਟਦਿਕ੍ਪਾਲਪੂਜਿਤਃ
ਅਠ ਲਿੰਗਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਅਠ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ,
ਯਤ੍ਰ ਸਿਦ੍ਧਾਸ੍ਤਥਾ ਲੋਕਾਨ੍ਸ੍ਵਾਨ੍ਸ੍ਵਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਾਃ 1.3.1.2.
ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਛੱਡ ਕੇ ਆਉਂਦੇ,
ਏਵਂ ਵਸੁਂਧਰਾਪੁਣ੍ਯਪਰਿਪਾਕਸਮੁਚ੍ਚਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੱਕੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਇਕੱਠ ਹੈ।
ਕੈਲਾਸਾਨ੍ਮੇਰੁਸ਼ਿਖਰਾਦਾਗਤੈਰ੍ਦੇਵਸਂਚਯੈਃ
ਕੈਲਾਸ ਤੇ ਮੇਰੂ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਆਏ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ,
ਇਤਿ ਕਮਲਜਵਕ੍ਤ੍ਰਪਦ੍ਮਜਾਂ ਤਂ ਮੁਦਿਤਮਨਾਃ ਸਨਕੋ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਮਲ-ਜਨਮ ਦੇ ਵਰਨਨ ਨੂੰ, ਕਮਲ-ਆਸਨ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਨਕਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ—
ਸਨਕ ਉਵਾਚ ਭਗਵਨ੍ਨਰੁਣਾਦ੍ਰੀਸ਼ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮਿਦਮਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਸਨਕ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਰੁਣਾਦ੍ਰੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਇਹ ਮਹਾਨਤਾ ਵਾਕਈ ਅਜੋਬਾ ਹੈ।
ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮੇਤਨ੍ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਹ ਮਹਿਮਾ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਨਾਦਿਰਂਤਰਹਿਤਃ ਸ਼ਿਵਃ ਸ਼ੋਣਚਲਾਕृਤਿਃ
ਸ਼ਿਵ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ ਨਾ ਅੰਤ, ਉਹ ਸ਼ੋਣਾਚਲ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਕृਤ੍ਸਂਕੀਰ੍ਤਿਤੇ ਨਾਮ੍ਨਿ ਸ਼ੋਣਾਦ੍ਰਿਰਿਤਿ ਮੁਕ੍ਤਿਦੇ
ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ 'ਸ਼ੋਣਾਦ੍ਰੀ' ਨਾਮ ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਵੇ,
ਸ਼ਿਵਸ਼ਬ੍ਦਾਮृਤਾਸ੍ਵਾਦਃ ਸ਼ਿਵਾਰ੍ਚਨਕਥਾਕ੍ਰਮਃ
'ਸ਼ਿਵ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਚੱਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਵਾਚ ਕਰੁਣਾਮੂਰ੍ਤਿਰਰੁਣਾਦ੍ਰੀਸ਼ਮਾਨਮਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਵਤ੍ਸ ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚਰਿਤਂ ਯਤ੍ਪੁਰਾਤਨਮ੍
ਕਰੁਣਾ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਅਰੁਣਾਦ੍ਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਿਆਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣੋ ਪਿਆਰੇ, ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਣੀ।
ਅਰੁਣਾਦ੍ਰੀਸ਼ਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਯਥਾ ਸਾ ਨਿਰ੍ਵृਤਾਭਵਤ੍
ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਅਰੁਣਾਦ੍ਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ ਸਰਵੋਚ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਰਤ੍ਨਸਿਂਹਾਸਨਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਰਤ੍ਨਤੋਰਣਸਂਯੁਤਮ੍
ਉੱਥੇ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਦਿਵਿਆ ਸਿੰਘਾਸਨ ਸੀ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਤੋਰਣ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪਰਾਰ੍ਧ੍ਯ ਦृषਦਾਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਬਦ੍ਧਮੁਕ੍ਤਾਵਿਤਾਨਕਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਛਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਛਤਰੀ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਲਂਬਮਾਲਿਕਾਜਾਲਨਿਨਦਦ੍ਭृਂਗਸਂਕੁਲਮ੍ 1.3.1.3.
ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਲਟਕਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਭੌਂਰੇ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪਾਰ੍ਵਤੀਸਿਂਹਸਂਚਾਰਪਰਿਤ੍ਰਸ੍ਤਮਹਾਗਜਮ੍
ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਸਿੰਘ-ਸਵਾਰੀ ਤੋਂ ਡਰਿਆ ਮਹਾਂ ਹਾਥੀ ਉੱਥੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਆਸੇਵਿਤਪੁਰੋਰਂਗਂ ਦਿਕ੍ਪਾਲਕਨਿषੇਵਿਤਮ੍
ਅੱਗੇਲੇ ਆੰਗਣ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਜਾਨਵਰ ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਭਿਸ੍ਤਥਾ ਦੇਵੈਃ ਸਿਦ੍ਧੈ ਰਾਜਰ੍षਿਭਿਵृਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਰੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਧਾਰਸੁਭਗੈਰਾਪੂਰ੍ਣਂ ਸ਼ਿਵਤਤ੍ਪਰੈਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਰੁਦਰਾਖਸ਼ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ।