ਸ੍ਨਾਤਸ਼੍ਚਾਵਭृਥੇ ਹृष੍ਟੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ
ਜਦ ਉਹ ਅੰਤਿਮ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ, ਖੁਸ਼ ਸੀ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਨਾਨੌषਧਿਪ੍ਰਭਾਵਜ੍ਞੋ ਮਂਤ੍ਰਤਂਤ੍ਰ ਵਿਸ਼ਾਰਦਃ
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ-ਤੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।
ਤਯੋਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤਮੁਤ੍ਥਾਯ ਸ ਰਾਜਾਭ੍ਯਾਗਤਕ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਉਹ ਰਾਜਾ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠ ਕੇ, ਆਏ ਹੋਏ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਕਰਮ ਕੀਤੇ।
ਤਾਵਰ੍ਚਿਤਾਵਾਸਨਸ੍ਥੌ ਕ੍ਸ਼ਮਾਸ਼ੀਲੌ ਸ਼ੁਚਿਵ੍ਰਤੌ ਅਨੇਕਸृष੍ਟਿਸਂਹਾਰਸ੍ਥਿਤਿਕਾਰ੍ਯਪਰਾਯਣੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪੂਜਾ ਕੀਤੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਬੈਠੇ, ਮਾਫੀ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਧੀਰਜੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਤ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਲੈਣ ਤੇ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਕਈ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਉਦਯਾਦਿਤ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ੌ ਵਿਭਾਵਸੁਸਮਦ੍ਯੁਤੀ
ਉਹ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਜੋਤ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਵਿਨਯੇਨੋਪਸਂਗਮ੍ਯ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯਾਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਪਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਅਦਬ ਨਾਲ ਸਲਾਮ ਕੀਤਾ।
ਧ੍ਯਾਤੋਥ ਪੂਜਿਤੋ ਨॄਣਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਦੋ ਭਵਬਂਧਨਾਤ੍ ।। 5.2.59.
ਜਦ ਉਹ ਧਿਆਨ ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਸ੍ਮृਤੇ ਤੁ ਹृषੀਕੇਸ਼ੇ ਨਰਾਣਾਂ ਕੋਟਿਜਨ੍ਮਜਮ੍
ਜਦ ਹਰੀਕੇਸ਼ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਮਾਰਾਧ੍ਯ ਜਗਨ੍ਨਾਥਂ ਸ਼ਕ੍ਰਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਿਦਿਵੌਕਸਃ
ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰੀ,
ਜਨ੍ਮਮृਤ੍ਯੁਜਰਾ ਰੋਗੈਰ੍ਦੁਃਖਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਜਨਮ, ਮੌਤ, ਬੁੱਢਾਪਾ, ਰੋਗ ਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ,
ਇਤਿ ਪृष੍ਟਸ੍ਤਦਾ ਤੇਨ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤੇਨ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ,
ਕ ਏष ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਰਾਜਂਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਨਾਰਾਯਣੋऽਧੁਨਾ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਹੁਣ ਨਾਰਾਇਣ ਆਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
ਯੁਵਾਂ ਨਾਰਾਯਣੌ ਕਸ੍ਮਾਦਿਤਿ ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਸਃ
ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, 'ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਨਾਰਾਇਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋ?'
ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਗਦਾਪਾਣਿਃ ਪੀਤਵਾਸਾ ਜਨਾਰ੍ਦ੍ਦਨਃ
ਜਨਾਰਦਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਹੈ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ,
ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਂਸਿਦ੍ਧੌ ਯੋਗਕੋਵਿਦੌ
ਰਾਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜੋਗ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਪੂਰਨ ਹੋਏ,
ਕਪਿਲੋ ਮਂਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਵਯਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਬਭੂਵ ਹ
ਕਪਿਲ ਨੇ ਮੰਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਆਪ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਜੈਗੀषਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਗਰੁਡਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਸਮਜਾਯਤ 5.2.59.
ਤੇ ਜੈਗੀਸ਼ਵਯਾ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਗਰੁੜ ਬਣ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਾਰਾਯਣਂ ਦੇਵਂ ਗਰੁਡਸ੍ਥਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ ਉਵਾਚ ਕ੍ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਾਂ ਸਿਦ੍ਧੌ ਨਾਯਂ ਵਿष੍ਣੁਰਥੇਦृਸ਼ਃ
ਨਾਰਾਇਣ ਦੇਵ ਨੂੰ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਬੈਠਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ, ਹੇ ਪੂਰਨਵਾਲੇ, ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।'
ਇਤਿ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਤੌ ਸਿਦ੍ਧਸਤ੍ਤਮੌ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਉੱਚ ਕੋਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਸਿੱਧ,
ਕਪਿਲਃ ਪਦ੍ਮਨਾਭਸ੍ਤੁ ਪਦ੍ਮਮਧ੍ਯੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਕਪਿਲ ਪਦਮਨਾਭ ਬਣ ਗਿਆ, ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
ਜੈਗੀषਵ੍ਯੋऽਥ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਯੈਵਾਂਕੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਫਿਰ ਜੈਗੀਸ਼ਵਯਾ ਰੁਦਰ ਬਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਕੌਤੁਕਾਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚੇਦਂ ਭੀਤਃ ਕਂਪਿਤਕਨ੍ਧਰਃ ਸਰ੍ਵਰੂਪੀ ਹਰਿਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਸਰ੍ਵਗਃ ਸਰ੍ਵਦਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਉਤਸੁਕਤਾ ਕਰਕੇ, ਡਰਿਆ ਤੇ ਕੰਬਦੀ ਗਲ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹਰੀ, ਜੋ ਹਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਸੋਭਾਵਾਨ, ਸਭ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।'
ਤਤੋ ਵਾਕ੍ਯਾਵਸਾਨੇ ਤੁ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਸਂਸਦਿ
ਫਿਰ, ਗੱਲ ਮੁਕਣ ਤੇ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ,
ਅਸ਼੍ਵਾ ਗਾਵੋ ਹਯਾਃ ਸਿਂਹਾ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾ ਗੋਮਹਿषਾਸ੍ਤਥਾ
ਘੋੜੇ, ਗਾਂ, ਅਸ਼ਵ, ਸਿੰਘ, ਬੱਘ, ਤੇ ਗੋਮਢੇ ਵੀ,
ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਰਾਜਭਵਨੇ ਕੋਟਿਸ਼ਃ ਪਰ੍ਵਤਾਤ੍ਮਜੇ
ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵਿਚ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਦੇਖੇ।
ਯਾਵਚ੍ਚਿਂਤਯਤੇ ਕਿਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਾਵਜ੍ਜ੍ਞਾਤਂ ਨृਪੇਣ ਹਿ 5.2.59.
ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਕृਤਾਂਜਲਿਪੁਟੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ ਰਾਜਾऽਸ਼੍ਵਸ਼ਿਰਾਸ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਜਾ ਅਸ਼ਵਸ਼ਿਰਾ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਮੀਦृਸ਼ਂ ਲਬ੍ਧਂ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਵੈ ਤਪਸੋ ਬਲਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਸਮਰਥਾ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੀ ਹੈ?"
ਸਫਲਾ ਮੇ ਮਨੋਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਯੁਵਯੋਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨ ਵੈ
ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੀ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਮਹਾਕਾਲਵਨੇ ਰਾਜਨ੍ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਲਿਂਗਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮਹਾਂਕਾਲਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਲਿੰਗਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।