ਯਾਸ੍ਯਂਤਿ ਸੁਚਿਰਂ ਕਾਲਂ ਮਮ ਲੋਕਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੇਰੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵ੍ਯਾਧਿਤੋ ਯਦਿ ਵਾ ਦੀਨੋ ਦੁਃਖਿਤੋ ਵਾ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ ਦੀਪ੍ਤਕਾਂਚਨਵਰ੍ਣਾਭੈਰ੍ਵਿਮਾਨੈਃ ਸਾਰ੍ਵਕਾਮਿਕੈਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਬਿਮਾਰ, ਗਰੀਬ ਜਾਂ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਅਸਮਾਨੀ ਰਥਾਂ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਂਧਰ੍ਵਾਪ੍ਸਰਸਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਮੋਦਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਤ੍ਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟਃ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ਰਾਜਾ ਵਾ ਰਾਜਤੁਲ੍ਯੋ ਵਾ ਜਂਬੂਦ੍ਵੀਪਪਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਫਿਰ, ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਸਭ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਜਾਂ ਰਾਜਾ ਸਮਾਨ ਜਾਂ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਪੂਜਯਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਪਰਯਾ ਯੁਤਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਪਰਮ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਇਹ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਿਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਮ ਆਵਂਤ੍ਯਖਣ੍ਡੇ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਲਿਙ੍ਗਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਘਣ੍ਟੇਸ਼੍ਵਰ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਸਪ੍ਤਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਚੌਰਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਵੰਤਿ ਖੰਡ, ਚੌਰਾਸੀ ਲਿੰਗਾਂ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਵਿੱਚ, ਘੰਟੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਤਮ ਵਰਣਨ ਨਾਮਕ ਸਤਵੰਜਾ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਅष੍ਟਾਧਿਕਂ ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਤੂੰ ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਅਠਵਾਂ ਤੇ ਪਚਵਾਂ-ਅਠਵਾਂ ਇਸ਼ਵਰ ਸਮਝਣਾ ਹੈ।
ਆਸੀਤ੍ਪ੍ਰਥਮਕਲ੍ਪੇ ਤੁ ਮਨੁਃ ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵਃ ਪੁਰਾ
ਪਹਿਲੇ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਸਵਾਇੰਭੂਵ ਮਨੁ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ ਚੇष੍ਟ੍ਵਾ ਬਹੁਭਿਰ੍ਯਜ੍ਞੈਃ ਸਮਾਪ੍ਤਵਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯਜਨ ਕਰੇ, ਵੱਡੀਆਂ ਦਾਨ-ਦੱਖਣੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ।
ਸ੍ਵਯਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਂ ਬਦਰੀਂ ਗਤ੍ਵਾ ਤੇਪੇ ਮਹਤ੍ਤਪਃ
ਉਹ ਖੁਦ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਦਰੀ ਨੂੰ ਗਿਆ ਤੇ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰਿਆ।
ਪੂਜਿਤੋ ਵਿष੍ਟਰਾਰ੍ਘੇਣ ਰਾਜ੍ਞਾ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤੇਨ ਚ
ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਨੇ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਅਰਘ ਨਾਲ ਕੀਤੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਕਥਯਾਮਾਸ ਨਾਰਦੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਿਆਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਸਾ ਚ ਪृष੍ਟਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਵਸਸਿ ਨਿਰ੍ਜਨੇ
ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, 'ਤੂੰ ਸੁੰਨ ਜਗ੍ਹਾ 'ਚ ਕਿਉਂ ਵੱਸਦੀ ਹੈਂ?'
ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਚਾਰੁਸਰ੍ਵਾਂਗਿ ਤਨ੍ਮਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਸ਼ੋਭਨੇ
ਸੋਹਣੀਏ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਤੂष੍ਣੀਂ ਸ੍ਥਿਤਾ ਯਾਵਤ੍ਤਾਵਨ੍ਮੇ ਜ੍ਞਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਖੜਾ ਸੀ ਤੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਅਚਾਨਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤੋऽਹਂ ਵਿਸ੍ਮਯਾਵਿष੍ਟਸ਼੍ਚਿਂਤਾਮੋਹਸਮਨ੍ਵਿਤਃ 5.2.58.
ਫਿਰ ਮੈਂ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਲਝਣ ਤੇ ਸੰਦੇਹ ਆ ਗਿਆ।
ਤਾਵਦ੍ਦਿਵ੍ਯਃ ਪੁਮਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ਰੀਰੇ ਸਮਦृਸ਼੍ਯਤ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਹृਦਯੇ ਚਾਨ੍ਯਸ੍ਤृਤੀਯਸ੍ਤੁ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਸ ਕੁੜੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਇੱਕ ਦਿਵਿਆ ਪੁਰਖ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਹੋਰ, ਤੀਜਾ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਤਤਃ ਪृष੍ਟਾ ਮਯਾ ਦੇਵੀ ਸਾ ਕੁਮਾਰੀ ਕਥਂਚਨ
ਫਿਰ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਕੁਆਰੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਮਾਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਯੇਨ ਤ੍ਵਮਤੋ ਵੇਦਾ ਹृਤਾਸ੍ਤਵ
ਕੀ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਵੇਦ ਲੈ ਲਏ ਗਏ ਹਨ?
ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਮਯਾ ਪृष੍ਟਾ ਵਿਸ੍ਮਯੇਨ ਮਹੀਪਤੇ
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਕਿਹਾ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ,
ਤ੍ਵਦੀਯ ਹृਦਯੇ ਦੇਵਿ ਕ ਏਤੇ ਪੁਰੁषਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਇਹ ਤਿੰਨ ਪੁਰਖ ਕੌਣ ਹਨ?
ਏष ऋਗ੍ਵੇਦਨਾਮਾ ਤੁ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯਕਃ
ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਰਿਗਵੇਦ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਯਜੁਰਵੇਦ ਹੈ।
ਸਾਮਵੇਦਸ੍ਤृਤੀਯਸ੍ਤੁ ਤ੍ਰਯੋ ਵੇਦਾ ਮਯਿ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਤੀਜਾ ਸਾਮਵੇਦ ਹੈ; ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਵੇਦ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾ ਤਦਾ ਕਨ੍ਯਾ ਪਸ਼੍ਯਤੋ ਮਮ ਭੂਪਤੇ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਕੁਆਰੀ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ—
ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਕ੍ਵ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਸ਼ਰਣਂ ਯਾਮਿ ਕਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ? ਕਿਸ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਆਸ ਲਵਾਂ?
ਕਾਮਿਕਸ੍ਤੀਰ੍ਥਰਾਜਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਯਾਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤੌ 5.2.58.
ਕਾਮਿਕ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਯਾਗ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਨष੍ਟਵੇਦੇਨ ਰੈਭ੍ਯੇਣ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਸਿਦ੍ਧਿਰਨੁਤ੍ਤਮਾ
ਜਿਸ ਰੈਭਯ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੇਦ ਗੁਆ ਲਏ ਸਨ, ਉਸ ਨੇ ਉੱਚੀ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਏਵਂ ਮਨਸਿ ਸਂਧ੍ਯਾਯ ਗਤੋऽਹਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਉੱਥੋਂ ਚਲ ਪਿਆ।
ਤਪਸ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਮਯਾ ਤਤ੍ਰ ਤਪ੍ਤਂ ਪਰਮਦੁष੍ਕਰਮ੍
ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਬੜੀ ਤੀਵ੍ਰ ਤੇ ਔਖੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ।