ਏਵਮੁਕ੍ਤੋऽਥ ਲਿਂਗੇਨ ਤਾਪਸੋ ਗਣਤਾਂ ਗਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿੰਗ ਵਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਤਪੱਸਵੀ ਗਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਨ੍ਧਕੇਨ ਪੁਰਾ ਯੁਦ੍ਧੇ ਸਿਂਹਨਾਦੋ ਯਦਾ ਕृਤਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਅੰਧਕ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਧਾੜ ਮਾਰੀ ਸੀ—
ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚ ਤਦਾ ਲਿਂਗਮਸ਼ੇषਾਰਿਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ ਅਤਃ ਕਂਟੇਸ਼੍ਵਰੋ ਦੇਵੋ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯੇ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਲਿੰਗ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਕੰਠੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵਤਾ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ।
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ ਪਂਚਾਧਿਕਂ ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪੰਜ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਹ ਤੋਂ ਪੰਜ ਵੱਧ, ਇਹ ਪਚਵੰਜਾ ਪ੍ਰਭੂ ਜਾਣ।
ਸਦ੍ਯਃਕਲ੍ਪੇ ਤ੍ਵਯਾ ਦੇਵਿ ਮਦਰ੍ਥਂ ਹਿ ਮਹਤ੍ਤਪਃ ਤਪਸਾ ਤਵ ਰੌਦ੍ਰੇਣ ਦਗ੍ਧਂ ਹਿ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯਮ੍
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸਦਯਕਲਪ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਤੇਰੇ ਰੌਦਰ ਤਪ ਨਾਲ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ ਸੜ ਗਏ ਸਨ।
ਦੁष੍ਕਰਂ ਹਿ ਤਪੋ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਂ ਸ਼੍ਚਤੁਰਾਨਨਃ
ਤੇਰਾ ਇਹ ਤਪ ਬੜਾ ਔਖਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਚਤੁਰਮੁਖ ਭਗਵਾਨ—
ਕਿਂ ਪੁਤ੍ਰਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਕਾਮਾਸਿ ਕਿਮਲਭ੍ਯਂ ਦਦਾਮਿ ਤੇ
ਕਿ, ਪੁੱਤਰੀ, ਤੂੰ ਕੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ? ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ?
ਤ੍ਵਯਾ ਚ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗੁਰੋਰ੍ਗੌਰਵਗਰ੍ਭਿਤਮ੍
ਤੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਆਦਰ ਭਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ—
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਤਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰਣਾਮਨਮ੍ਰਯਾ ਤ੍ਵਯਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੂੰ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਮਾਂ ਸ਼੍ਯਾਮਲਵਰ੍ਣੇਤਿ ਬਹੁਸ਼ਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਵਾਨ੍ਭਵਃ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾ ਭੂਤਪਤਿਰ੍ਵਸ਼੍ਯਃ ਕਥਂ ਸ੍ਯਾਦਿਤਿ ਮੇ ਤਪਃ
ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ 'ਸ਼ਿਆਮ ਰੰਗ ਵਾਲੀ' ਆਖਦਾ ਸੀ; 'ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਮੇਰੇ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਪਤੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣਣ?'—ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਤਪ ਸੀ।
ਤ੍ਵਦੀਯਂ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਰਾਰ੍ਹੋ ਵਰਦਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਵਰ ਲੈਣ ਦੇ ਯੋਗ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ—
ਕਿਯਤਾ ਚੈਵ ਕਾਲੇਨ ਵਾਂਛਾਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ?
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਯਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ 5.2.55.
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਬਚਨ ਤੂੰ ਸੁਣੇ—
ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ਸਿਂਹਃ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤੋ ਵਦਨਾਤ੍ਤੇ ਭਯਾਵਹਃ
ਤੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚੋਂ, ਤੇਰੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਿੰਘ ਨਿਕਲਿਆ ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰੋਦ੍ਧੂਤਵਲ੍ਗੁਲਾਂਗੂਲੋ ਦਂष੍ਟ੍ਰੋਤ੍ਕਟਮੁਖੋਤ੍ਕਟਃ
ਉਸ ਦੀ ਪੂੰਛ ਉੱਚੀ ਤੇ ਫੜਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਦੰਦਾਂ ਨਿਕਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਸੀ।
ਸੋऽਪਿ ਸਿਂਹਃ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਵਿष੍ਟਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਉਹ ਸ਼ੇਰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਪ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਉੱਠ ਪਿਆ।
ਸ ਦਹ੍ਯਮਾਨਃ ਸਹਸਾ ਤੇਜਸਾ ਤਪਸਾ ਤਵ
ਉਹ ਤੇਰੇ ਤਪ ਦੇ ਜੋਰ ਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਸੜ ਗਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤਵਾਭੂਤ੍ਕਰੁਣਾ ਸਿਂਹਂ ਪ੍ਰਤਿ ਯਤਵ੍ਰਤੇ
ਫਿਰ, ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੀਏ, ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਸ ਸ਼ੇਰ ਲਈ ਦਇਆ ਜਾਗ ਉਠੀ।
ਉਤ੍ਪਾਦਿਤਂ ਸ੍ਤਨਾਭ੍ਯਾਂ ਤੁ ਤਸ੍ਯ ਸਿਂਹਸ੍ਯ ਕਾਰਣਾਤ
ਉਸ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਤੇਰੇ ਛਾਤੀ ਚੋਂ ਉਸ ਲਈ ਦੁੱਧ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਤੇਨੋਕ੍ਤਂ ਦਹ੍ਯਮਾਨੇਨ ਮਾਤਰ੍ਦਗ੍ਧੋਸ੍ਮਿ ਤੇਜਸਾ
ਸੜਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਮਾਂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।'
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੁਃਖਿਤਸ੍ਯ ਸੁਤਸ੍ਯ ਤੁ
ਆਪਣੇ ਦੁਖੀ ਪੁੱਤ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ,
ਅਧਮਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਮਹਾਕਾਲਵਨਂ ਸੁਤ 5.2.55.
ਪੁੱਤ, ਇਕ ਥਾਂ ਹੈ ਜੋ ਥੱਲੇ ਪਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ ਵੱਡਾ ਕਾਲਾ ਜੰਗਲ।
ਕਂਟੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਸਮੀਪੇ ਲਿਂਗਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਕੰਠੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪਰਮ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੇ ਨੇੜੇ,
ਅਂਧਕਾਸੁਰਯੁਦ੍ਧੇ ਵੈ ਪੀਡਿਤੇ ਵਾਸਵੇ ਪੁਰਾ
ਜਦੋਂ ਅੰਧਕਾਸੁਰ ਨਾਲ ਜੰਗ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਇੰਦਰ ਪੀੜਤ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਗਤੋ ਮਹਾਕਾਲਵਨਂ ਦृष੍ਟੋ ਦੇਵੋऽਥ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਹ ਵੱਡੇ ਕਾਲਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਓਸ ਵੇਲੇ ਹੀ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਮਮਤ੍ਵਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਗਤਾ ਤਤ੍ਰ ਪਾਰ੍ਵਤਿ
ਉਸ ਲਿੰਗ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਕਰਕੇ, ਪਾਰਵਤੀ, ਤੂੰ ਉਥੇ ਗਈ ਸੀ।
ਦृष੍ਟੋ ਦਿਵ੍ਯਸ਼ਰੀਰਸ੍ਤੁ ਲਿਂਗਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਕੇ, ਓਥੇ ਦਿਵਿਆ ਸਰੀਰ ਦਿੱਸਿਆ।
ਕृਤਂ ਨਾਮ ਤ੍ਵਯਾ ਦੇਵਿ ਲਿਂਗਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਵਰਾਨਨੇ
ਦੇਵੀਏ, ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀਏ, ਤੂੰ ਇਸ ਲਿੰਗ ਲਈ ਕਰਮ ਕੀਤਾ।
ਅਤਃ ਸਿਂਹੇਸ਼੍ਵਰੋ ਦੇਵੋ ਭੁਵਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਉਵਾਚ ਤ੍ਵਾਂ ਵਰਾਰੋਹੇ ਦੇਵੈਃ ਪਰਿਵृਤਸ੍ਤਦਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਿੰਹੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮਕ ਦੇਵਤਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਣਗੇ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਸੋਹਣੀਏ।