ਯਜ੍ਞੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਰਿष੍ਟ੍ਵਾ ਪਰਂ ਨਿਰ੍ਵਾਣਮਾਪ੍ਤਵਾਨ੍
ਉਹਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਜਨ ਕੀਤੇ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਲਬ੍ਧਂ ਨਿष੍ਕਣ੍ਟਕਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਲਿਂਗਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਬਿਨਾ ਵੈਰੀਆਂ ਵਾਲਾ ਰਾਜ ਪਾਇਆ।
ਅਤੋ ਨਾਮ ਸੁਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਕਣ੍ਟੇਸ਼੍ਵਰ ਇਤਿ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਥਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਣਟੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਅਦ੍ਯਪ੍ਰਭृਤਿ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਦੇਵਂ ਕਣ੍ਟੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਅੱਜ ਤੋਂ ਲੋਕ ਕਣਟੇਸ਼ਵਰ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨੈਮਿषੇਥ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਗਂਗਾਦ੍ਵਾਰੇ ਚ ਪੁष੍ਕਰੇ ਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਭਵਿਤਾ ਸਮ੍ਯਕ੍ਛ੍ਰੀਗਣੇਸ਼੍ਵਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਨੈਮੀਸ਼, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਗੰਗਾਦਵਾਰ ਤੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀਗਣੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਉਹ ਪੂਰਨ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਗृਹਿਣੋ ਲਿਂਗਿਨੋ ਵਾਪਿ ਯੇ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਯਤਵ੍ਰਤਾਃ
ਘਰਵਾਲੇ ਜਾਂ ਵੈਰਾਗੀ, ਜੋ ਵੀ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ—
ਜਨ੍ਮਾਂਤਰਸਹਸ੍ਰੇਣ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਪੂਰ੍ਵਸਂਚਿਤਮ੍ 5.2.54.
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਾਪ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ—
ਦਤ੍ਤਂ ਜਪ੍ਤਂ ਹੁਤਂ ਚੇष੍ਟਂ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤਂ ਕृਤਂ ਚ ਯਤ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ, ਜਪਿਆ, ਹੋਮ ਕੀਤਾ, ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਤਪ ਕੀਤਾ—
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਤਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਤਾਪਸਂ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਪੱਸਵੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤਾਂ 'ਚ ਪੱਕਾ ਸੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ—
ਜਰਾਰੋਗਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ੋਕਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ ਅਵਧ੍ਯਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਯੋਗੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਬੁੱਢਾਪੇ ਤੇ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਮਰਣਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਜੋਗ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋऽਥ ਲਿਂਗੇਨ ਤਾਪਸੋ ਗਣਤਾਂ ਗਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿੰਗ ਵਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਤਪੱਸਵੀ ਗਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਨ੍ਧਕੇਨ ਪੁਰਾ ਯੁਦ੍ਧੇ ਸਿਂਹਨਾਦੋ ਯਦਾ ਕृਤਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਅੰਧਕ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਧਾੜ ਮਾਰੀ ਸੀ—
ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚ ਤਦਾ ਲਿਂਗਮਸ਼ੇषਾਰਿਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ ਅਤਃ ਕਂਟੇਸ਼੍ਵਰੋ ਦੇਵੋ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯੇ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਲਿੰਗ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਕੰਠੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵਤਾ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ।
ਏष ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ ਪਂਚਾਧਿਕਂ ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪੰਜ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਹ ਤੋਂ ਪੰਜ ਵੱਧ, ਇਹ ਪਚਵੰਜਾ ਪ੍ਰਭੂ ਜਾਣ।
ਸਦ੍ਯਃਕਲ੍ਪੇ ਤ੍ਵਯਾ ਦੇਵਿ ਮਦਰ੍ਥਂ ਹਿ ਮਹਤ੍ਤਪਃ ਤਪਸਾ ਤਵ ਰੌਦ੍ਰੇਣ ਦਗ੍ਧਂ ਹਿ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯਮ੍
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸਦਯਕਲਪ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਤੇਰੇ ਰੌਦਰ ਤਪ ਨਾਲ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ ਸੜ ਗਏ ਸਨ।
ਦੁष੍ਕਰਂ ਹਿ ਤਪੋ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਂ ਸ਼੍ਚਤੁਰਾਨਨਃ
ਤੇਰਾ ਇਹ ਤਪ ਬੜਾ ਔਖਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਚਤੁਰਮੁਖ ਭਗਵਾਨ—
ਕਿਂ ਪੁਤ੍ਰਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਕਾਮਾਸਿ ਕਿਮਲਭ੍ਯਂ ਦਦਾਮਿ ਤੇ
ਕਿ, ਪੁੱਤਰੀ, ਤੂੰ ਕੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ? ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ?
ਤ੍ਵਯਾ ਚ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗੁਰੋਰ੍ਗੌਰਵਗਰ੍ਭਿਤਮ੍
ਤੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਆਦਰ ਭਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ—
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਤਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰਣਾਮਨਮ੍ਰਯਾ ਤ੍ਵਯਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੂੰ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਮਾਂ ਸ਼੍ਯਾਮਲਵਰ੍ਣੇਤਿ ਬਹੁਸ਼ਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਵਾਨ੍ਭਵਃ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾ ਭੂਤਪਤਿਰ੍ਵਸ਼੍ਯਃ ਕਥਂ ਸ੍ਯਾਦਿਤਿ ਮੇ ਤਪਃ
ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ 'ਸ਼ਿਆਮ ਰੰਗ ਵਾਲੀ' ਆਖਦਾ ਸੀ; 'ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਮੇਰੇ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਪਤੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣਣ?'—ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਤਪ ਸੀ।
ਤ੍ਵਦੀਯਂ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਰਾਰ੍ਹੋ ਵਰਦਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਵਰ ਲੈਣ ਦੇ ਯੋਗ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ—
ਕਿਯਤਾ ਚੈਵ ਕਾਲੇਨ ਵਾਂਛਾਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ?
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਯਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ 5.2.55.
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਬਚਨ ਤੂੰ ਸੁਣੇ—
ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ਸਿਂਹਃ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤੋ ਵਦਨਾਤ੍ਤੇ ਭਯਾਵਹਃ
ਤੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚੋਂ, ਤੇਰੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਿੰਘ ਨਿਕਲਿਆ ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰੋਦ੍ਧੂਤਵਲ੍ਗੁਲਾਂਗੂਲੋ ਦਂष੍ਟ੍ਰੋਤ੍ਕਟਮੁਖੋਤ੍ਕਟਃ
ਉਸ ਦੀ ਪੂੰਛ ਉੱਚੀ ਤੇ ਫੜਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਦੰਦਾਂ ਨਿਕਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਸੀ।
ਸੋऽਪਿ ਸਿਂਹਃ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਵਿष੍ਟਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਉਹ ਸ਼ੇਰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਪ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਉੱਠ ਪਿਆ।
ਸ ਦਹ੍ਯਮਾਨਃ ਸਹਸਾ ਤੇਜਸਾ ਤਪਸਾ ਤਵ
ਉਹ ਤੇਰੇ ਤਪ ਦੇ ਜੋਰ ਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਸੜ ਗਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤਵਾਭੂਤ੍ਕਰੁਣਾ ਸਿਂਹਂ ਪ੍ਰਤਿ ਯਤਵ੍ਰਤੇ
ਫਿਰ, ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੀਏ, ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਸ ਸ਼ੇਰ ਲਈ ਦਇਆ ਜਾਗ ਉਠੀ।
ਉਤ੍ਪਾਦਿਤਂ ਸ੍ਤਨਾਭ੍ਯਾਂ ਤੁ ਤਸ੍ਯ ਸਿਂਹਸ੍ਯ ਕਾਰਣਾਤ
ਉਸ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਤੇਰੇ ਛਾਤੀ ਚੋਂ ਉਸ ਲਈ ਦੁੱਧ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।